θα μπορούσαμε να γελάσουμε με την ψυχή μας».

__________

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι η πολιτική μπορεί να κάνει οτιδήποτε, ενώ οι παγετώνες καταρρέουν στις κοιλάδες, τα δάση καίγονται στη βόρεια Αλγερία και ο καπνός γεμίζει τις καλύβες και τα νοσοκομεία στο νησί Καλιμαντάν.

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι η δύναμη της θέλησης μπορεί να κάνει οτιδήποτε, από τη στιγμή που ο μεταλλαγμένος νους είναι ανίκανος να δώσει προσοχή για περισσότερο από οκτώ δευτερόλεπτα.

Οι μεγάλες τάσεις αυτού του αιώνα είναι ανεξέλεγκτες. Ο σύγχρονος φασισμός αποτελεί μια έκρηξη παράνοιας της λευκής πλειοψηφίας, η οποία είναι τρομοκρατημένη από την επέλαση της αποκάλυψης που προκάλεσε ο νεοφιλελευθερισμός.

Κι όμως, γνωρίζουμε ότι στο σύμπαν του αναπόφευκτου, το φτερούγισμα μιας πεταλούδας μπορεί να θέσει σε κίνηση απρόβλεπτες διαδικασίες που στέλνουν το αναπόφευκτο να πάει να γαμηθεί.

Επομένως, πρέπει να δώσουμε προσοχή (για περισσότερο από οκτώ δευτερόλεπτα) στο γεγονός ότι το 2027 θα υπάρξουν τέσσερις εκλογές στη βόρεια Μεσόγειο: στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα και την Ιταλία.

Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει ποτέ επιστροφή στη δημοκρατία που κάποτε γνωρίσαμε, επειδή είμαστε βυθισμένοι σε μια καταστροφή που δεν είναι πολιτική, αλλά ανθρωπολογική και γνωστική.

Αλλά από την παραφροσύνη μιας ευρωπαϊκής πολιτικής τάξης που είναι ανίκανη να διαχειριστεί την  καταστροφή που βρίσκεται σε εξέλιξη, αναδύεται η προοπτική του πολέμου. Ο επανεξοπλισμός προετοιμάζει τον πόλεμο· είναι μέρος του.

Η δεξιά θα κερδίσει τις εκλογές στις τέσσερις χώρες της Βόρειας Μεσογείου; Έτσι λένε οι δημοσκοπήσεις.

Από την άλλη πλευρά, πώς μπορούμε να πιστέψουμε ότι η υπάρχουσα αριστερά μπορεί να αντισταθεί στην επίθεση της ρατσιστικής υστερίας; Πώς μπορούμε να πιστέψουμε ότι αυτοί που άνοιξαν το δρόμο για την εθνικιστικο-φιλελεύθερη επίθεση θα ανατρέψουν τον συσχετισμό δυνάμεων;

Μόνο ένα αντιπολεμικό μέτωπο μπορεί να το κάνει αυτό.

Μόνο ένα κίνημα λιποταξίας από την παραφροσύνη του επανεξοπλισμού και από τον πόλεμο μπορεί να είναι το φτερούγισμα της πεταλούδας – το απρόβλεπτο που στέλνει το αναπόφευκτο να πάει να γαμηθεί.

__________

Effimera / Autistici Inventati – υπό τα πυρά της κυβέρνησης των ΗΠΑ, η οποία ξεκίνησε μια εκστρατεία κατά του αντιφασισμού.

Ένα καυτό απόγευμα, στις 26 Αυγούστου 2026, με καύσωνα, πλημμύρες, κλιμάκωση των συγκρούσεων στα διάφορα μέτωπα του πολέμου,  σε αυτό το ήδη αρκετά δυστοπικό πλαίσιο, στις 16:30 προστίθεται ένα μήνυμα στο X από τον επίσημο λογαριασμό του Μάρκο Ρούμπιο, του υπουργού εξωτερικών των ΗΠΑ.  Με αυτό το μήνυμα ανακοινώνεται ότι η ιταλική ομάδα ψηφιακών ακτιβιστών «Autistici/inventati» έχει συμπεριληφθεί από το υπουργείο εξωτερικών και το υπουργείο οικονομικών των ΗΠΑ στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων και επομένως θα υποβληθεί σε οικονομικές κυρώσεις από τις 25 Σεπτεμβρίου.

Η Effimera** γνωρίζει προ πολλού την συλλογικότητα A/I. Η δική μας λίστα αλληλογραφίας φιλοξενείται στους διακομιστές τους εδώ και χρόνια και έχουμε μοιραστεί μαζί τους αμέτρητους προβληματισμούς και πολιτικούς αγώνες.

Η Mayday, San Precario, Serpica Naro δεν θα είχαν ποτέ σχεδιαστεί με τον ίδιο τρόπο χωρίς την εμπειρία των χάκερ που εκείνα τα χρόνια συνέλαβαν και υλοποίησαν τη διάδοση δωρεάν, αυτόνομων εργαλείων για όλες-όλους και τα οποία η Autistici/inventati υποστήριξε και προώθησε από την αρχή της δημιουργίας  της…

https://effimera.org/il–collettivo–digitale–autistici–inventati–nella–lista–usa–dei–terroristi–globali–di–effimera/

__________

Από τον Ιούλιο του 2000 έως τον Απρίλιο του 2009, μαζί με τον Matteo Pasquinelli και άλλα 1.891 άτομα, συμμετείχα στις δραστηριότητες μιας λίστας που ονομαζόταν Rekombinant.

Φιλοσοφία, μεταδομισμός, κοινωνικές συγκρούσεις, ακτιβισμός των μέσων ενημέρωσης, διαδικτυακή τέχνη, λιμπιντική οικονομία και ψυχοπαθολογίες του δυτικού καπιταλισμού—αυτά ήταν μερικά από τα θέματα που πραγματεύτηκε η λίστα.

Σε μεγάλο βαθμό χάρη στους Autistici Inventati καταφέραμε να δημιουργήσουμε την Rekombinant.

Σήμερα, μια συμμορία μαφιόζων, αδαών ρατσιστών, διώκει τη συλλογικότητα και την αυτοδιαχειριζόμενη πλατφόρμα, στο πλαίσιο ενός πολέμου κατά του αντιφασισμού—ενός πολέμου που δεν χρειάζεται να τον χαρακτηρίσουμε φασιστοειδή, καθώς αυτό θα αποτελούσε ταυτολογία.

__________

Ε, ναι, έχει δίκιο ο Marco Rubio, ο καημένος.

Είμαστε κομμάτι μιας αντιφασιστικής, αντιρατσιστικής και κομμουνιστικής Διεθνούς.

Αυτό το βιβλίο: Breaking the Frontiers. Debates in Marxist Theory Today, που συγκεντρώνει τα δοκίμια είκοσι σύγχρονων μαρξιστών, με την επιμέλεια των John Holloway και Sun Liang, είναι η απόδειξη.

https://darajapress.com/publication/breaking-the-frontiers/

*Το ρήμα sbellicarsi αντιστοιχεί στα ελληνικά με τη φράση: «μου λύνεται ο αφαλός από τα γέλια». Σημαίνει, επίσης, ξεκαρδίζομαι, γελάω μέχρι δακρύων, σκάω στα γέλια, γελάω με την ψυχή μου, κρατάω την κοιλιά μου, κ.λπ

Το «Sbellichiamoci!» στην προκειμένη περίπτωση, χρησιμοποιείται ως λογοπαίγνιο σε ένα εθνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα (από τη λέξη bellico = πολεμικός, με το στερητικό s-), όπου Sbellichiamoci! σημαίνει «Ας αποβάλουμε τον πόλεμο από το μυαλό μας!» (με τη σημασία του «χτίζουμε την ειρήνη»). Είναι ένα εθνικό πρόγραμμα αγωγής του πολίτη αφιερωμένο στην εκπαίδευση των νέων για την οικοδόμηση της ειρήνης, της μη βίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανοιχτό σε σχολεία όλων των βαθμίδων.

** http://effimera.org/

Πηγή: francoberardi.substack.com

Το άρθρο Sbellichiamoci. Του Franco Berardi εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Υπάρχει ένα βουητό σε αυτό το δάσος που δεν έχει καμία σχέση με τα πεύκα. Είναι χαμηλό, συνεχές, σχεδόν βιομηχανικό. Προέρχεται από τον σταθμό συμπίεσης που ωθεί το φυσικό αέριο του Αζερμπαϊτζάν μέσα στο ιταλικό δίκτυο. Βρισκόμαστε στην Απουλία, στις ακτές της Αδριατικής του Salento: San Foca, Melendugno, το σημείο όπου ο Νότιος Διάδρομος του Φυσικού Αερίου αγγίζει τη γη για πρώτη φορά στην Ευρώπη. Εδώ έζησαν οι Μεσσάπιοι, από δω πέρασαν και οι Βυζαντινοί. Αλλά εκείνη η ιστορία δεν προετοίμασε κανέναν για αυτόν τον θόρυβο. Τις πιο καθαρές μέρες, στον ορίζοντα διακρίνεται η Αλβανία.

Στο κινητό μου φτάνει ένα βίντεο από εκείνη ακριβώς την ακτή: χιλιάδες άνθρωποι διαμαρτύρονται ενάντια σε ένα πολυτελές θέρετρο που συνδέεται με την οικογένεια Τραμπ στο νησί Sazan (πρώην σοβιετική βάση χημικών όπλων, τώρα καταφύγιο φλαμίνγκο), φωνάζοντας «Η Αλβανία δεν πωλείται». Δεν είναι απλώς μια ηχώ στο παρόν. Είναι το πεπρωμένο που επαναλαμβάνεται σε κάθε «ζώνη θυσίας», από τη μία ακτή στην άλλη της ίδιας θάλασσας, είτε έχουν περάσει ογδόντα χρόνια είτε δύο εβδομάδες.

Εν τω μεταξύ, η ανάγκη κατασκευάζεται αλλού. Ο Μάριο Ντράγκι, ως πρωθυπουργός, ρώτησε τους δημοσιογράφους στις 6 Απριλίου 2022: «Προτιμούμε την ειρήνη ή το κλιματιστικό αναμμένο;» Με αυτό το ερώτημα, μετέτρεπε μια γεωπολιτική απόφαση σε οικιακή υπόθεση. Το κλιματιστικό μπαίνει στην πρόταση ως γεγονός, όχι ως επιλογή: ήταν ήδη εκεί, ήταν ήδη αναμμένο, ήταν ήδη απαραίτητο. Δεν συζητάμε για το αν θα το έχουμε, συζητάμε μόνο για το τι είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε για να το διατηρούμε αναμμένο. Η ανάγκη δεν προκύπτει, κατασκευάζεται και αυτό που κατασκευάζεται δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Έκτοτε, αυτή η ερώτηση, έχει κολλήσει πάνω μου, σαν πέτρα στο παπούτσι μου.

SAN FOCA

Εκεί φτάνει, από τον πυθμένα της Αδριατικής, ο TAP (Trans Adriatic Pipeline), ο αγωγός που μεταφέρει το αέριο από το Shah Deniz, του Αζερμπαϊτζάν, στο εθνικό ιταλικό δίκτυο, στον «Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου» που σχεδίασαν οι Βρυξέλλες και το Μπακού, ο οποίος, μόλις φτάσει στην ξηρά, γίνεται τοπική υπόθεση, με ελαιόδεντρα να μεταφυτεύονται και ένα δάσος να περιφρουρείται για χρόνια από το κίνημα NoTAP.

Όταν μια υποδομή χαρακτηρίζεται ως «κρίσιμη», κάτι αλλάζει στη νομική ορολογία: ένας αποκλεισμός, μια πικετοφορία, μια πορεία διαμαρτυρίας δεν αποτελούν, πλέον, διαφωνία, αλλά κάποια «τρωτά σημεία» που η εξουσία πρέπει να «διαχειριστεί». Πρόσφατα ρεπορτάζ περιγράφουν αυξημένη επιτήρηση γύρω από τον αγωγό TAP – περιπολίες, κάμερες, φάκελοι – και μαζί με αυτήν, αυξάνεται και ο αριθμός εκείνων που καταλήγουν εντός μιας περιμέτρου κινδύνου, που έχει σχεδιαστεί για αγωγούς φυσικού αερίου, όχι για ανθρώπους.

ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΘΟΡΥΒΟ

Για να κατανοήσουμε αυτόν τον  μηχανισμό, πρέπει να γυρίσουμε πίσω. Πέρασα εβδομάδες στα Κρατικά Αρχεία του Μπάρι μελετώντας προσεκτικά ένα αρχείο του 1942: την εξέγερση του Monteleone της Απουλίας, στην επαρχία της Foggia, την οποία ανασυνέθεσε ο Vito Antonio Leuzzi στο βιβλίο του «Donne Contro la Guerra» (2016). Μια ομάδα γυναικών, συζύγων και μητέρων ανδρών που βρίσκονταν στο μέτωπο, μπλόκαρε την αναγκαστική κατάσχεση των σιτηρών που είχε διατάξει το καθεστώς εν μέσω πολέμου. Ήθελαν να φάνε και το εξέφραζαν με το σώμα τους, στους δρόμους. Η απάντηση του κράτους ήταν ένα νομικό τέχνασμα, μια εγκληματική κατηγορία προσαρμοσμένη έτσι ώστε να μην μπορεί να χαρακτηριστεί ως πολιτική πράξη. Οι γυναίκες του Monteleone δεν έχουν μείνει στην ιστορία ως επαναστάτριες, αλλά ως μια ανωμαλία που έπρεπε να αρχειοθετηθεί.  Και τις βρήκα στα αρχεία, αρχειοθετημένες όλες μαζί, σχεδόν τόσο ανώνυμες όσο και το χαρτί που τις περιέχει.

Το ίδιο μοτίβο επανεμφανίζεται στις καταλήψεις του Arneo. Μεταξύ του Δεκεμβρίου 1949 και του Ιανουαρίου 1950, χιλιάδες εργάτες του Salento κατέλαβαν τα λατιφούντια μεταξύ του Nardò, Copertino και Veglie. 40.000 ακαλλιέργητα εκτάρια ανήκαν σε 81 οικογένειες, ενώ 20.000 εργάτες ζούσαν σε απόλυτη φτώχεια με μια ανεργία που ξεπερνούσε το 50%, και για να ξεφύγουν από τους ελέγχους, μετακινούνταν τη νύχτα με ποδήλατα. Ο υπουργός εσωτερικών Scelba ανέπτυξε χιλιάδες ένοπλους άνδρες, ακόμη και στρατιωτικά αεροσκάφη. Στις 14 Φεβρουαρίου 1950, η αστυνομία άνοιξε πυρ. Αυτές οι εκτάσεις απέχουν μόλις λίγα χιλιόμετρα από το Melendugno, το San Foca και το δάσος που το κίνημα NoTAP υπερασπίζεται εδώ και χρόνια. Κάθε φορά, ο ίδιος μηχανισμός: η άρνηση της τοπικής κοινότητας γίνεται «διασάλευση της δημόσιας τάξης», και η «διασάλευση της δημόσιας τάξης» δικαιολογεί όχι μόνο τη βία, αλλά και τη λήθη. Πολύ λίγες από αυτές τις εξεγέρσεις έχουν καταγραφεί στη δημόσια μνήμη.

