Βρεθήκαμε με τον μουσικό Γρηγόρη Λιόλιο με σκοπό να κάνουμε μία συνέντευξη για την παράσταση που συμμετέχει «Τα Σπίτια Αλλάζουν Θέση Τη Νύχτα» από την ομάδα Τροχιές. Η παράσταση κάνει πρεμιέρα το Σάββατο 25 Απριλίου στο Θέατρο Αμαλία και συνεχίζει στις 26,27,28 Απριλίου και στις 2,3,4,5 Μαΐου.
Μας ήρθε πολύ φυσικό η συζήτηση να αγγίξει διάφορους άξονες, για τη μουσική, τις δυσκολίες της τέχνης, ηθικά και πολιτικά ζητήματα και για το ποια νότα είναι ο μεγαλύτερος «απατεώνας».
Εν συντομία, τον Γρηγόρη τον γνωρίζω καλλιτεχνικά με δύο (κυρίως) ιδιότητες, αυτή του μουσικού επί Σκηνής με την ομάδα Τροχιές, όπου τους είχαμε απολαύσει με την καταπληκτική παράσταση Προσοχή: εκτελούνται έργα, και τώρα αναμένουμε τη νέα τους παράσταση. Ταυτόχρονα, τον έχω θαυμάσει ως μέλος της πολυμελούς μπάντας Kapten, την οποία θεωρώ μία από τις καλύτερες μουσικές προτάσεις της χώρας την τελευταία πενταετία.
Γρηγόρη για πες, είσαι από Αθήνα;
Βασικά είμαι από Χαλάστρα, ξέρεις πάει και πιο δυτικά από Εύοσμο η πόλη. Έζησα Θεσσαλονίκη αρκετά, έχω πάει στο Σύγχρονο Ωδείο και συνυπήρξαμε με μια πολύ καλή φουρνιά μουσικών. Έτσι προέκυψαν πολύ όμορφα πράγματα, όπως το τζαμ στον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο Σχολείο.
Πώς αντιμετωπίζεις την τέχνη και τη δημιουργική διαδικασία;
Με όλες τις δυσκολίες και την ανοιχτή συζήτηση για τους καλλιτέχνες που φεύγουν Αθήνα ή εξωτερικό για να μπορέσουν να υπάρχουν, εγώ θεωρώ πως είναι εξαιρετικά χρήσιμο να κάνουμε ομάδες, όπως έκαναν οι Τροχιές. Έτσι ξεφεύγουμε με κάποιο τρόπο από τις εργοδοτικές σχέσεις και νιώθουμε πως δουλεύουμε εμείς για εμάς.
Για την ίδια την διαδικασία, μου αρέσει πολύ η λογική της αφαίρεσης (έτσι το προσεγγίζει και η σκηνοθέτις μας, Νοεμή). Αρχικά βάζουμε κάτω πάρα πολλές ιδέες και μετά σιγά σιγά αφαιρούμε μέχρι να βρούμε την ισορροπία που μας αρέσει. Συχνά το σκέφτομαι με αυτό το παράδειγμα του γλύπτη και του αγάλματος, όπου διώχνει το περιττό υλικό ώστε να μπορέσει να αναδειχθεί το άγαλμα.
Αν ο Μπαχ ζούσε στη σημερινή Θεσσαλονίκη, τι μουσική θα έγραφε για να μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο;
Για τα προς το ζην θα δούλευε σέρβις, αλλά σπίτι του θα έπαιζε Bebop Jazz. Αφού έτσι και αλλιώς θα έπρεπε να κάνει άλλη δουλειά για να ζήσει, τουλάχιστον θα έπαιζε κάτι να γουστάρει μόνος του, κάτι που δεν συνέβαινε πολύ στην εποχή που έζησε, τότε κυρίως έγραφαν κατά παραγγελία, έκαναν μουσική για άλλους.