Η ΙΔΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ, ΣΗΜΕΡΑ

Μεταξύ του Monteleone και του San Foca, μεσολαβούν σχεδόν τριακόσια χιλιόμετρα και ογδόντα χρόνια απόστασης, δύο διαφορετικές Απουλίες: το Tavoliere delle Puglie (ο σιτοβολώνας της Ιταλίας) και το Salento των ελαιόδεντρων. Δεν είναι η ίδια γη, είναι η ίδια γραμματική της εξουσίας. Το δάσος του San Foca, οι διώξεις, οι εντολές απομάκρυνσης, οι δίκες για τους αποκλεισμούς των δρόμων ανταποκρίνονται στη λογική που δίκασε τις γυναίκες του σιταριού. Όποιος διακόπτει την κυκλοφορία ενός πόρου – τότε σιτάρι και σήμερα φυσικό αέριο – κατηγοριοπείται ως κίνδυνος, όχι ως πολιτικό υποκείμενο με δικαίωμα λόγου. Στην δικαστική αίθουσα- bunker του Lecce, σε μια αυθόρμητη δήλωση που δημοσιοποιήθηκε από το κίνημα NoTAP, ένας ακτιβιστής εξήγησε γιατί συνέχιζε να φωτογραφίζεται σε απαγορευμένους χώρους αντί να κρύβεται: όχι από περιφρόνηση, αλλά λόγω μιας ηθικής επιταγής που δεν ένιωθε την ανάγκη να αιτιολογήσει ενώπιον ενός δικαστή. Το μόνο του παράπονο που ήταν ότι δεν είχε κάνει αρκετά. Ογδόντα χρόνια πριν, στο Monteleone, ούτε οι γυναίκες είχαν κρυφτεί.

ΟΥΤΕ ΕΔΩ, ΟΥΤΕ ΑΛΛΟΥ

Η κριτική του κινήματος NoTAP άγγιξε και τα κόστη. Τον Μάιο του 2022, με βάση τα στοιχεία της Τελωνειακής Υπηρεσίας, αποκαλύφθηκε ότι το αέριο του Αζερμπαϊτζάν της TAP κόστιζε τρεις φορές περισσότερο από αυτό που εισάγεται από τη Νορβηγία ή την Αλγερία, μια επιβάρυνση που θα παραμείνει στον λογαριασμό για είκοσι πέντε χρόνια, όσο δηλαδή διαρκούν οι υπογεγραμμένες συμβάσεις. Το νήμα που συνδέει αυτούς τους αριθμούς με το Μπακού είναι το ίδιο που ισχυρίζεται το κίνημα στην καμπάνια του «Ούτε εδώ, ούτε αλλού»: όσοι διαμαρτύρονται εδώ καταλήγουν να πληρώνουν δύο φορές. Υπάρχει όμως και μια άλλη σύνδεση που αποκάλυψε το άρθρο της Linda Maggiori στην εφημερίδα L’Indipendente τον Ιανουάριο του 2026: η SOCAR, η κρατική εταιρεία ορυκτών καυσίμων του Αζερμπαϊτζάν που διαχειρίζεται το αέριο της TAP, θα αγοράσει το διυλιστήριο API στη Falconara Marittima για τρία δισεκατομμύρια ευρώ, αποκτώντας έτσι τον έλεγχο ενός σημαντικού μέρους του ιδιωτικού ενεργειακού τομέα της Ιταλίας.

Το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο δεν μπορούσε να καταδικαστεί από την Ευρώπη επειδή είναι ο εναλλακτικός -έναντι της Ρωσίας- προμηθευτής φυσικού αερίου, χρησιμοποιούσε τα όπλα που πωλούνταν από τις Beretta και Leonardo στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, προκαλώντας χιλιάδες θανάτους και μαζική έξοδο του αρμενικού πληθυσμού. Φυσικό αέριο από το Μπακού με αντάλλαγμα ιταλικά όπλα. Μια συμφωνία που συντηρεί τόσο τον αγωγό φυσικού αερίου όσο και το καθεστώς, και που καθιστά το San Foca έναν τερματικό σταθμό όχι μόνο ενεργειακού χαρακτήρα.

Στο δικαστικό μέτωπο, ο χρόνος κινείται αντίστροφα, και όχι τυχαία. Ένα διάταγμα ασφαλείας του 2019, το λεγόμενο «Salvini bis», αύξησε τις ποινές  έως και πέντε χρόνια για όσους προκαλούν φθορές σε περιουσιακά στοιχεία ή αντιστέκονται στις δυνάμεις της τάξεως στη διάρκεια μιας διαμαρτυρίας.

Το αναφέρει η Anna Di Ronco, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Έσσεξ, σε μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο The Conversation, το 2021: η δίκη εναντίον εκατό σχεδόν ακτιβιστών της NoTAP, η οποία βασίστηκε, κυρίως, σε μαρτυρίες αστυνομικών, ολοκληρώθηκε σε μόλις επτά μήνες, με τις ποινές σε ορισμένες περιπτώσεις να αυξάνονται από έξι μήνες σε πάνω από τρία χρόνια. Την ίδια περίοδο, η δίκη εναντίον της εταιρείας TAP για περιβαλλοντική καταστροφή αναβλήθηκε επανειλημμένα λόγω της πανδημίας. Το 2024, σύμφωνα με το L’ExtraTerrestre, η δίκη βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη με δεκαεννέα κατηγορούμενους και έναν δικαστή που είχε αλλάξει έξι φορές, ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος της παραγραφής πριν από την έκδοση της απόφασης. Είναι το ίδιο σενάριο που βρήκα στα αρχεία του Μπάρι. Η άδεια κατασκευής εκδίδεται γρήγορα, σχεδόν πάντα. Η αναγνώριση της ζημίας, αν γίνει, φτάνει πολύ αργά.

ΖΩΝΕΣ ΘΥΣΙΑΣ

Υπάρχει μια έκφραση που επανέρχεται συχνά σε αυτό το έργο: «ζώνες θυσίας» — είναι όρος που χρησιμοποιεί η ακαδημαϊκός Macarena Gómez-Barris για τα εδάφη, τα οποία αναγκάζονται να πληρώσουν το περιβαλλοντικό και κοινωνικό τίμημα του εξορυκτικού καπιταλισμού προς όφελος άλλων.

Μια έρευνα της εφημερίδας «Il Fatto Quotidiano» το 2020 υπολόγισε ότι η ΕΕ επέλεξε 149 έργα που αφορούν το φυσικό αέριο και τους σταθμούς επαναεριοποίησης, ενώ οι δικές της προβλέψεις δείχνουν μείωση της ζήτησης κατά 21% έως το 2030. Τα ορυκτά καύσιμα συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται σαν να αποτελούν μέρος της ενεργειακής μετάβασης. Ο πολεοδόμος Keller Easterling αυτό το αποκαλεί «extrastatecraft», τον τρόπο, δηλαδή, με τον οποίο μια υποδομή παρουσιάζεται ως καθαρά τεχνικό ζήτημα για να αποφευχθεί η πολιτική συζήτηση.

Το 2011, ο TAP υποσχέθηκε την έγκριση της ΕΠΕ (Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) εντός του τετάρτου τριμήνου του 2012.  Σχεδόν δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η εκδίκαση της υπόθεσης για την περιβαλλοντική καταστροφή βρίσκεται σε εκκρεμότητα. Η ανάγκη είχε μια πιο βολική ημερομηνία λήξεως από τη δικαιοσύνη. Υπάρχει επίσης μια ειρωνεία: το κλιματιστικό του Draghi, με τα καλοκαίρια όλο και πιο θανατηφόρα, κινδυνεύει τώρα να γίνει πραγματικά ζήτημα ζωής και θανάτου.  Όμως, είναι ακριβώς αυτό το αέριο που επηρεάζει το κλίμα, γεγονός που το καθιστά απαραίτητο.

ΜΙΑ ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Το κλιματιστικό είναι ήδη αναμμένο, ο αγωγός έχει ήδη κατασκευαστεί και καθώς γράφω, τα εργοτάξια της Αδριατικής Γραμμής ανεβαίνουν τα Απέννινα Όρη από τη Sulmona προς την Bologna: 425 χιλιόμετρα, 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, και, καθοδόν, έχουν κόψει δέντρα, έχουν διασχίσει σεισμικά ρήγματα, έχουν καταστρέψει μια νεκρόπολη της Εποχής του Χαλκού στο Colfiorito. «Προσπαθούμε να σταματήσουμε το έργο εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια», δήλωσε ο Mario Pizzola της επιτροπής No Hub της Gas Abruzzo στην Altreconomia. «Τα είχαμε, σχεδόν, καταφέρει, όταν η Snam (Società Nazionale Metanodotti)* έδωσε νέα ώθηση στο έργο, χρησιμοποιώντας τον πόλεμο στην Ουκρανία ως πρόσχημα».

ΠΟΙΟΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΑΥΤΗΝ ΤΗ ΓΗ

Όταν ο αγωγός TAP έφτασε στο San Foca, το 2017, ξεριζώθηκαν δεκάδες αιωνόβιες ελιές από κτήματα οικογενειών που βιοπορίζονταν από αυτές για γενιές, προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τον αγωγό. Αλλά αυτοί που αντιτάχθηκαν στον αγωγό δεν ήταν απλώς ένα κίνημα αγροτών.

Η επιτροπή, που ιδρύθηκε στα τέλη του 2011, αποτελούνταν σε μεγάλο βαθμό από περιβαλλοντικές οργανώσεις και μεμονωμένους πολίτες, οι οποίοι είχαν ήδη πληγεί από χρόνια εργασίας στην Ilva, το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα στο Cerano και το εργοστάσιο τσιμέντου στην Galatina.

Εξελίχθηκε σε κίνημα επειδή συνδέθηκε με άλλους τοπικούς αγώνες: το Κίνημα της Ελιάς, που δημιουργήθηκε ενάντια στις εκριζώσεις  των δέντρων λόγω της  Xylella**, και μια επιτροπή μητέρων που συμμετείχε στη διαμαρτυρία.

Όχι μόνο όσοι δουλεύουν αυτή τη γη, λοιπόν, αλλά και όσοι απλώς ζουν σε αυτήν, μέσα σε μια λογική που αποφασίζεται αλλού, στις Βρυξέλλες, στο Μπακού, σε ένα διοικητικό συμβούλιο, το οποίο σπανίως αισθάνεται την ανάγκη να εξηγήσει γιατί αξίζει τον κόπο να ρημάξουν αυτοί οι τόποι.

Η γραμμή δεν σταματάει στο San Foca. Ανεβαίνει, αλλά όχι μέχρι τις Βρυξέλλες.

* Είναι η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης υποδομών φυσικού αερίου στην Ιταλία και από τις κορυφαίες στην Ευρώπη.

** Xylella fastidiosa: είναι ένα καταστροφικό φυτοπαθογόνο βακτήριο που προσβάλει τα αγγεία του ξύλου των φυτών και προκαλεί το θάνατό τους. Στην Ιταλία εντοπίστηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2013 στην περιοχή της Απουλίας (συγκεκριμένα στο Σαλέντο) και έκτοτε έχει καταστρέψει εκατομμύρια ελαιόδεντρα, αποτελώντας τον κυριότερο βιολογικό εχθρό της ελιάς.

πηγή: www.laterratrema.org

Το άρθρο Το San Foca δεν φαίνεται από τις Βρυξέλλες. Της Elettra Gotti εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Γυρίζοντας στην πόλη του Λευκού Πύργου με πιάνουν συχνά μαύρες σκέψεις. Στεναχώρια και νοσταλγία μαζι.

Αλλά αυτό το «κάθε πέρσι και καλύτερα» είναι μεγάλη παγίδα. Σημασία δεν έχει μόνο τι υπήρχε παλιότερα, αλλά και πόσο ελεύθερος ήσουν να το εκτιμήσεις.

Προσπαθώ να ισορροπήσω τις ανησυχίες μου για αυτήν την πόλη. Ατελείωτα έργα και ατελείωτες πληγές. Μέσα στο έργο παίζουμε και εμείς που ψάχνουμε πάρκινγκ, μια σκιά μεσα στην τσιμεντένια κάψα.

Εμείς που χαμογελάμε όταν βλέπουμε δράσεις αλληλεγγύης και μουσικούς του δρόμου. Και τα δύο έχουν εχθρούς. Και τα δύο τα έχουμε ανάγκη.

Θα ήθελα πολύ να είναι καλύτερη η πόλη μου, να χωράνε όλα χωρίς να ξεχειλίζει. Αλλά έμαθα να εκτιμώ (και να αντέχω) κι αυτό που μεταμορφώνεται και ας μην μου αρέσει πάντα.

«Αντίο γκιώνη τις νύχτες τις καλοκαιρινές» είπε η Μύριαμ και με έβαλε να σκεφτώ βαθιά τι θέλω να αποχαιρετήσω εγώ στην ζωή που προχωράει, που λερώνεται, που δημιουργεί.

Αντίο στη γέφυρα που με έβαζε στο Σέιχ Σου, εκεί που συναντιούνται τσιμέντο και χώμα, εκεί που οι άνθρωποι αρχίζουν να χαιρετάνε στη φύση.

Αντίο στη Ναυαρίνου που έβρισκες κάθε περίεργο, κάθε ξεχωριστό, κάθε ρίσκο και κάθε περιθώριο.

Αντίο Αρκούδα με το αμαξάκι σου, αντίο Μικρό Μπλε και αντίο Γάτα.

Αντίο φτηνό φαγητό (εδώ κλαίμε), αντίο στα στούντιο, αντίο στις πρόβες που τις φάγαν οι μόδες.

Στις γειτονιές αντίο και στο κρυφτό αντίο, τώρα κρυβόμαστε από ντροπή όταν το να ζητάμε βοήθεια μας φαίνεται αδυναμία.

Και όταν φύγω, ακόμα και αν δεν φύγω, για την πολυσυζητημένη αποκέντρωση, θα έχω να πω τα αντίο μου ακόμα και στα συντρίμμια που ανταλλάξαμε προσωρινά τους φόβους μας.

Αντίο ρωμαϊκή, και στις δύο πλευρές, αντίο μικρό πάρκο, δεν ήσουν αρκετό, μα ήσουν αναγκαίο.

Την είδα να αλλάζει, να ονομάζει πρόοδο την κατάντια και μέσα από την κατάντια να βγαίνει νέα διάδραση και φρέσκια γκρίνια, κολλάει πάνω μας σαν υγρασία.

Είδα την νύμφη του Θερμαϊκού να παντρεύεται τον τουρισμό και τα παιδιά της να τα αφήνει εκτός.

Και περιμένω την επόμενη ανεμογεννήτρια να μπει στα κάστρα, μα να μην βρει άνεμο, μόνο εξουθενωμένες ανάσες.

Στην αλεπού αντίο, στην πεσμένη κεραία του Χορτιάτη.

Αντίο στολίδια στους τοίχους που σας είπαν λεκέδες.

Αντίο στους κηφήνες, αντίο στους χαφιέδες.

Το άρθρο Όταν καταρρέει η γνώριμη πραγματικότητα πάντα μια άλλη γεννιέται. Για τα καλύτερα και τα χειρότερα εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Το ελληνικό κράτος, ακόμα πριν θεσπίσει το γενικό πλαίσιο θαλάσσιας χωροταξίας, έσπευσε με την υπ’ αριθμ. 31722/4.11.2011 απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του χωροταξικού σχεδιασμού και της αειφόρου ανάπτυξης¹ να ορίσει ένα πλαίσιο χωροταξίας για τις υδατοκαλλιέργειες, δημιουργώντας ζητήματα πιθανής σύγκρουσης διατάξεων και ανακολουθιών με το γενικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που επρόκειτο να θεσμοθετηθεί μελλοντικά και ήδη προβλέφθηκε, έστω και υπό πίεση με την υπ’ αριθμ. 6 ΠΥΣ της 17/4/2025², βάζοντας έτσι η ελληνική πολιτεία για άλλη μια φορά το κάρο μπροστά απ’ το άλογο.

Με την υπό συνθήκες πίεσης της τότε κυβέρνησης που επρόκειτο πολύ άμεσα να αντικατασταθεί, πρωτοβουλία να δημιουργηθεί το πλαίσιο οριοθέτησης και αδειοδότησης βιομηχανικού τύπου περιοχών παραγωγής προϊόντων κυρίως ιχθυοκαλλιέργειας ξεκινούσε καθυστερημένα και με φανερή ανεπάρκεια μια ακόμα προσπάθεια να ιδρυθεί και να αδειοδοτηθεί με προχειρότητα και χωρίς συνολικό θαλάσσιο χωροταξικό μία δραστηριότητα που θα γιγάντωνε τις έως τότε υπάρχουσες μορφές υδατοκαλλιεργειών. Και τούτο διότι  επιτρέποντας την αύξηση των περιοχών υδατοκαλλιεργειών κατά 24 φορές (από 9.000 στρέμματα σε 240.000 στρέμματα)³ , οι μικρές μονάδες θα μετατρέπονταν σε μεγάλες, συγκεντρωμένες επιφάνειες μαζικής εγκατάστασης και λειτουργίας ιχθυοκλωβών, εκτοξεύοντας όχι μόνο την παραγωγή αλλά και τις περιβαλλοντικές δυσμενείς επιπτώσεις απ’ αυτήν τη γιγαντωμένη παραγωγή, οδηγώντας σε υποβάθμιση του τοπικού θαλασσίου περιβάλλοντος, τόσο απ’τη συνεπαγόμενη μεγάλη κατάληψη θαλασσίου υδάτινου όγκου για εκμετάλλευση, όσο και απ’τα παραγόμενα απ’ τους χιλιάδες ανατρεφόμενους ιχθύες απόβλητα. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς τον βενθικό αντίκτυπο τόσο μεγάλων εκτάσεων παραγωγής απ’ τα παραγόμενα απόβλητα των εκμεταλλεύσιμων μαζικά θαλασσίων ειδών, τη χρήση πλαστικών και μικροπλαστικών που καταλήγουν στο θαλάσσιο περιβάλλον απ΄ την υδατοκαλλιέργεια και τα οποία πρόκειται να φτάσουν 336.530 τόνους/ανά έτος υπό το καθεστώς των ΠΟΑΥ⁴, αλλά και το σημαντικό στοιχείο της αλίευσης μαζικά ιχθύων ανοιχτής θάλασσας προκειμένου να τραφούν οι ιχθύες των υδατοκαλλιεργειών σε τέτοιο βαθμό που τα 15 εκατομμύρια αλιευμάτων ετησίως από τα 90 να καταλήγουν τροφή σε ιχθύες που εκτρέφονται σε θαλάσσιες μονάδες παραγωγής, ενώ για ένα κιλό ψάρι ιχθυοτροφείου απαιτείται ως τροφή, 1,2 κιλά αλιεύματος⁵ .

Πέραν όμως των οξυμένων περιβαλλοντικών προβλημάτων που μοιραία θα δημιουργήσουν οι γιγαντωμένες μονάδες παραγωγής – στο βαθμό που οι ΠΟΑΥ προβλέπουν τη γειτνίαση στην ίδια περιοχή παραγωγής διαφορετικών μονάδων/εταιρειών – το τρωτό τους σημείο βρίσκεται στην ίδια την ίδρυσή τους. Κι ενώ λοιπόν,  ο σχετικός χωροταξικός σχεδιασμός, ως κατ’επίφαση «συμμάζεμα» των άναρχα ιδρυθέντων ως τότε μονάδων υδατοκαλλιέργειας στη θαλάσσια επικράτεια (ΠΑΣΜ) προέβλεψε ως χρονικό όριο για την υποβολή αίτησης ίδρυσης των ΠΟΑΥ τα 3 έτη απ΄τη δημοσίευσή του⁶ συνεχίζει να είναι σε ισχύ έως και σήμερα⁷ , με αποτέλεσμα, μία μεταβατική κατάσταση να παγιοποιείται, τόσο σε βάρος του περιβάλλοντος, όσο και της νομοθετικής αξιοπιστίας και της εθνικής οικονομίας. Ή για να το πούμε αλλιώς, η κυβέρνηση σύρεται πίσω απ΄ τις εταιρείες, αδιαφορώντας έτσι το σκοπό της ίδρυσης των ΠΟΑΥ, δηλαδή την ανάγκη για άμεση και ασφαλή μετάβαση στη νέα μορφή λειτουργίας των οργανωμένων πια χωροταξικά υδατοκαλλιεργειών. Άλλωστε, μία προσωρινή ρύθμιση, με χρονικό απώτατο σημείο 3 ετών και χαρακτήρα μεταβατικό καθίσταται μονιμότερη και παγιώνεται ως κανόνας παραβιάζοντας κατάφορα τόσο τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή του κράτους δικαίου, όσο και της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, όπως σχετικά απεφάνθη το ΣτΕ με την υπ’αριθμ. 1694/2025 απόφαση.

Tα παραπάνω είναι αποκαλυπτικά τόσο της ανικανότητας της διοίκησης να εφαρμόσει έγκαιρα μια πολιτική, όσο όμως και της ανετοιμότητας των ενδιαφερομένων εταιρειών να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που τους ζητάει η κεντρική διοίκηση, αφού απ’ τις 25 προβλεπόμενες για ίδρυση ΠΟΑΥ μόλις οι 7 έχουν θεσμοθετηθεί⁸ , ενώ οι υπόλοιπες φαίνεται να τελούν επί έτη στις καλένδες, κυρίως λόγω εσωτερικών παθογενειών, σχετιζομένων με τις Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), αλλά και το απαρχαιωμένο πια, ειδικό χωροταξικό για τις Ιχθυοκαλλιέργειες, το οποίο, εν καιρώ αστραπιαίων ταχυτήτων και νέων επιστημονικών δεδομένων κι ως προς την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της στην κλειστή, όλο και περισσότερο θερμαινόμενη θάλασσα της Μεσογείου, μετράει ήδη 15 χρόνια ζωής, φαίνεται γερασμένο και ανεπίκαιρο να καλύψει τις νέες περιβαλλοντικές και διατροφικές προκλήσεις.

Έχει ενδιαφέρον να σταθούμε εδώ στις ΣΜΠΕ, οι οποίες, φαίνεται να παρακωλύουν σε κάποιες περιπτώσεις την εξέλιξη των ΠΟΑΥ, όπως επισημάνθηκε παραπάνω. Ενδεικτικά, αναφέρουμε τη ΣΜΠΕ για την ΠΟΑΥ Πόρου, η οποία άνοιξε το χορό των απορρίψεων απ΄το ΚΕΣΥΠΟΘΑ⁹ , το οποίο με τη σειρά του έκρινε αυτήν παρωχημένη κι ανεπίκαιρη, άρα ανίκανη να προστατέψει αυτό, για το οποίο προβλέφθηκε ως υποχρέωση, το φυσικό περιβάλλον¹⁰ . Μάλιστα, παραθέτει η γνωμοδότηση του ΚΕΥΣΠΟΘΑ ότι η επίμαχη ΣΜΠΕ είναι τουλάχιστον 15ετίας για μια αδειοδότηση που επιχειρείται να αποκτηθεί σήμερα, ενώ επισημαίνεται η ανικανότητα της ΣΜΠΕ για την ΠΟΑΥ Πόρου να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος. Άλλωστε και στην ΠΟΑΥ Λάρυμνας – Αταλάντης αναδείχθηκαν οι πλημμέλειες της σχετικής ΣΜΠΕ, η οποία ως σήμερα δεν έχει επιτρέψει την ίδρυση της ΠΟΑΥ. Με σχετικό έγγραφό της η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ ζητάει απ΄το φορέα διαχείρισης της εν λόγω υπό ίδρυση ΠΟΑΥ να αναθεωρήσει/επανασυντάξει τη ΣΜΠΕ, στο βαθμό που δεν αρκεί ως έχει, για να ελεγχθεί και να εκτιμηθεί ως προς τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ΠΟΑΥ, δείχνοντας έτσι την κακή σύνθεση της ΣΜΠΕ, η οποία σίγουρα χωλαίνει – σύμφωνα πάντα με τη ΔΙΠΑ – ως προς τη μη πραγματική απεικόνιση των συνεπειών στον Οπούντιο Κόλπο, ο οποίος ήδη έχει εμφανίσει φαινόμενα ευτροφισμού, αλλά και τη μη λήψη υπ΄όψιν της ήδη επιβεβαρυμένης κατάστασης στο βόρειο Ευβοϊκό απ’ την πολυετή λειτουργία μονάδων ιχθυοκαλλιεργειών. Ενδεικτικό της προβληματικής κατάστασης των ΣΜΠΕ και του σχεδιασμού των ΠΟΑΥ είναι και το γεγονός ότι ένα χρόνο αργότερα, την 10/4/2024, το ΥΠΕΝ επανέρχεται στη ΠΟΑΥ Λάρυμνας – Αταλάντης, απευθύνοντας εκ νέου έγγραφο στο φορέα διαχείρισης, ζητώντας επιτέλους να προσαρμόσει τη ΣΜΠΕ στα πραγματικά περιβαλλοντικά δεδομένα της περιοχής, λαμβάνοντας υπ’όψιν νέες ποιοτικές μετρήσεις που πρέπει να γίνουν στην περιοχή, αλλά και την κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με την ανάλυση τρωτότητας, με τις παραμέτρους της μεταβολής της θερμοκρασίας, της αλλαγής της στάθμης της στάθμευσης, τα φαινόμενα πλημμυρών κλπ συμπεριλαμβανόμενες.

Φαίνεται λοιπόν ότι η αδυναμία της διοίκησης να εφαρμόσει όσα πρόχειρα και βιαστικά αποφάσισε για τη μετάβαση των υδατοκαλλιεργειών από τα μικρά μοντέλα παραγωγής σε βιομηχανικού τύπου καλλιεργητικές εκτάσεις, η απουσία των τοπικών κοινωνιών απ’τη διαβούλευση για την ίδρυση των ΠΟΑΥ, η επικράτεια των οποίων επηρεάζεται και πιθανότατα θίγεται σημαντικά απ΄τη λειτουργία τέτοιων γιγαντωμένων παραγωγικών μονάδων, έχουν προς το παρόν οδηγήσει τις εναπομείνασες για χωροθέτηση ΠΟΑΥ σε ανεπίσημη αναστολή. Τα φαινόμενα αυτά, σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυσκολίες των εταιρειών ιχθυοκαλλιέργειας¹¹ και κυρίως την απουσία εν τοις πράγμασι ενός σύγχρονου, επίκαιρου, εξορθολογισμένου χωροταξικού για τις υδατοκαλλιέργειες γεννάν την ελπίδα στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες της πιθανής αλλαγής της σχετικής πολιτικής και της κατεύθυνσης αυτής απ’τις τεράστιες μονάδες παραγωγής με τη μέγιστη απόδοση, σε μικρές, ήπιες, φιλοπεριβαλλοντικές και ποιοτικές μονάδες παραγωγής.

*O Παναγιώτης Λογγινίδης είναι δικηγόρος, Δρ Νομικής Πανεπιστημίου Τουλούζης Ι

1. ΦΕΚ Β’2505/2011
2. ΦΕΚ Δ’227/2025
3. Βλ. ιστότοπο ΑΚΤΑΙΑ, https://aktaia.org/el/
4. ό.π.
5. ό.π
6. Ά.6 άρθρου ΠΡΩΤΟΥ της ΚΥΑ 31722/2011.
7. Με την παρ.7 του ά. 111 του ν. 5243/2025 παρατάθηκε ο χρόνος κατάθεσης αίτησης ίδρυσης ΠΟΑΥ έως το Νοέμβριο έτους 2026.
8. Ενημερωτικό σημείωμα του ΥΠΕΝ της 28/4/2023.
9. Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων του ΥΠΕΝ.
10. Συνεδρίαση της 29/7/2025.
11. Οικονομική κατάρρευση της Avramar α.ε., https://wearesolomon.com/mag/format-el/erevnes/exoume-20-meres-zoi-pos-i-polyethniki-avramar-eftase-ksana-konta-stin-katarefsi/

Το άρθρο Οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ) σε αμφισβήτηση εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

«Αν έβλεπε κανείς τις σημερινές ειδήσεις που αφορούν το καμπ κράτησης μεταναστών στη Σιντική Σερρών, θα διάβαζε πάνω-κάτω τα εξής νέα:

“Μετανάστες προκάλεσαν φθορές στη δομή που τους φιλοξενεί”, “Επίθεση δέχτηκαν οι αστυνομικές δυνάμεις”, “Προχώρησαν σε συλλήψεις για την βίαιη και επικίνδυνη συμπεριφορά τους” κι άλλα πολλά παρόμοια. Τι συμβαίνει όμως στο καμπ κράτησης μεταναστών στη Σιντική Σερρών και τι πραγματικά συνέβη στις 22 Αυγούστου;»

Το καμπ της Σιντικής, όπως υπενθυμίζει η ανακοίνωση, για πάνω από έναν χρόνο τώρα, έχει μετατραπεί σε «ειδική δομή» κράτησης. Εκεί είναι φυλακισμένοι χωρίς τη θέληση τους πάνω από 700 νέοι άντρες, ηλικίας 18 ως και 30 ετών κατά βάση Αιγύπτιοι και Μπαγκλαντεσιανοί. Το μόνο “έγκλημα” για το οποίο κατηγορούνται είναι η “παράνομη είσοδος” στη χώρα. Είναι άνθρωποι που θέλουν να κάνουν αίτηση ασύλου στην Ελλάδα και παρ’ όλα αυτά κρατούνται στην ειδική αυτή δομή, χωρίς να έχουν τα βασικά και τα στοιχειώδη για να μπορούν να κάνουν σωστά ακόμη κι αυτό. Η Σιντική είναι χτισμένη σ’ ένα από τα πλέον απόμερα μέρη της επικράτειας, σ’ ένα σημείο περίκλειστο από βουνά, όπου, χειμώνα καλοκαίρι, οι θερμοκρασίες είναι δυσβάσταχτες. Το καμπ αποτελείται από κοντέινερ ως 24 τετραγωνικά μέτρα το καθένα όπου στοιβάζονται 18 άνθρωποι στο καθένα. Υπάρχουν τέσσερις (4) λειτουργικές τουαλέτες και μπάνια σε όλο το καμπ, στο οποίο οι άνθρωποι συναντούν πολύ συχνά φίδια, ποντίκια και διάφορα έντομα. Οι αρρώστιες, τα δαγκώματα από τρωκτικά και τα τσιμπήματα από έντομα, οι κοριοί και οι ψύλλοι κάνουν τη ζωή ανυπόφορη. Σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, το καμπ διοικείται εξ’ ολοκλήρου από την ελληνική αστυνομία και φυλάσσεται μόνιμα, 24/7, από δυνάμεις των ΜΑΤ. Οι ξυλοδαρμοί, οι βασανισμοί και οι εξαφάνιση κρατουμένων για μέρες ολόκληρες, σ’ ένα δωμάτιο απομόνωσης και βασανιστηρίων, είναι η καθημερινότητα στο καμπ της Σιντικής. Το φαγητό είναι σε άθλια κατάσταση, αρκετές φορές με αλλοιώσεις κι επιπλέον δεν επαρκεί καν για τη σίτιση του πληθυσμού. Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι στο έλεος της αστυνομίας, καθώς γιατρός υπάρχει ελάχιστες ώρες την εβδομάδα. Οι έγκλειστοι είναι σε τόσο μεγάλη απόγνωση που ακόμη και οι απόπειρες αυτοκτονίας είναι συχνό, δυστυχώς, φαινόμενο.