Τι μουσική συστήνεις για την υπαρξιακή κρίση;
Ρεμπέτικα προπολεμικά. Είτε θα βγεις, είτε θα μπεις πιο βαθιά.
Θες να μοιραστείς μια ωραία αποτυχία ή ένα αστείο λάθος από παράσταση;
Τι εννοείς; Δεν έχω κάνει ποτέ λάθη (γελάει). Νομίζω, από ένα σημείο και μετά, τα λάθη είναι μέσα στο πρόγραμμα, τα περιμένεις και τα κάνεις μέρος της διαδικασίας. Συγκεκριμένα, θυμάμαι μια παράσταση στην Αθήνα που στη μέση του έργου χαλάει η σειρά με τα μουσικά μηχανήματα. Τα παιδιά πήγαν να τραγουδήσουν χωρίς τόνο, εγώ απλώς κουνούσα τα χέρια μου χωρίς να ακούγομαι. Χάσαμε κάποια κομμάτια, τραγωδία! Πάντως, εν τέλει, από το κοινό κανείς δεν κατάλαβε τίποτα.
Ποιο soundtrack ταινίας σε έκανε να σκεφτείς πρώτη φορά «αυτό θέλω να το κάνω και εγώ»;
Άπειρα, αλλά αν έπρεπε να διαλέξω θα διάλεγα το Paris, Texas του Ry Cooder. Είναι κυρίως κιθάρα με ανοιχτό κούρδισμα και slide. Είναι φοβερό. Κάτι πιο πειραματικό που μου έχει μείνει είναι το Eraserhead του David Lynch. Τρομερό sound design, ηχοτοπία και θόρυβος.
Ακόμα μία πολύ σοβαρή ερώτηση. Οι νότες είναι εφτά. Και οι νάνοι είναι εφτά. Ποια νότα θεωρείς πως είναι ο μεγαλύτερος απατεώνας της κλίμακας;
Η Ντο! (γελάει). Ναι, είναι η μόνη που δεν μου ακούγεται καλά στην κλίμακα, η πρώτη. Μόνο αν τελειώσει το κομμάτι σε ντο είναι καλή. Μεταξύ μας, η καλύτερη νότα είναι το Σι.
Είναι «ηθικό» να χειραγωγείς το συναίσθημα του κοινού με μια θλιβερή μελωδία ή η μουσική οφείλει να επιτρέπει στον καθένα να νιώθει μόνος του;
Νομίζω το πιο σημαντικό είναι να ξέρεις τι είναι αυτό που θες να κάνεις. Δηλαδή, και να θέλεις να χειραγωγήσεις το συναίσθημα δεν είναι κακό απαραίτητα. Μπορεί να παίζεις μουσική κόντρα στη σκηνή, να μπερδέψεις τους θεατές. Αυτό συμβαίνει και σε μία σκηνή της παράστασης, μου ζητήθηκε να παίξω κάτι χαρούμενο, ενώ οι άλλοι σκοτώνονται. Αυτό είναι σκηνοθετική απόφαση, δεν το επιλέγει ο μουσικός μόνος του.
Για μένα ο μουσικός μου ρόλος στην παράσταση δεν είναι πολύ διαφορετικός από κάποιον που λέει απλά ένα κείμενο. Γίνομαι και εγώ ένα με τους υπόλοιπους ηθοποιούς στη σκηνή, απλά αντί να έχω λόγια, περνάω συναισθήματα μέσα από τους ήχους μου.
Υπάρχει κάποιος καλλιτέχνης που ακούς κρυφά, ή ψιλοντρέπεσαι, αλλά κατά βάθος ξέρεις πως σε έχει επηρεάσει ως μουσικό;
Δεν ξέρω ρε συ, guilty pleasures δεν έχω. Ακούω και πολύ ποπ μουσική. Επιλέγω κομμάτια, όχι είδη. Είναι και θέμα προοπτικής, δηλαδή όταν είχα ακούσει αρχικά Mad Clip έλεγα πω τι μαλακίες είναι αυτές, και τώρα ακούσαμε τόσο χειρότερη μουσική που τον αναπολούμε (γελάει). Ακούς σήμερα Goin’ Through και λες «ώπα ρε συ, αυτό έχει τουλάχιστον καλό στίχο»!