Όμως, όπως τονίζει η συνέλευση, «παρά την απόγνωση και την καταστολή, οι μετανάστες της Σιντικής έχουν πολλά να μας διδάξουν. Διοργανώνουν, σχεδόν εβδομαδιαία, κινητοποιήσεις μέσα στο καμπ, διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις. Κινητοποιήσεις που πολύ συχνά πληρώνουν ακριβά με τους βασανιστές της ελληνικής αστυνομίας να μαντρώνουν στην απομόνωση για μέρες, κάποιους από αυτούς. Όμως δεν το βάζουν κάτω. Οι εξεγέρσεις αλλά και οι απόπειρες απόδρασης είναι πολύ συχνό φαινόμενο. Οι άνθρωποι που ήρθαν εδώ για να βρουν μια καλύτερη ζωή, βρήκαν μόνο ένα καμπ αργής εξόντωσης. Και προσπαθούν να αποδράσουν, να διαμαρτυρηθούν, να εξεγερθούν και να αντισταθούν στην κατάφωρη αδικία. Είμαστε μαζί τους».

Η Ανοιχτή Αντιρατσιστική Συνέλευση επισημαίνει ότι σε όλη αυτή την προσπάθειά τους για στοιχειώδη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν να αντιμετωπίσουν έναν ολόκληρο στρατό από αστυνομία, δικαστές, εισαγγελείς, υπουργούς και βουλευτές, δημοσιογράους και φασίστες ενώ οι εξεγέρσεις τους  παρουσιάζονται ως κεραυνός εν αιθρία, χωρίς να λέγεται κουβέντα για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης.

«Πως αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται έρμαια της ρατσιστικής και εθνικιστικής, εσωτερικής και εξωτερικής, πολιτικής του ελληνικού κράτους. Πως το ελληνικό κράτος έχει στρατηγική συμμαχία με την αιγυπτιακή χούντα του Σίσι και γι’ αυτό απορρίπτει σωρηδόν τις αιτήσεις ασύλου με αυτήν την εθνικότητα. Πως το ελληνικό κράτος συμμετέχει ενεργά σε μια σειρά πολέμους, και μια γενοκτονία, αυτήν της Παλαιστίνης, που γεννούν εκατομμύρια μετανάστες. Πως το ελληνικό κράτος έχει πάρει απόφαση να δολοφονεί κατα εκατοντάδες στα χερσαία και στα θαλάσσια σύνορα και όποιους και όποιες καταφέρνουν να σωθούν να τους βασανίζει σε καμπ στην εγχώρια επικράτεια για χρόνια. Ή ακόμη χειρότερα να τους εξοντώνει, αργά και σταθερά, όπως συμβαίνει στο καμπ της Σιντικής.

Είναι η ώρα να μιλήσουμε ανοιχτά, δημόσια, πολιτικά και θαρρετά για αυτά που συμβαίνουν στο κολαστήριο της Σιντικής.

Ένα στρατόπεδο που πρέπει να γκρεμιστεί και να ξεθεμελιωθεί. Μαζί να πάρει όλο τον συρφετό των πληρωμένων δολοφόνων, αυτουργών φυσικών ή ηθικών, το πολιτικό σύστημα και το κράτος του κεφαλαίου.

Το μέτρο της αξιοπρέπειας μιας κοινωνίας είναι πως μεταχειρίζεται αυτούς που βρίσκονται στο τελευταίο σκαλοπάτι της.

Κι αυτήν την αξιοπρέπεια, βρίσκοντας το κοινό έδαφος αγώνα ντόπιων και μεταναστ(ρι)ών, δεν πρέπει και δεν μπορούμε να την χάσουμε».

Το άρθρο Το κολαστήριο της Σιντικής, τα ψέματα της εξουσίας και το μέτρο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Στην Έβδομη ANAVI, Asamblea Nacional por el Agua, la Vida y el Territorio (Εθνική Συνέλευση για το Νερό, τη Ζωή και τo Έδαφος), που πραγματοποιήθηκε στις 8 και 9 Αυγούστου στην κοινότητα Wixárika της Zitakua, στο Tepic (Μεξικό), συμμετείχαν 427 ενήλικες και 60 παιδιά από 18 αυτόχθονες κοινότητες και επτά χώρες. Κάθε κοινότητα εξέφρασε τις δικές της διαμαρτυρίες, από τη λεηλασία των υδάτινων πόρων και των γαιών μέχρι τη βία και τις παραβιάσεις που υπέστησαν όσοι τους υπερασπίζονται.

Άσκησαν σφοδρή κριτική στο «μεγάλο έργο εθνικής εδαφικής αναδιοργάνωσης μέσω του Plan Mexico», στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια διαχείρισης των υδάτων που προσφέρουν στις εταιρείες απεριόριστη παροχή νερού και δίνουν τη δυνατότητα απόρριψης τοξικών αποβλήτων σε βιομηχανίες που μετατρέπουν τα ποτάμια σε ανοιχτούς υπονόμους. Αποδοκίμασαν τον ισχυρισμό ότι η υδραυλική ρωγμάτωση (fracking) είναι «βιώσιμη», ακόμη και υπό το πρόσχημα της ενεργειακής κυριαρχίας.

Τα μέλη της Anavi δεν τρέφουν αυταπάτες για το άμεσο μέλλον. Η βιομηχανία των data center προβλέπεται ότι θα εξαπλασιάσει την ηλεκτρική της ισχύ, από 280 μεγαβάτ (MW) σε πάνω από 1.500 MW έως το 2030. Αυτό σημαίνει ότι η λεηλασία των υδάτινων πόρων θα αυξηθεί εκθετικά σε κάθε χώρα της Λατινικής Αμερικής. Τα εδάφη μας έχουν μετατραπεί σε πεδία για την πιο βάναυση καπιταλιστική συσσώρευση.

Η βία του οργανωμένου εγκλήματος, που διαπλέκεται με τις αρχές και τους κρατικούς θεσμούς, βρέθηκε στο επίκεντρο των καταγγελιών. Δεν είναι τυχαίο ότι, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, τα θύματα είναι οι άνθρωποι και οι κοινότητες που υπερασπίζονται το νερό και αντιστέκονται στη λεηλασία του. Περισσότεροι από 133.000 εξαφανισμένοι μαρτυρούν τη βαρβαρότητα αυτού του μηχανισμού θανάτου.

Τα μέλη της συνέλευσης υπενθύμισαν επίσης τις νίκες που επιτεύχθηκαν τα τελευταία χρόνια: την ανάκτηση της δημοτικής βιβλιοθήκης και τη δημιουργία του κοινοτικού κέντρου Tlamachtiloyan στο San Gregorio Atlapulco, Xochimilco. Το κλείσιμο του φρέατος Bonafont-Danone* στο San Mateo Cuanalá της Puebla· το τέλος της κλοπής νερού από βυτιοφόρα στο Santiago Mexquititlán· επίσης, την κατάληψη του κτιρίου του IMPI (Instituto Mexicano de la Propiedad Industrial) στην Πόλη του Μεξικού και τη μετατροπή του σε Σπίτι των λαών και αυτόχθονων κοινοτήτων «Samir Flores Soberanes» από την κοινότητα Otomi.

Θα ήθελα να αναδείξω τρία σημεία τα οποία —καθώς είναι η πρώτη φορά που συμμετέχω στην Anavi (Εθνική Συνέλευση των Αυτόχθονων Λαών)— έμαθα σε αυτήν την εκδήλωση και που πιστεύω ότι θα επηρεάσουν την πορεία των δράσεων στο εγγύς μέλλον.

Το πρώτο αφορά τον πρωταγωνιστικό ρόλο των γυναικών, ιδιαίτερα μιας γενιάς που φοίτησε στο πανεπιστήμιο αλλά δεν ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα, συνεισφέροντας, αντ’ αυτού, με τις γνώσεις της σε δράσεις αντίστασης σε επίπεδο κοινότητας.

Μας γεμίζει ελπίδα και χαρά το να ακούμε, για παράδειγμα, την Estela Hernández Jiménez, μια γυναίκα Otomi από το Santiago Mexquititlán, ή την Argelia Betanzos, μια γυναίκα mazateca από το Eloxochitlán de Flores Magón, καθώς και τις νεαρές γυναίκες Otomi από το Casa de los Pueblos ή τις γυναίκες Wixárika της κοινότητας Zitakua που μας καλωσόρισαν. Βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντίστασης, αξιοποιώντας τις γνώσεις τους (η Argelia είναι δικηγόρος, η Estela έχει διδακτορικό στην παιδαγωγική) όχι για προσωπικό όφελος, αλλά για να ενισχύσουν τις κοινότητές τους, υποδεικνύοντας μια πορεία αντίθετη από αυτήν που προωθεί ο καπιταλισμός και οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις. Αυτή είναι μια γενιά που προσφέρει μια διαφορετική προοπτική σε σχέση με τις προηγούμενες, εμπλουτίζοντας με νέες γνώσεις τις πόλεις και τις κοινότητες.

Η δεύτερη πτυχή αφορά τον ρόλο των παιδιών και των εφήβων. Κατά τη διάρκεια της διήμερης συνάντησης της Anavi, πραγματοποιήθηκε μια συνέλευση από την οποία προέκυψαν εργαστήρια μεταξοτυπίας, τοιχογραφίας, κατασκευής βιβλίων από χαρτόνι, origami και παραδοσιακών παιχνιδιών. Παιδιά ηλικίας 12 ετών και άνω εξερεύνησαν την παραδοσιακή ιατρική, δημιούργησαν φίλτρα νερού και συμμετείχαν σε παραστάσεις όπως μια παράσταση hip-hop από τους ιθαγενείς της Coca της λίμνης Chapala.

Είναι αδύνατο να ξεχάσουμε τη Βερόνικα, να κάθεται ανάμεσα στον εξεγερμένο καπετάνιο Μάρκος και τον εξεγερμένο υποδιοικητή Μοϊσές στο Cideci, κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών σεμιναρίων στο San Cristóbal de las Casas. Ενσαρκώνει τη νεότερη γενιά που απειλεί να μας αφήσει άφωνους και εμβρόντητους με το επαναστατικό και προκλητικό πνεύμα της. Αυτή είναι μια από τις πιο συναρπαστικές ειδήσεις που έχουμε λάβει τα τελευταία χρόνια, καθώς μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε, κάπως, εν μέσω της συστημικής κατάρρευσης.

Το τρίτο σημείο το επεσήμανε ένας νεαρός άνδρας ο οποίος, κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης στο UNAM λίγες μέρες αργότερα, εξήγησε ότι η πολιτική είχε «εισβάλει» σε όλους τους χώρους της συνάντησης στο Tepic, όχι μόνο στη συνέλευση ή στις πέντε ομάδες εργασίας, αλλά σε κάθε χώρο και στιγμή της Anavi. Θεωρώ ότι αυτή η παρατήρηση είναι εξαιρετικά σημαντική, επειδή απεικονίζει πώς η πορεία προς την αυτονομία υπερβαίνει τις θεσμικές δομές, προσδίδοντας σε όλες τις δραστηριότητες, συλλογικές ή ατομικές, πολιτικό χαρακτήρα.

Η έβδομη συνέλευση έφερε στο φως τις δυνατότητες που επιδεικνύουν οι αυτόχθονες λαοί, τόσο αντιστεκόμενοι στην απαλλοτρίωση όσο και χαράσσοντας δρόμους προς την αξιοπρέπεια και την αυτονομία, χτίζοντας τους δικούς τους κόσμους. Δεν είναι και μικρό αυτό το κατόρθωμα σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

* Η Bonafont είναι η μεγαλύτερη εταιρεία εμφιάλωσης νερού στο Μεξικό και ανήκει στον πολυεθνικό όμιλο τροφίμων Danone.

πηγή: comune-info.net

Το άρθρο Μαθήματα από τη Συνέλευση για το Νερό και τη Ζωή. Του Raúl Zibechi εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Την συνέντευξη πήρε ο Κούρδος δημοσιογράφος Ντεβρίς Τσιμέν, Μετάφραση: Δημήτρης Γκιβίσης

-Μια μαροκινή επιδρομή με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις αρχές Ιουνίου σκότωσε τον Lahbib Mohamed Abdelaziz, μέλος της Εθνικής Γραμματείας του Μετώπου Πολισάριο και στρατιωτικό διοικητή. Πως προέκυψε αυτή η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Δυτική Σαχάρα και γιατί αναζωπυρώνεται ξανά τώρα;

-Η τρέχουσα κλιμάκωση δεν ξεκίνησε με εκείνη την επίθεση. Είναι η λογική συνέπεια της αποτυχίας της ειρηνευτικής διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ και των συνεχιζόμενων προσπαθειών του Μαρόκου να επιβάλει μια ήδη συναφθείσα συμφωνία στη Δυτική Σαχάρα. Για σχεδόν τριάντα χρόνια, το Μέτωπο Πολισάριο σεβάστηκε την κατάπαυση του πυρός του 1991 και συνεργάστηκε με όλες τις προσπάθειες του ΟΗΕ για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την αυτοδιάθεση που είχε υποσχεθεί στον λαό των Σαχράουι. Ωστόσο, το δημοψήφισμα αυτό δεν διεξήχθη ποτέ. Εν τω μεταξύ, το Μαρόκο εδραίωσε την κατοχή του κατασκευάζοντας στρατιωτικές υποδομές, εκμεταλλευόμενο τους φυσικούς πόρους της περιοχής, ασκώντας καταστολή στα κατεχόμενα εδάφη και αλλάζοντας προοδευτικά την πραγματικότητα επί τόπου. Το σημείο καμπής ήρθε στις 13 Νοεμβρίου 2020, όταν οι μαροκινές δυνάμεις παρενέβησαν στην περιοχή Guerguerat, μια κατεχόμενη ζώνη, όπου το Μαρόκο είχε ανοίξει έναν παράνομο διάδρομο για την εξαγωγή φυσικών πόρων των Σαχράουι στην υπόλοιπη Αφρική. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, το Μέτωπο Πολισάριο κήρυξε τη συμφωνία του 1991 άκυρη και ανακοίνωσε την επανέναρξη του ένοπλου αγώνα. Έκτοτε, η σύγκρουση έχει εισέλθει σε μια νέα φάση που χαρακτηρίζεται από σχεδόν καθημερινές συγκρούσεις κατά μήκος του μαροκινού στρατιωτικού τείχους και από τη χρήση νέων τεχνολογιών, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι οποίες έχουν αυξήσει τον αριθμό των θυμάτων μεταξύ των μαχητών των Σαχράουι. Συνεπώς, η επίθεση που αναφέρεται στην ερώτηση δεν αποτελεί την αιτία της κλιμάκωσης, αλλά μάλλον συνέπεια ενός πολέμου ο οποίος, από την οπτική μας στο Μέτωπο Πολισάριο, δεν θα είχε συμβεί ποτέ εάν τα Ηνωμένα Έθνη είχαν εκπληρώσει τη δέσμευσή τους να διοργανώσουν το δημοψήφισμα για την αυτοδιάθεση, και λόγω της αδιαλλαξίας του Βασιλείου του Μαρόκου.

-Το Μέτωπο Πολισάριο δημιουργήθηκε το 1973 σε αντίθεση με την ισπανική αποικιακή κυριαρχία. Πως υποστήριξε ο πληθυσμός το κίνημα εκείνη την εποχή;

-Ναι, το Μέτωπο Πολισάριο δημιουργήθηκε στις 10 Μαΐου 1973 σε αντίθεση με την ισπανική αποικιοκρατία. Υιοθέτησε το σύνθημα: «Με το τουφέκι θα κατακτήσουμε την ελευθερία», μετά την αποτυχία των ειρηνικών προσπαθειών για τον τερματισμό της αποικιοκρατίας στη Δυτική Σαχάρα. Η πραγματικότητα του αποικισμού, της περιθωριοποίησης, του αποκλεισμού και των πολιτικών λιμού και άγνοιας που προωθούσε η Ισπανία ήταν εντελώς απαράδεκτες. Αυτό προκάλεσε μια γρήγορη και ευρεία αντίδραση από τον λαό των Σαχράουι στο κίνημα, γεγονός που αντικατοπτρίστηκε σαφώς στην αποστολή διερεύνησης γεγονότων των Ηνωμένων Εθνών που επισκέφθηκε την περιοχή τον Μάιο του 1975. Η αποστολή επιβεβαίωσε ότι οι κάτοικοι της περιοχής ήταν ενωμένοι στην επιθυμία τους να επιτύχουν ανεξαρτησία και ότι το Μέτωπο Πολισάριο ήταν η κυρίαρχη πολιτική δύναμη στη Δυτική Σαχάρα.

-Μετά την αποχώρηση της Ισπανίας το 1975, το Μαρόκο κατέλαβε τη Δυτική Σαχάρα. Ποιοι ήταν οι λόγοι για αυτό και πως αντέδρασε το Μέτωπο Πολισάριο;

Καταρχάς, πρέπει να κατανοήσουμε ότι η χαοτική αποχώρηση της Ισπανίας από τη Δυτική Σαχάρα ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας μεταξύ των ίδιων δυνάμεων που, μέχρι σήμερα, συνεχίζουν να χρηματοδοτούν, να υποστηρίζουν και να νομιμοποιούν τη μαροκινή κατοχή. Οι θέσεις αυτών των δυνάμεων έχουν παραμείνει ουσιαστικά αμετάβλητες από το 1974. Η θέση των Ηνωμένων Πολιτειών, που εκπροσωπούνταν τότε από τον υπουργό Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ, είναι, ουσιαστικά, η ίδια με αυτήν που έχει σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ. Ομοίως, η θέση της Γαλλίας υπό την προεδρία του Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν είναι συγκρίσιμη με αυτήν που έχει σήμερα ο Εμανουέλ Μακρόν. Ομοίως επίσης, η θέση της Ισπανίας κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Φρανθίσκο Φράνκο και της βασιλείας του Χουάν Κάρλος Α’ είναι παρόμοια με αυτήν που έχει σήμερα ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ’ και η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσες. Όλα είχαν προγραμματιστεί εκ των προτέρων: η στρατιωτική εισβολή του Μαρόκου, η λεγόμενη Πράσινη Πορεία (σημ; ήταν μια διαδήλωση περίπου 350.000 Μαροκινών  τον Νοέμβριο του 1975, συντονισμένη από την κυβέρνηση και τον στρατό του Μαρόκου, με στόχο να πιέσουν την Ισπανία να παραδώσει την αμφισβητούμενη περιοχή της Δυτικής Σαχάρας στο Μαρόκο, οι Τριμερείς Συμφωνίες της Μαδρίτης και άλλες εκδηλώσεις είχαν σχεδιαστεί πριν από τη σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1975, κατά την οποία το Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη επρόκειτο να εκδώσει τη συμβουλευτική του γνώμη και η διερευνητική αποστολή των Ηνωμένων Εθνών επρόκειτο να παρουσιάσει την έκθεσή της. Με άλλα λόγια, η αποχώρηση της Ισπανίας αποτελούσε μέρος μιας συμφωνίας μεταξύ αυτών των δυνάμεων και του μαροκινού καθεστώτος κατοχής. Όσο για την αντίδραση του Μετώπου Πολισάριο, ήταν αναμενόμενη από ένα εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα που εκπροσωπούσε έναν λαό που υπέστη πόλεμο εξόντωσης, του οποίου η γη, η αξιοπρέπεια και οι ζωές είχαν παραβιαστεί από τις δυνάμεις εισβολής από τον βορρά, το Μαρόκο, και από τον νότο, τη Μαυριτανία. Η προτεραιότητα ήταν η προστασία του άμαχου πληθυσμού μέσω της μετακίνησής του σε ασφαλείς περιοχές για να προστατευθεί από τους βομβαρδισμούς με λευκό φώσφορο και ναπάλμ, καθώς και από άλλες μορφές βίας, συμπεριλαμβανομένων εκτελέσεων, ταφών σε ομαδικούς τάφους και αεροπορικών επιδρομών κατά του πληθυσμού. Ταυτόχρονα, το Μέτωπο Πολισάριο οργάνωσε την άμυνα της περιοχής ενάντια στην εισβολή, ξεκινώντας αυτό που αποκαλεί «φάση θετικής άμυνας ».

–Τα Ηνωμένα Έθνη μεσολάβησαν για την επίτευξη εκεχειρίας το 1991. Σε αντάλλαγμα, επρόκειτο να διεξαχθεί δημοψήφισμα στο οποίο ο λαός των Σαχράουι θα μπορούσε να επιλέξει μεταξύ της ανεξαρτησίας και της ενσωμάτωσης στο Μαρόκο. Τι απέγινε αυτή η υπόσχεση;

-Για να απαντήσω με σαφήνεια σε αυτό το ερώτημα, είναι απαραίτητο να υπενθυμίσω ότι, μετά από δεκαέξι χρόνια πολέμου (1975–1991), ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός των Σαχράουι ανάγκασε το Μαρόκο να αποδεχθεί τις κοινές προτάσεις του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας (ΟΑΕ), νυν Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ), και των Ηνωμένων Εθνών. Το Μαρόκο υπέγραψε αυτές τις προτάσεις στις 31 Αυγούστου 1988. Στη συνέχεια, οδήγησαν στο Σχέδιο Ειρήνης των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο έγινε δεκτό και από τα δύο μέρη και εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Το σχέδιο τέθηκε σε ισχύ την 1^η Σεπτεμβρίου 1991, με το Μέτωπο Πολισάριο να κηρύσσει κατάπαυση του πυρός σε αντάλλαγμα για τη διοργάνωση δημοψηφίσματος από τα Ηνωμένα Έθνη, μέσω του οποίου ο λαός των Σαχράουι μπορούσε να επιλέξει δημοκρατικά μεταξύ της ανεξαρτησίας και της ενσωμάτωσης στο Μαρόκο. Για τον σκοπό αυτό, δημιουργήθηκε η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για το Δημοψήφισμα στη Δυτική Σαχάρα (MINURSO). Το σχέδιο, τόσο ως προς το περιεχόμενό του όσο και ως προς τον μηχανισμό εφαρμογής του, ήταν ορθό, καθώς προέβλεπε την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποαποικιοποίησης εντός περίπου έξι μηνών, επιτρέποντας στον λαό των Σαχράουι να επιστρέψει σε μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Δυτική Σαχάρα. Ωστόσο, αυτή η υπόσχεση δεν τηρήθηκε ποτέ. Πάνω από τριάντα χρόνια αργότερα, ο λαός των Σαχράουι πιστεύει ότι το δημοψήφισμα αντικαταστάθηκε από μια διαδικασία που τελικά ωφέλησε την κατοχική δύναμη και ώθησε ακόμη πιο μακριά την πιθανότητα άσκησης του δικαιώματος αυτοδιάθεσης.

-Μετά το 1991, το Μέτωπο Πολισάριο εξελίχθηκε από αντάρτικο κίνημα σε θεσμοθετημένη πολιτική οργάνωση. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις αυτής της διαδικασίας;

-Στις 27 Φεβρουαρίου 1976, το Μέτωπο Πολισάριο ανακήρυξε την Αραβική Λαϊκή Δημοκρατία των Σαχράουι (SADR). Η απόφαση αυτή καθοδηγήθηκε, πρώτον, από την ανάγκη να καλυφθεί το διοικητικό κενό που άφησε η αποχώρηση της Ισπανίας από τη Δυτική Σαχάρα, δεύτερον, από την ανάγκη συμμόρφωσης με τις αρχές του Χάρτη του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας, ο οποίος ενθάρρυνε τα αφρικανικά εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα να ιδρύσουν τα δικά τους κράτη, και, τέλος, από την επιθυμία θεσμικής οργάνωσης του πληθυσμού των Σαχράουι και να τεθούν τα θεμέλια για το μελλοντικό κράτος. Οι κύριες προκλήσεις ήταν οι εξής: εσωτερικά, η οργάνωση ενός πολύ μεγάλου πληθυσμού προσφύγων, η δημιουργία εθνικής διοίκησης, η διασφάλιση βασικών υπηρεσιών, η εκπαίδευση εξειδικευμένου προσωπικού για τους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας και η ανάπτυξη δημοκρατικών θεσμών που θα επέτρεπαν τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη πολιτικών και διοικητικών αποφάσεων. Η μεγαλύτερη δυσκολία έγκειται στην εξασφάλιση των απαραίτητων υλικών και οικονομικών πόρων, λόγω της έλλειψης υποδομών και των περιορισμών που είναι εγγενείς στον προσφυγικό πληθυσμό. Εξωτερικά, η κύρια πρόκληση ήταν η εξασφάλιση της διεθνούς αναγνώρισης της Αραβικής Λαϊκής Δημοκρατίας της Σαχάρας και η ένταξή της σε αφρικανικούς περιφερειακούς οργανισμούς, καθώς και η σταδιακή αύξηση του αριθμού των κρατών που αναγνώριζαν επίσημα το νέο κράτος.

-Έκτοτε, το Μέτωπο Πολισάριο έχει δεσμευτεί ακλόνητα στη διπλωματία. Ποια διεθνή επιτεύγματα θεωρείτε τα πιο σημαντικά;

-Η διπλωματική οδός ήταν μία από τις κύριες στρατηγικές του Μετώπου Πολισάριο. Σε μόλις τέσσερα χρόνια, η Αραβική Λαϊκή Δημοκρατία της Σαχάρας (SADR) εξασφάλισε την ένταξή της στον Οργανισμό Αφρικανικής Ενότητας (OAU). Ως αποτέλεσμα, το Μαρόκο αποφάσισε να αποχωρήσει από τον οργανισμό το 1984. Η συμμετοχή του SADR στον αφρικανικό οργανισμό διευκόλυνε τη συμμετοχή του σε δραστηριότητες στην ηπειρωτική Ευρώπη και σε πολλά διεθνή φόρουμ, επιτρέποντάς του να συνάψει διπλωματικές σχέσεις με χώρες σε άλλες ηπείρους, ιδίως στη Λατινική Αμερική, όπου πολλά κράτη αναγνώρισαν επίσημα το SADR και συνήψαν διμερείς σχέσεις. Όταν η Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) αντικατέστησε τον ΟΑΕ το 2002, η SADR έγινε ένα από τα ιδρυτικά κράτη μέλη της. Έκτοτε, η Αφρικανική Ένωση έχει υιοθετήσει διάφορα ψηφίσματα προς υποστήριξη της διαδικασίας αποαποικιοποίησης στη Δυτική Σαχάρα, έχει επιβεβαιώσει το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του λαού των Σαχράουι και έχει διορίσει ειδικούς εκπροσώπους για την παρακολούθηση της σύγκρουσης. Επιπλέον, η Αφρικανική Ένωση έχει επιμείνει στη συμμετοχή του SADR στις συνόδους κορυφής και στις συναντήσεις που πραγματοποιεί με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Με στόχο τον περιορισμό του ρόλου της Αφρικανικής Ένωσης στη σύγκρουση, το Μαρόκο υπέβαλε αίτηση επανένταξης στον οργανισμό, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2017, αποδεχόμενο την Καταστατική Πράξη της Αφρικανικής Ένωσης, στην οποία η Αραβική Λαϊκή Δημοκρατία της Σαχάρας αναφέρεται ως κράτος μέλος.