Να έχεις μέτρο στη μουσική ή μουσική στο μετρό;
Καθόλου μέτρο στη μουσική! Ναι στη μουσική στο μετρό. Θα έβαζα Punk. Δουλεύει, δεν δουλεύει ο συρμός, να ακούς κάτι όσο προσπαθείς να σωθείς. Sex Pistols. Ίσως Χάσμα, Bad Movies.
Είδες τι έγινε με το πρόστιμο σε μουσικούς του δρόμου στη Θεσσαλονίκη; Πώς σου φαίνεται; Έχεις παίξει στο δρόμο;
Δύο καλοκαίρια στον covid τα περάσαμε στην παραλία παίζοντας μουσική. Έξι στα εφτά παίζαμε τζαζ. Κάναμε πάρα πολύ δρόμο και το θεωρώ από τα καλύτερα μέρη που έχω παίξει ποτέ. Βέβαια, δεν είσαι καθόλου προστατευμένος. Εμείς μαλώναμε κάθε μέρα. Βγαίνεις έξω για μάχη με την τρέλα του καθενός. Μέσα σε όλα αυτά το να τρώει πρόστιμο ένας μουσικός το θεωρώ μεσαίωνα. Είναι αστείος ο νόμος που μπορείς να παίζεις τρομπέτα ή ντραμς, αλλά αν παίζεις κιθάρα με ενισχυτή σε γράφουν.
Ευρωπαϊκή περιοδεία με Kapten ή να μειωθούν τα Airbnb στο κέντρο;
Να μειωθούν τα Airbnb και ας μην παίξουμε ποτέ. Είναι πολύ σοβαρό πρόβλημα. Συναυλίες ακυρώνονται, στούντιο εξαφανίζονται. Το στεγαστικό ζήτημα είναι απλά βία. Είναι τρελό να μην υπάρχουν στούντιο και προβάδικα, γιατί είναι αυτό που δημιουργεί τη σκηνη σε μία πόλη. Ήταν αυτόνομη η σκηνή της Θεσσαλονίκης παλιότερα, γινόντουσαν περισσότερα πράγματα. Και τώρα γίνονται, απλά η βία είναι πολύπλευρη και δεν ξέρεις από πού να αμυνθείς.
Ποιο τραγούδι ακούνε τα Σπίτια, καθώς Αλλάζουνε Θέση τη Νύχτα;
Θα έλεγα κάποιο κομμάτι του Tom Petty, έτσι λίγο country, να παρακινεί και τα σπίτια. Θεωρώ, θα ήταν σε tempo κάτι κοντά στα 100 bpm.
Τα Σπίτια ακούνε στα 100 bpm.
Μετά από μια κουραστική μέρα, η Νοεμή κοντεύει να κοιμηθεί και σου ζητάει να της βάλεις κάτι στα ακουστικά για να ξυπνήσει. Τι είναι αυτό;
Αρχικά, η Νοεμή δεν κουράζεται ποτέ. Αν υποθέσουμε ότι μπορεί να την κουράσει κάτι… θα της έβαζα ηπειρώτικα. Πιστεύω πως το κλαρίνο θα προκαλέσει ένα μικρό breakdown στο κεφάλι της που σίγουρα δεν θα κοιμηθεί μετά.
Χωρίς να προδώσεις κάτι από την πλοκή, ποιο είναι το αγαπημένο σου μουσικό σημείο της παράστασης;
Όταν παίζει μόνη της η μουσική και εγώ χορεύω.
Η συζήτηση έλαβε χώρα στον φιλόξενο χώρο των εκδόσεων Τρι.Ενα Πολιτισμού.