Τον Νοέμβριο του 2020, το Μέτωπο Πολισάριο κήρυξε τον τερματισμό της εκεχειρίας. Γιατί; Που απέτυχε η διεθνής διαμεσολάβηση και η διπλωματία;

-Επί τριάντα χρόνια, η διαδικασία καθοδηγούνταν από μεγάλες δυνάμεις οι οποίες, κατά την άποψη του Μετώπου Πολισάριο, υποστήριζαν σταθερά το Μαρόκο και συνέβαλαν στην εδραίωση της κατοχής της Δυτικής Σαχάρας. Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, το Μέτωπο Πολισάριο αποδέχτηκε όλες τις πρωτοβουλίες που υπέβαλαν τα Ηνωμένα Έθνη. Συμμετείχε σε όλους τους γύρους διαπραγματεύσεων με καλή πίστη, αποδέχτηκε τη διεύρυνση της εκλογικής βάσης για το δημοψήφισμα, απελευθέρωσε όλους τους αιχμαλώτους πολέμου, περίπου 4.000, αποδέχτηκε τις Συμφωνίες του Χιούστον, ενέκρινε το Σχέδιο Μπέικερ, υπέβαλε προτάσεις για τη διευκόλυνση μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων και συμφώνησε να διεξάγει απευθείας συνομιλίες με το Μαρόκο χωρίς προϋποθέσεις, με στόχο την επίτευξη μιας πολιτικής, δίκαιης και διαρκούς λύσης που θα εγγυάται το αναφαίρετο δικαίωμα του λαού των Σαχράουι στην αυτοδιάθεση, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αλλά συνειδητοποιήσαμε ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια των ίδιων τριάντα ετών, το Μαρόκο παρεμπόδιζε συστηματικά τη διαδικασία. Δυσκόλευε την εγγραφή των ψηφοφόρων, προωθούσε την επέκταση των εκλογικών καταλόγων, παραβίαζε επανειλημμένα την κατάπαυση του πυρός, ενίσχυε και εκσυγχρόνιζε τις στρατιωτικές του θέσεις κατά μήκος του τείχους, ενέτεινε την καταστολή κατά του πληθυσμού των Σαχράουι στα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Σαχάρας και απέρριπτε διάφορες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένου του Σχεδίου Μπέικερ, καθώς και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων χωρίς πρώτα να επιβάλει τη δική του πρόταση. Επιπλέον, το Μαρόκο έκανε μια παραβίαση κατασκεύασε έναν δρόμο σε μια περιοχή ανατολικά του τείχους, αλλάζοντας την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί με την κατάπαυση του πυρός του 1991. Αυτά τα γεγονότα κορυφώθηκαν με τις εξελίξεις της 13^ης Νοεμβρίου 2020, όταν το Μέτωπο Πολισάριο κήρυξε τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός και ανακοίνωσε την επανέναρξη του ένοπλου αγώνα. Από την οπτική γωνία του Μετώπου Πολισάριο, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών έχουν σταδιακά μετατοπιστεί από μια προσέγγιση που επικεντρώνεται στο δημοψήφισμα για την αυτοδιάθεση προς πιο ασαφείς πολιτικές φόρμουλες. Θεωρούμε ότι αυτό έχει αποδυναμώσει τη διαδικασία αποαποικιοποίησης και έχει ευνοήσει τη διατήρηση του status quo. Εμείς στο Μέτωπο Πολισάριο επικρίνουμε επίσης το γεγονός ότι η MINURSO παραμένει μία από τις λίγες ειρηνευτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Εθνών χωρίς συγκεκριμένη εντολή για την παρακολούθηση και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Καταγγέλλουμε επίσης την έλλειψη αποτελεσματικών μέτρων για την αντιμετώπιση της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων της Δυτικής Σαχάρας και τις διαδοχικές παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός. Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι το Σχέδιο Ειρήνης των Ηνωμένων Εθνών έχει αποτύχει και ότι, από τον Νοέμβριο του 2020, η σύγκρουση έχει λάβει για άλλη μια φορά στρατιωτική τροπή.

-Το Μέτωπο Πολισάριο διοικεί τους καταυλισμούς προσφύγων στην Αλγερία. Πως λειτουργεί αυτή η διοίκηση και ποια διεθνή υποστήριξη λαμβάνει;

-Το Μέτωπο Πολισάριο έχει οικοδομήσει ένα πραγματικό κράτος στην εξορία, με πλήρως οργανωμένους θεσμούς, και όχι απλώς μια κυβέρνηση στην εξορία. Υπάρχει σαφής διαχωρισμός εξουσιών μεταξύ της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, καθώς και μια διοικητική δομή οργανωμένη σε επαρχίες, δήμους και γειτονιές, καθεμία με τα δικά της αντιπροσωπευτικά όργανα. Έχουμε επίσης τα δικά μας συστήματα εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης, τα οποία πληρούν τα διεθνή πρότυπα, καθώς και τα υπουργεία και τους θεσμούς που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Η Αραβική Λαϊκή Δημοκρατία των Σαχράουι διαθέτει επίσημα έγγραφα ταυτότητας, διαβατήρια, οικογενειακά μητρώα και άλλα διοικητικά αρχεία. Έχουμε επίσης εθνικό νόμισμα, την πεσέτα των Σαχράουι, αν και δεν κυκλοφορεί προς το παρόν ως μέσο πληρωμής.

-Ποιες κοινωνικές και πολιτικές δομές βοηθούν τον λαό των Σαχράουι να αντιμετωπίσει αυτή τη δύσκολη κατάσταση;

-Το κύριο πλεονέκτημα του λαού των Σαχράουι ήταν η ικανότητά του για οργάνωση. Παρά την εξορία, την κατοχή και τις δυσκολίες που προέκυψαν από μια κατάσταση που διαρκεί δεκαετίες, οι Σαχράουι κατάφεραν να οικοδομήσουν πολιτικούς και κοινωνικούς θεσμούς που εγγυώνται τη συνοχή του λαού τους και τη συνέχεια του εθνικού σχεδίου. Στους καταυλισμούς προσφύγων, υπάρχει ευρεία συμμετοχή του κοινού στη δημόσια ζωή μέσω των θεσμών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Σαχάρας, των τοπικών αρχών, του Μετώπου Πολισάριο και μαζικών οργανώσεων, ιδίως γυναικείων, νεολαιίστικων, εργατικών και φοιτητικών οργανώσεων, οι οποίες διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην εκπαίδευση, την κοινωνική κινητοποίηση και τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας. Η εκπαίδευση είναι ένας από τους θεμελιώδεις πυλώνες. Από τα πρώτα χρόνια της εξορίας, υπήρξε δέσμευση για την εκπαίδευση των νεότερων γενεών, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής χιλιάδων φοιτητών σε πανεπιστήμια σε φιλικές χώρες. Ομοίως, το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, η αλληλεγγύη μεταξύ των οικογενειών και η εθελοντική εργασία έχουν καταστήσει δυνατή την αντιμετώπιση των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης στους καταυλισμούς. Ένα άλλο ουσιαστικό στοιχείο είναι η εθνική ενότητα. Ο λαός των Σαχράουι διατηρεί ισχυρό αίσθημα συλλογικής ταυτότητας και κοινή πεποίθηση ότι η αυτοδιάθεση και η ανεξαρτησία είναι δικαιώματα που αναγνωρίζονται από το διεθνές δίκαιο. Αυτή η πεποίθηση, σε συνδυασμό με τη διεθνή αλληλεγγύη που λαμβάνουν από πολυάριθμους λαούς, οργανισμούς και κινήματα υποστήριξης, τους έχει επιτρέψει να συνεχίσουν την αντίστασή τους για περισσότερες από πέντε δεκαετίες.

-Τι ζητά σήμερα το Μέτωπο Πολισάριο σχετικά με το μέλλον του λαού του;

-Το Μέτωπο Πολισάριο ζητά, ουσιαστικά, τα εξής: α) σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των διεθνών νομικών κανόνων που ισχύουν στη Δυτική Σαχάρα, μια περιοχή την οποία τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ότι βρίσκεται υπό αποαποικιοποίηση, β) συμμόρφωση με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και της Αφρικανικής Ένωσης σχετικά με τη διαδικασία αποαποικιοποίησης της Δυτικής Σαχάρας γ) διασφάλιση του αναφαίρετου δικαιώματος του λαού των Σαχράουι στην αυτοδιάθεση μέσω της διεξαγωγής ενός ελεύθερου και δημοκρατικού δημοψηφίσματος που θα διοργανωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, με τις απαραίτητες διεθνείς εγγυήσεις δ) δημιουργία ενός μόνιμου, ανεξάρτητου και αποτελεσματικού μηχανισμού για την παρακολούθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα εδάφη, καθώς και για την προστασία των φυσικών πόρων της Δυτικής Σαχάρας.

πηγή: znetwork.org

Το άρθρο Οι κάτοικοι της ερήμου αντιστέκονται στην κατοχή εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Πέντε χρόνια μετά την πτώση της Καμπούλ και την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, η Φερέστα Αμπάσι σκιαγραφεί μια πολύ ζοφερή εικόνα της καθημερινής ζωής του πληθυσμού, η οποία χαρακτηρίζεται από παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια και αναγκαστικές εξαφανίσεις. 

–Πέντε χρόνια αφότου οι Ταλιμπάν ανέλαβαν την εξουσία, ποια είναι σήμερα η κατάσταση στο Αφγανιστάν;

–Το Αφγανιστάν παραμένει η μόνη χώρα στον κόσμο όπου οι γυναίκες και τα κορίτσια δεν έχουν πρόσβαση στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, και όπου οι γυναίκες αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στην πρόσβαση στην απασχόληση και στην άσκηση της ελευθερίας κυκλοφορίας, του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι. Το Αφγανιστάν έχει γίνει το θέατρο μιας από τις χειρότερες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο, και υφίσταται τη χειρότερη κρίση στον τομέα των δικαιωμάτων των γυναικών. Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δυνάμεις των Ταλιμπάν έχουν επιδείξει ακραία επιθετικότητα στην περιοχή. Έχουν πραγματοποιήσει αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια και αναγκαστικές εξαφανίσεις εναντίον υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφων και πρώην κυβερνητικών υπαλλήλων, ιδίως πρώην μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Είναι σαφές ότι υπάρχουν περιορισμοί που επηρεάζουν τα δικαιώματα των πολιτών γενικά. Συνεπώς, και οι άνδρες είναι θύματα κακοποίησης στο Αφγανιστάν. Ταυτόχρονα, η ανθρωπιστική κρίση συνεχίζεται. Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία του ΟΗΕ, περισσότεροι από 17.000.000 Αφγανοί, περίπου το 40% του πληθυσμού της χώρας, υποφέρουν από επισιτιστική ανασφάλεια. Δυστυχώς, οι περιορισμοί που επιβάλλουν οι Ταλιμπάν μόνο επιδεινώνουν την κατάσταση.

–Φαίνεται ότι λιγότερες φωνές, εκτός από διεθνείς ΜΚΟ και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταγγέλλουν πλέον την κατάσταση στο Αφγανιστάν. Πως το εξηγείς αυτό;

–Οι Ταλιμπάν ελέγχουν ενεργά τη ροή πληροφοριών στη χώρα. Η ελευθερία της έκφρασης περιορίζεται και δεν υπάρχουν πλέον ανεξάρτητα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Όποιος θεωρείται επικριτικός προς αυτούς κινδυνεύει να συλληφθεί και να βασανιστεί. Για αυτό το λόγο οι άνθρωποι δεν μπορούν να εκφραστούν, και για αυτό δεν ακούμε τις φωνές τους: οι Ταλιμπάν κάνουν ότι μπορούν για να τους φιμώσουν. Όσο για τη Δύση, για πολλά κράτη που είχαν εμπλακεί βαθιά τα τελευταία είκοσι χρόνια, το Αφγανιστάν δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα. Έχει γίνει πολύ δύσκολο να επιστήσουμε την προσοχή στην κατάσταση στο Αφγανιστάν. Δεν το έχουμε καταφέρει παρά το γεγονός ότι εκφράσαμε σαφώς τις ανησυχίες μας. Δεν τους ακούμε να υψώνουν τη φωνή τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή την κατάσταση των δικαιωμάτων των γυναικών. Αντ’ αυτού, βλέπουμε πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην επίτευξη συμφωνιών με τους Ταλιμπάν, όπως για παράδειγμα τη συμφωνία για τη μετανάστευση.

–Θα έλεγες ότι οι Ταλιμπάν έχουν επιτύχει τον στόχο τους να μαλακώσουν την εικόνα τους και να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους με τις δυτικές χώρες;

–Αυτός είναι φυσικά ο στόχος τους. Είναι μέρος της στρατηγικής τους και έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο. Αλλά είναι πολύ δύσκολο να δικαιολογήσει κανείς τις ενέργειές τους. Για αυτό πιστεύω ότι η διεθνής κοινότητα έχει κάνει λάθη που έχουν οδηγήσει σε νίκες για τους Ταλιμπάν τα τελευταία πέντε χρόνια, και ένα τέτοιο λάθος ήταν η πρόσκληση που τους έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όταν στις 23 Ιουνίου οι Ταλιμπάν έγιναν δεκτοί στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν τον επαναπατρισμό των Αφγανών εξόριστων που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θέλει πλέον στο έδαφός της. Οι Ταλιμπάν έχουν κερδίσει περισσότερα από αυτήν την επίσκεψη από ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, την παρουσίασαν ως την πρώτη τους επίσκεψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για αυτό είναι σημαντικό οι ευρωπαϊκές χώρες να απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να προσδώσει οποιοδήποτε είδος νομιμότητας στους Ταλιμπάν.

–Το γεγονός ότι ορισμένοι ευρωπαϊκοί θεσμοί ή κράτη εξετάζουν το ενδεχόμενο επαναπατρισμού Αφγανών εξόριστων στο Αφγανιστάν είναι ένδειξη μεσοπρόθεσμης νίκης των Ταλιμπάν;

–Ναι, και είναι εξαιρετικά ανησυχητικό. Προειδοποιούμε για τους Ταλιμπάν εδώ και πέντε χρόνια, έχουμε παροτρύνει τις ευρωπαϊκές χώρες να επικεντρωθούν σε αυτό το σημείο. Αν θέλουν να ξεκινήσουν διάλογο με τους Ταλιμπάν, αυτός ο διάλογος πρέπει να επικεντρωθεί στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των γυναικών στο Αφγανιστάν. Το να φέρουν την αντιπροσωπεία τους στις Βρυξέλλες μόνο και μόνο για να μιλήσουν για τη μετανάστευση είναι λάθος. Δεν μπορείς να μιλήσεις για το Αφγανιστάν χωρίς να αναφέρεις την άθλια κατάσταση που επικρατεί εκεί. Το Human Rights Watch έχει καταγράψει περιπτώσεις ανθρώπων που αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στο Αφγανιστάν, οι οποίοι συνελήφθησαν κατά την άφιξή τους από τις δυνάμεις των Ταλιμπάν και βασανίστηκαν. Πριν από την επίσκεψη των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες, πήγα και μίλησα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να υπερασπιστώ τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τους προειδοποιήσαμε ότι το Αφγανιστάν δεν είναι μια ασφαλής χώρα στην οποία μπορεί να επιστραφεί οποιοσδήποτε.

–Φαίνεται ότι η αμυντική στάση δεν είναι πλέον αρκετή.

-Ναι, και αυτό είναι σίγουρα ένα ζήτημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να καθοριστεί ο τρόπος με τον οποίο σκοπεύουν να προχωρήσουν. Στο πλαίσιο του έργου μας, τους έχουμε επανειλημμένα υπενθυμίσει ότι το Αφγανιστάν δεν είναι ασφαλής χώρα. Τα στοιχεία είναι συντριπτικά. Υπάρχουν επίσης διεθνείς υποχρεώσεις: εναπόκειται στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αποφασίσει εάν επιθυμεί ή όχι να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. Ωστόσο, διατηρούμε την αρχή μας ότι κανείς δεν πρέπει να αναγκαστεί να επιστρέψει στο Αφγανιστάν αυτή τη στιγμή.

–Τι μπορεί να γίνει για να βοηθηθούν οι Αφγανοί εξόριστοι, αλλά και οι άνθρωποι που βρίσκονται ακόμα στο Αφγανιστάν;

–Νομίζω ότι μία από τις κύριες προκλήσεις είναι η συζήτηση για την κατάσταση στο Αφγανιστάν. Έχουμε πολύ λίγες πληροφορίες για αυτή τη χώρα. Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι συμβαίνει εκεί. Δεδομένου ότι η κρίση των δικαιωμάτων των γυναικών στο Αφγανιστάν είναι η πιο σοβαρή στον κόσμο, είναι ζωτικής σημασίας να συνεχίσουμε να εστιάζουμε σε αυτήν και να κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου.

Πηγή: https://www.mediapart.fr

Το άρθρο Το Αφγανιστάν βιώνει μια από τις χειρότερες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Μου φαίνεται ότι στην τρέχουσα δημόσια συζήτηση, αποφεύγουμε να εξάγουμε τα (προφανή) συμπεράσματα των όσων πλέον γνωρίζουμε για την εξέλιξη του κλίματος, της ανθρώπινης ιστορίας και της τεχνολογίας, λόγω ενός διπλού (ανομολόγητου) αισθήματος ντροπής.

Πρώτα από όλα, της (ηθικής) ντροπής που πηγάζει από το γεγονός ότι παραιτηθήκαμε από τον αγώνα ενάντια στο απάνθρωπο επειδή η αντίσταση μάς φαίνεται μάταιη.

Αλλά και λόγω της πνευματικής ντροπής που νιώθουμε όταν πρέπει να πούμε κάτι που ήδη γνωρίζουν όλοι, ακόμα κι αν όλοι προσποιούνται ότι το αγνοούν: ότι η ανθρώπινη ζωή έχει γίνει τόσο μίζερη και στερημένη από κάθε απόλαυση και φιλία, ώστε η εξαφάνισή της — που γνωρίζουμε ότι επίκειται- αποτελεί τη μόνη (ανομολόγητη) ελπίδα μας.

Θετική ανάδραση…

Αν το δάσος ζήσει,

θα ζήσω κι εγώ.

Αν το δάσος πεθάνει,

θα πεθάνω κι εγώ.

ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΑ ΒΙΑΙΗ ΦΥΣΗ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΝΕΚΡΟ ΑΝΘΡΩΠΟ

(Bosco Ospizio, Ρέτζιο Εμίλια*)

_____________

Η 4η Ιουλίου υποτίθεται ότι θα ήταν ημέρα εορτασμού για την 250ή επέτειο της εθνικής οντότητας που οδηγεί την ανθρωπότητα προς ένα φρικτό τέλος. Ωστόσο, οι εορτασμοί ναυάγησαν εξαιτίας του καύσωνα. Στην Ουάσινγκτον, είχε προγραμματιστεί στρατιωτική παρέλαση, η οποία ακυρώθηκε λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών.

Τις επόμενες εβδομάδες, ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές στον Καναδά σκέπασε το Τορόντο και πολλές άλλες πόλεις στην Ανατολική Ακτή.

Το καλοκαίρι του 2026 επιβεβαιώνει την μη αναστρέψιμη κλιματική καταστροφή, η οποία πολύ σύντομα θα καταστήσει αδύνατη τη ζωή σε μεγάλο μέρος της γης.

Οι παρατηρήσεις από το διάστημα δείχνουν ότι η φωτεινότητα της επιφάνειας της Γης μειώνεται. Όταν τη βλέπει κανείς από μακριά, η Γη φαίνεται, σταδιακά, πιο σκοτεινή. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτό αποτελεί ένδειξη μιας ταχείας και ανησυχητικής μείωσης της albedo (λευκαύγεια) της Γης, δηλαδή της ανακλαστικής ικανότητας της επιφάνειας του πλανήτη.

Αντανακλώντας λιγότερο ηλιακό φως, η Γη απορροφά περισσότερη ενέργεια – κυρίως στους ωκεανούς – και έτσι επιταχύνει την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Αυτό το φαινόμενο της σκίασης λειτουργεί ως ένας απρόβλεπτος και ισχυρός ενισχυτής της κλιματικής αλλαγής. Η θερμότητα λιώνει τον πάγο. Κατά συνέπεια, η ανακλαστικότητα μειώνεται, η Γη θερμαίνεται περαιτέρω, η θερμότητα λιώνει ακόμη περισσότερο πάγο, και ούτω καθεξής.

Αυτό ονομάζεται θετική ανάδραση. Όταν ένας λέβητας φτάσει σε μια υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία, ο θερμοστάτης θα πρέπει να σβήσει τη φλόγα. Αλλά, αν ο θερμοστάτης τα έχει παίξει, η φωτιά εντείνεται όσο αυξάνεται η θερμοκρασία. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε παγιδευμένοι. Από όσο γνωρίζουμε, η ασταμάτητη θέρμανση της Γης είναι προορισμένη να καταστήσει τον πλανήτη ακατοίκητο στη διάρκεια της ζωής μας.

Είναι κατανοητό ότι η αναπαραγωγή σταματά παντού, όπως σε μια (όχι και τόσο καλή) ταινία του Alfonso Cuaron, που βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα της P.D. James, Children of Men.

Οι θεολόγοι κάποτε μιλούσαν για το «katechon» (κατέχον) για να ορίσουν μια δύναμη ικανή να διατηρήσει τις οντότητες εν αναμονή του «eschaton» (έσχατον).

Το «κατέχον» είναι η δύναμη που συγκρατεί από την τελική κατάρρευση όλα όσα υπάρχουν. «Η δύναμη, που συγκρατεί, εμποδίζει την ανομία να ξεδιπλωθεί με όλη την καταστροφική δύναμή της, προκειμένου να προστατεύσει τη γη ενόψει της έλευσης του Υιού του Ανθρώπου». (Francesca Monasteri: Katechon, Bollati Boringhieri, 2023, σελ. 13)

Το «κατέχον» είναι η δύναμη που εμποδίζει τον κόσμο να διαλυθεί στο χάος, συγκρατώντας τις αντίθετες δυνάμεις για να αποφευχθεί η αποσύνθεση.

Στην εκδοχή που πρότεινε ο Παύλος της Ταρσού, αυτή η δύναμη είναι θεολογικής φύσεως, αλλά στη σύγχρονη εποχή είχαμε μάθει να αναγνωρίζουμε το «κατέχον» σε εκείνο το σύνολο των φυσικών δυνάμεων, των τεχνικών μέσων και των πολιτικών θεσμών που χρησίμευαν ως ένα τεχνικό και πολιτικό αντίβαρο ικανό να μετριάσει τις ακραίες επιπτώσεις που προκαλούνται από τον «πολιτισμό».

Όπως η Φύση διέθετε μηχανισμούς, σαν την λευκαύγεια,  για να μετριάσει την υπερβολική θερμότητα, έτσι και το διεθνές δίκαιο στόχευε στον περιορισμό των υπερβολών της στρατιωτικής επιθετικότητας.

Οι φυσικοί το ονομάζουν «αρνητική ανάδραση»: σε ένα δυναμικό σύστημα, η αρνητική ανάδραση στοχεύει στην αποκατάσταση της ισορροπίας κάθε φορά που το σύστημα αποσταθεροποιείται από εξωτερικούς ή εσωτερικούς παράγοντες. Στην περίπτωση των ζωντανών οργανισμών (όπως το ανθρώπινο σώμα ή το κοινωνικό σώμα), χρησιμοποιείται ο όρος «ομοιόσταση» για να περιγράψει τη συνεχή διαδικασία αποκατάστασης της ισορροπίας μέσω μιας αντίδρασης που αναχαιτίζει την αποσταθεροποιητική δύναμη της εντροπίας.

Η σταθερότητα ενός δυναμικού συστήματος επιτυγχάνεται χάρη σε ένα σύνολο αρνητικών αναδράσεων.

Αντιθέτως, η θετική ανάδραση (ή ανάδραση αυτοενίσχυσης) είναι μια διαδικασία το αποτέλεσμα της οποίας ενισχύει την αποσταθεροποίηση, και επιταχύνει την διαταραχή. Στη θετική ανάδραση, ο αντίκτυπος μιας διαταραχής στο σύστημα συνεπάγεται αύξηση της διαταρακτική δράσης.

Η πολιτική τρέλα του αιώνα μας είναι ουσιαστικά αυτή: η επικράτηση της θετικής ανάδρασης έναντι της αρνητικής ανάδρασης, η οποία με θεολογικούς όρους θα μπορούσε να οριστεί ως η εξάλειψη του «κατέχοντος».

Ο φασισμός (και ο φανατισμός γενικότερα) βασίζεται στην ιδέα ότι, όταν η κατάσταση επιδεινώνεται εξαιτίας των επιθετικών πολιτικών μέτρων, η θεραπεία συνίσταται σε ακόμη πιο επιθετικά πολιτικά μέτρα. Οι φασίστες είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι ο περαιτέρω εξορυκτισμός θα θεραπεύσει τις επιπτώσεις του παρελθόντος εξορυκτισμού και ότι η μεγαλύτερη αγριότητα θα υποτάξει τις ψυχοπολιτικές ενέργειες που εξαπέλυσε η ίδια αγριότητα.

Για πολύ καιρό, εμείς οι Μαρξιστές πιστεύαμε ότι ο Καπιταλισμός θα οδηγούσε τελικά σε μια ανώτερη μορφή πολιτισμού (τον σοσιαλισμό) επειδή αυτό ήταν αναμενόμενο  στην πορεία της σύγκρουσης μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου. Αλλά ο καπιταλισμός αντί να αποδεχτεί την εξέλιξη προς μια κοινωνία ισότητας, προτίμησε να εξαπολύσει τις δυνάμεις του χάους: τον εθνικισμό, τον φασισμό και τον πόλεμο.

Στη σύγχρονη εποχή, όταν η Λογική διεκδικούσε τον ρόλο της διακυβέρνησης των ανθρώπινων παθών και των αντικρουόμενων συμφερόντων, το δίκαιο χρησίμευε ως μια δύναμη ικανή να διατηρεί την τάξη και να αποτρέπει την κοινωνία από την αυτοκαταστροφή.

Σκεφτείτε, για παράδειγμα, τον ρόλο του διεθνούς δικαίου στις σχέσεις μεταξύ αντιμαχόμενων χωρών και γεωπολιτικών συνασπισμών: ο στόχος της κρατικής πολιτικής δεν ήταν να επιβάλει τη Λογική στις ανθρώπινες υποθέσεις – ή να θεμελιώσει μια τάξη ειρηνική, χωρίς συγκρούσεις – αλλά να λειτουργήσει, μάλλον, ως μηχανισμός αρνητικής ανάδρασης. Ενεργοποιούσε τους πολιτικούς και διπλωματικούς μηχανισμούς που ήταν ικανοί να φέρουν τις αντίπαλες δυνάμεις πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποκαθιστώντας έτσι μια συγκεκριμένη τάξη (ασταθή και προσωρινή, πλην όμως λειτουργική) εντός του διεθνούς συστήματος.

_____________

Ένα άρθρο των Giorgio Cesarale και Matteo Pasquinelli ανασυνθέτει την εξέλιξη της έννοιας του Katechon και από αυτή την οπτική γωνία ασκεί κριτική τις ιδεολογικές θέσεις του Peter Thiel:

«He regards «woke» culture as a katechontic power that causes stagnation. He also includes the Club of Rome and its Limits to Growth report in this «culture of stagnation.»

https://www.e-flux.com/journal/164/6776901/the-algorithm-and-the-antichrist-political-theology-at-the-sunset-of-silicon-valley

_____________

… και αποσύνθεση

Η τρέχουσα φάση της αποσύνθεσης μπορεί να περιγραφεί ως εξής: μετά την απενεργοποίηση των μηχανισμών αρνητικής ανάδρασης (διεθνές δίκαιο, έλεγχος ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ρύθμιση των εξοπλισμών, ρύθμιση των συγκρούσεων στην αγορά εργασίας, ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών κ.λπ.), οι διαδικασίες θετικής ανάδρασης πολλαπλασιάζονται.

Ο παγκοσμιοποιημένος, φιλελεύθερος καπιταλισμός ανέθεσε στις αγορές το καθήκον της αυτορρύθμισης. Μετά την κρίση του 2000 και την κρίση του 2008, η αυτορρύθμιση της αγοράς λειτούργησε αξιοθαύμαστα για τους καπιταλιστές, παρόλο που προκάλεσε την φτωχοποίηση του πληθυσμού και μια υπέρμετρη αύξηση των ανισοτήτων. Ωστόσο, λειτούργησε.

Η μεγάλη καινοτομία του νέου αιώνα έγκειται στο γεγονός ότι οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί, συμπεριλαμβανομένης της αυτορρύθμισης της αγοράς, έχουν διαλυθεί ο ένας μετά τον άλλον, πρώτα στο όνομα της απόλυτης ελευθερίας της αγοράς (απορρύθμιση), και στη συνέχεια στο όνομα της επικράτησης του εθνικού συμφέροντος, κάτι που προφανώς προμηνύει έναν ατέρμονο πόλεμο.

Στη Σύνοδο Κορυφής του Μονάχου που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 (ένα χρόνο αφότου ο Τζακ Βανς, επίσης στο Μόναχο, ανακοίνωσε τη διάλυση της συμμαχίας με την Ευρώπη), ο Μάρκο Ρούμπιο εξήγησε ότι οι κανόνες της αγοράς είναι λιγότερο σημαντικοί από τις αξίες του πολιτισμού μας, δηλαδή, τον ρατσισμό, τη λευκή υπεροχή και τα αποικιακά προνόμια.

Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι αγορές είναι καταστροφικές για την κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, έχουν τουλάχιστον το αμφίβολο πλεονέκτημα της αυτορρύθμισης, έστω και προς όφελος των καπιταλιστών και των τραπεζών.

Η καινοτομία της εποχής Τραμπ-Πούτιν είναι η εξής: μόνο η ισχύς, μόνο οι απειλές, ο εκβιασμός, η βία και ένα πιστόλι στον κρόταφο είναι ικανά να ρυθμίσουν οτιδήποτε. Αλλά αυτά τα μαφιόζικα όπλα δεν θα μπορέσουν να αποκαταστήσουν την σταθερότητα της παγκόσμιας μηχανής τώρα που ο πόλεμος κατά του Ιράν, τον οποίον επιθυμούσαν οι Ναζί της Σιών, την έχει παραλύσει. Καμία διεθνής αρχή δεν είναι ικανή να αποτρέψει τη δυναμική της αμοιβαίας εξόντωσης που έθεσε σε κίνηση η επιθετικότητα της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Κανένας πολιτικός ή διπλωματικός ορθολογισμός δεν είναι σε θέση να σταματήσει τον επανεξοπλισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προετοιμάζεται για πόλεμο κατά της Ρωσίας.

Επιπλέον, εάν η εύθραυστη ισορροπία πάνω στην οποία κινείται ολοένα και πιο επισφαλώς η παγκόσμια οικονομία διαταραχθεί, δεν θα υπάρξει πολιτική αρχή για να επιβάλει μια κοινή στρατηγική, όπως συνέβη μετά την κρίση του 2008. Και δεν θα υπάρξει κανένας αυτορρυθμιζόμενος μηχανισμός αγοράς.

Με δεδομένη την κυριαρχία της εθνοτικο-εθνικιστικής μαφίας στην παγκόσμια μηχανή (τη μηχανή-κόσμο), η επόμενη οικονομική κρίση προορίζεται να συμπέσει με την αρχή του τέλους του ανθρώπινου πολιτισμού.

Δεν μπορούμε να προβλέψουμε ποια θα είναι τα επόμενα βήματα της αποσύνθεσης. Θα είναι το σκάσιμο της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης;

Θα είναι βραχυκύκλωμα στη σχέση μεταξύ κρυπτονομισμάτων και αμερικανικού χρέους;

Θα είναι ο πόλεμος μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας, όταν η κ. Τακαΐτσι ανακοινώσει την απόφαση για την παραγωγή της πυρηνικής βόμβας;

Ή αυτός μεταξύ Ιαπωνίας και Ρωσίας για τις Κουρίλες Νήσους;

Ή θα είναι η ρωσική απόφαση να βάλει τέλος στον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό πριν καν αυτός ολοκληρωθεί;

Ή η εισβολή στη Γροιλανδία;

Ή θα είναι μια ωραιότατη πανδημία σε συνθήκες άρνησης της υγειονομικής πραγματικότητας;

Ή μήπως θα είναι ένα επεισόδιο ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ ομοσπονδιακών και πολιτειακών αρχών στον εμφύλιο πόλεμο που, τεχνικά, έχει ξεκινήσει εδώ και μήνες στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής;

Οι σπίθες είναι πολλές, και μία από αυτές θα μπορούσε να βάλει φωτιά σε ολόκληρο το λιβάδι, και δεν θα υπάρχουν πυροσβέστες για να σβήσουν την πυρκαγιά.

Αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι ένας πόλεμος όλων εναντίον όλων, επειδή ο εθνοτικός εθνικισμός δεν γνωρίζει άλλο τρόπο για να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς. Τα πολλά κεφάλια του δράκου θα αλληλοσπαραχθούν. Δεν θα είναι ένα όμορφο θέαμα, αλλά δεν μπορούμε να το σταματήσουμε.

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να προβλέψουμε την εξέλιξη του κακού, να εγκαταλείψουμε οποιαδήποτε εμπλοκή στον πόλεμο που εξαπλώνεται, να εγκαταλείψουμε την αναπαραγωγή του είδους μας και να πολλαπλασιάσουμε τις γραμμές διαφυγής, δημιουργώντας χώρους αλληλεγγύης μεταξύ αυτών που εγκαταλείπουν το τρελό, αυτοκτονικό παιχνίδι.

* Bosco Ospizio, ο πράσινος πνεύμονας της πόλης Reggio Emilia που κινδυνεύει να γίνει ένα ακόμα γιγάντιο σούπερ μάρκετ.  Πάνω από δεκαπέντε ημέρες διαρκούς καθιστικής διαμαρτυρίας. Ο χώρος έχει καταληφθεί από 300, περίπου, ακτιβιστές και πολίτες  που περιμένουν τους εκσκαφείς για την κατασκευή ενός Conad. Τα έργα δεν έχουν ξεκινήσει. Κατά τα φαινόμενα, έχουν, απλώς, αναβληθεί. «Η εντύπωση είναι ότι η διοίκηση δεν σκοπεύει να κουνήσει ούτε το δάχτυλό της, αλλά να αφήσει την διαμαρτυρία να εξαντληθεί από μόνη της», λένε οι ακτιβιστές. Μπορούμε να πούμε ήδη από τώρα ότι η Συνέλευση «Bosco Ospizio» δεν θα το επιτρέψει».

πηγή:francoberardi.substack.com

Το άρθρο Αντίο albedo. Του Franco Berardi εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Ο εθνικισμός – τουλάχιστον ο εθνικισμός «από κάτω» – είναι, συνεπώς, ιδεολογία και πρακτική περιορισμού της κοινωνικής αλληλεγγύης – εν προκειμένω περιορισμός σε «ημέτερους». Ο περιορισμός αυτός της αλληλεγγύης πραγματοποιείται με διαφορετικές πολιτικές από-νομιμοποίησης δικαιωμάτων και διαφορετικές πρακτικές στέρησης δυνατοτήτων, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα ακριβώς τον περιορισμό πρόσβασης στο πλούτο και τα κοινωνικά αγαθά των κοινωνιών, τα οποία, σύμφωνα με τις εθνικιστικές επιταγές, πρέπει να είναι διαθέσιμα μόνο (ή πρώτα) στους εκάστοτε «δικούς μας».

Ωστόσο, ο περιορισμός της κοινωνικής αλληλεγγύης στους «ημέτερους» δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο αυτών που δηλώνουν εθνικιστές. Άλλωστε για την επιβολή του περιορισμού της αλληλεγγύης δεν απαιτείται μόνο, και δεν επαρκεί μόνο μια ιδεολογική, φρονηματική δήλωση, αλλά χρειάζεται και η αντίστοιχη κοινωνική, πολιτική δύναμη. Συνεπώς, αυτοί που συμβάλλουν – ίσως όχι πάντοτε ρητά, αλλά εμπράκτως ή έμμεσα – σε έναν τέτοιο περιορισμό της αλληλεγγύης στην κοινωνία μας είναι, στην παρούσα ιστορική στιγμή, πολύ περισσότεροι, καθώς η λίστα περιλαμβάνει ex officio τη μεγάλη πλειονότητα των κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά (πιο) ισχυρών.

Ο εθνικισμός, από όποια πολιτική μπάντα και να διατυμπανίζεται, δεν πραγματώνεται (μόνο) από εκείνους που δεδηλωμένα αρνούνται την «πρόσβαση» στο έθνος, στην «ιθαγένεια», σε κάποιους που θεωρούν ότι δεν ανήκουν σ’ αυτό. Ούτε συνιστά πράξη αντίστασης η αμφισβήτηση των κριτηρίων που αυτός θέτει για το «ανήκειν στο έθνος» ούτε και η αντικατάσταση των κριτηρίων με πιο δημοκρατικά, φιλελεύθερα, αριστερά, ουμανιστικά, κλπ. Τέτοιες προτάσεις, στην καλύτερη περίπτωση, συμμετέχουν απλά σε ένα παιχνίδι στο γήπεδο του αντιπάλου και διαπραγματεύονται μόνο τα κριτήρια για τα φάουλ. Στη χειρότερη – αλλά συνήθη – περίπτωση, τέτοιου είδους προτάσεις συμβάλλουν στη συγκάλυψη τόσο του γηπέδου όσο και των ορών του παιχνιδιού, καθότι αποδέχονται άκριτα τα κίβδηλα κριτήρια του αντιπάλου τους.

Ο εθνικισμός δεν συνιστά άρνηση «ένταξης» σε ένα «σώμα»!

Οι δηλώσεις «αποκλειστικότητας» πρέπει να ερμηνευτούν πολύ πιο κυριολεκτικά – ως «απλή» άρνηση συμμετοχής στη συγκεκριμένη κοινωνία επί ίσοις όροις (όπου οι «όροι» καθορίζουν και καθορίζονται από το ιστορικά κεκτημένο, δηλαδή τον ιστορικό συμβιβασμό ισχύος)! Οι όποιες δηλώσεις αποκλειστικότητας για το «έθνος» (κώδικας για την «κοινωνία»), όπως καταδεικνύουν και οι πιο προφανείς καθημερινές εμπειρίες των μεταναστ(ρι)ών και στην Ελλάδα (κ όχι μόνο εδώ!), ωστόσο, δεν περιλαμβάνουν πάντα κάποια γενική αντίρρηση ή ένσταση για την «κοινωνική ένταξη» και τη «κοινωνική συμμετοχή», αρκεί αυτή να γίνεται «επί ανίσοις όροις», όπου βέβαια η «ανισότητα» μπορεί να φτάνει και στην άρνηση της ασφάλειας για την ίδια την ζωή, στη διακινδύνευση της ίδιας της ζωής.

Σε αντίθεση με τις πολύκροτες και θορυβώδεις δηλώσεις και φανφάρες των ακροδεξιών στις οποίες όμως δυστυχώς συμμετέχει – από την ανάποδη – και η άλλη άκρη του πολιτικού φάσματος, ο εθνικισμός είναι μια κωδικοποιημένη άρνηση της ισότητας των ανθρώπων, μια άρνηση του δικαιώματός τους να προσδοκούν καλές συνθήκες διαβίωσης και συμμετοχής, περιλαμβανομένης και της ασφάλειας για τη ζωή και τον σχεδιασμό της.

Μια τέτοια σύλληψη του εθνικισμού ως κώδικα για μια άνιση κοινωνία, μας επιτρέπει να τον «ανακαλύπτουμε» όχι μόνο σε εκείνους που δηλώνουν εθνικιστές, οι οποίοι είναι πιθανόν και να πανηγυρίζουν ιδεολογικά την άρνησή τους αυτή. Μας ανοίγει τα μάτια και για τον εθνικισμό των φαινομενικών αντιπάλων των δεδηλωμένων εθνικιστών, οι οποίοι μπορούν μεν να αυτοπαρουσιάζονται ως φιλελεύθεροι, ευαίσθητοι «μεταναστόφιλοι», ακόμη και αντι-εθνικιστικές, αλλά κατά τ’ άλλα δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τον περιορισμό των «ίσων ευκαιριών» μόνο σ’ αυτούς του ίδιους και τους «δικούς τους». Θέλουν δηλαδή και αυτοί να απολαμβάνουν μεν τις δυνατότητες που απορρέουν από την συμμετοχή επί ίσοις όροις στην κοινωνία, αλλά δεν θέλουν επ’ ουδενί να απολαύσουν αυτές τις δυνατότητες και οι «άλλοι». Προτιμούν δηλαδή έναν «διαστρεβλωμένο» ανταγωνισμό – υπό την ομπρέλα και προστασία του «έθνους», της κοινωνίας δηλαδή, εφόσον αυτός είναι υπέρ τους.

Η κοινότητα αυτή των υποτιθέμενων αντιπάλων, επί της ουσίας όμως συμπολεμιστών, ενάντια στην ισότητα των ανθρώπων και τη συμμετοχή όλων στην κοινωνία επί ίσοις όροις, είναι ακριβώς το στοιχείο που πρέπει να συγκαλυφθεί, και που, πράγματι, συγκαλύπτεται πολύ συχνά ακόμα και από εκείνους που εμφανίζονται ως κριτικοί του εθνικισμού, καθόσον συμμετέχουν σε στημένες δημόσιες «διαμάχες» μεταξύ των δεδηλωμένων ακροδεξιών εθνικιστικών και των «εθνικιστών» εν τοις πράγμασι, στο πλευρό των δεύτερων.

Οι διαφορές μεταξύ αυτών των ψευδο-αντιπάλων ωστόσο, δεν πρέπει να γίνονται αντιληπτές ως απλές λεπτομέρειες καθώς αφορούν τους συγκεκριμένους τρόπους και τα κριτήρια με τα οποία επιδιώκεται η από-νομιμοποίηση των «ίσων όρων» συμμετοχής στην κοινωνία. Ακριβώς γι’ αυτό, οι εχθροί του εθνικισμού οφείλουν να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους τις διαφορετικές εκδοχές του εθνικισμού και τους «κοινωνικούς φορείς» του.

Οι δεδηλωμένοι εθνικιστές δίνουν έμφαση σε διαφορετικά κριτήρια απ’ ό,τι οι κεκαλυμμένοι, με τα οποία νομιμοποιούν την άρνηση ίσων όρων ανταγωνισμού σε διάφορες ομάδες ανθρώπων – τώρα των μεταναστών, άλλη φορά των Ελλήνων Ρομά ή όποιων άλλων κοινωνικά και πολιτικά αδύναμων ομάδων, Ελλήνων και μη-Ελλήνων. Η ιστορία είναι γεμάτη με παραδείγματα της «ελαστικότητας» των κριτηρίων των δεδηλωμένων εθνικιστών αναφορικά με τα θύματα τους.

Η «ελαστικότητα» αυτή αναφορικά με τις κοινωνικές ομάδες που κάθε φορά μπαίνουν στο στόχαστρο χαρακτηρίζει και τους αντιπάλους/συμπολεμιστές των δεδηλωμένων εθνικιστών. Μπορούμε ίσως να πούμε ότι στην πλευρά αυτή κυριαρχεί μια σχετική αδιαφορία για το ποιες ομάδες θα αποτελέσουν κάθε φορά τα «θύματα» της άρνησης των ίσων όρων στον κοινωνικό ανταγωνισμό. Η αδιαφορία αυτή των «από πάνω» φιλελεύθερων δεν σημαίνει τίποτε άλλο πέρα από το γεγονός ότι κανείς από τους «από κάτω» δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το αν και πότε θα βρεθεί «εκτός» και θα πρέπει να παλέψει για το δικαίωμα να έχει δικαιώματα. Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται σαφώς και Έλληνες, δηλαδή άνθρωποι που μέχρι σήμερα αναγνωρίζονται ως «ανήκοντες» στο έθνος, οι οποίοι έχουν, βεβαίως, ελληνική ιθαγένεια. Αυτές οι διαστάσεις του εθνικού ανήκειν, μπορούν ακόμα και να εκπέσουν στην κατάσταση ενός εθνικού life style που μπορεί κανείς μεν να το επικαλεστεί, αλλά χωρίς να ξέρει αν πράγματι θα κερδίσει κάτι στη νέο-φιλελεύθερη αγορά και τα φιλελεύθερα τζάκια – τα οποία όντως δεν έχουν απολύτως τίποτε ιδιαίτερο εναντίον των «ξένων», μεταναστών, κλπ. Αυτό, όμως, που δεν πρέπει να λησμονείται είναι ότι δεν έχουν και απολύτως τίποτε υπέρ των ξένων, μεταναστών, κλπ. – στον βαθμό που δεν προσδοκούν κάποιο κέρδος από την παρουσία τους στην κοινωνία. Παρ’ όλη τη φιλελεύθερη στάση τους, και αυτοί οι μη-εθνικιστές εθνικιστές έχουν μεγάλο πρόβλημα με τους ίσους όρους για τους «από κάτω» – και αυτό συνδυάζεται με την αδιαφορία τους για τα όποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά έχουν αυτοί οι «από κάτω» – αναφορικά π.χ. με την καταγωγή, τη θρησκεία, την ηλικία, τους ειδικούς προσανατολισμούς στη ζωή τους, πέραν της εκμεταλλευσιμότητάς τους και της ατομικής απόδειξής της.

Και οι δύο αυτές κοινωνικές ομάδες, παρά τις επί μέρους αντιπαλότητές τους, συστρατεύονται εν τοις πράγμασι εναντίον της κοινωνικής ισότητας, εναντίον των ίσων όρων για όλους τους ανθρώπους μιας κοινωνίας. Και εδώ οι μετανάστ(ρι)ες αποτελούν μόνο ένα παράδειγμα μιας αδύναμης κοινωνικά ομάδας που δέχεται τα πυρά και των δύο αυτών αντιπάλων συμπολεμιστών.

*Ο Θανάσης Μαρβάκης είναι καθηγητής Κλινικής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Α.Π.Θ. (marvakis@auth.gr)

Το άρθρο Η πολλή «φαγούρα» με το έθνος και την ελληνικότητα εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.