Δέκα χρόνια τώρα, έχουν βρεθεί μόνο θραύσματα οστών από τρεις από αυτούς. Εκείνη η 26η Σεπτεμβρίου άνοιξε μια πληγή στις οικογένειες και στη μεξικανική κοινωνία, την οποία καμία από τις τρεις κυβερνήσεις που ανέλαβαν τη διακυβέρνηση δεν έχει κλείσει μέχρι σήμερα
Οι φράχτες έφτασαν πριν από τους ανθρώπους. Μπλε μεταλλικές πλάκες καλύπτουν εδώ και μέρες τις εισόδους εμπορικών κέντρων, κτιρίων γραφείων, καταστημάτων και μνημείων κατά μήκος της διαδρομής της πορείας αυτού του Σαββάτου στο Μεξικό, η οποία τιμά την επέτειο της εξαφάνισης των 43 φοιτητών της Παιδαγωγικής Σχολής της Αγιοτσινάπα. Από τον Άγγελο της Ανεξαρτησίας μέχρι το Ζόκαλο. Όπως κάθε 26 Σεπτεμβρίου, η διαμαρτυρία επιστρέφει στους δρόμους για να υπενθυμίσει στις αρχές, στην κοινωνία και στον κόσμο ότι εκείνοι οι νέοι, που το 2014 μόλις είχαν φτάσει στα είκοσι, εξακολουθούν να μην έχουν επιστρέψει στο σπίτι τους εδώ και 12 χρόνια. Ότι σε μια δεκαετία το Μεξικό έχει βρει μόνο τα οστά τριών από αυτούς, ότι καμία από τις τρεις κυβερνήσεις που έχουν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας από εκείνη τη νύχτα δεν κατάφερε να αποδώσει δικαιοσύνη στην υπόθεση και ότι αυτοί οι γονείς που έμειναν σε μια κατάσταση αβεβαιότητας δεν θα κουραστούν να βγαίνουν στους δρόμους για να φωνάζουν και να ασκούν πίεση, μέχρι οι εξελίξεις στις έρευνες να τους δώσουν μια απάντηση για το ποιος και τι έκανε στα παιδιά τους.
Φέτος, όπως και τα τελευταία 12 χρόνια, μια πομπή χιλιάδων ανθρώπων βγήκε στους δρόμους για να διαδηλώσει, ξεκινώντας από το Paseo de la Reforma* μέχρι την άφιξή της στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας, όπου βρίσκεται το Εθνικό Παλάτι, έδρα της κυβέρνησης. Η διοίκηση της Κλαούντια Σέινμπαουμ είχε υποσχεθεί να δημοσιοποιήσει μια έκθεση σχετικά με την πρόοδο της έρευνας, η οποία, μέχρι την ημέρα της επετείου, δεν είχε ακόμη δει το φως της δημοσιότητας.
Οι γονείς των 43 αγνοουμένων φοιτητών βάδισαν στις κεντρικές λεωφόρους της πρωτεύουσας, συνοδευόμενοι από εκατοντάδες μαθητές άλλων σχολείων της επαρχίας, με το χαρακτηριστικό ξυρισμένο κεφάλι, οι οποίοι έφτασαν με λεωφορεία από διάφορες πολιτείες της χώρας. Με γρήγορο βήμα, κρατώντας σημαίες, πλακάτ και πανό, πέρασαν μπροστά από το Παλάτι των Καλών Τεχνών, στο Ιστορικό Κέντρο, φωνάζοντας τα συνθήματα που ακούγονται εδώ και χρόνια. «Η Ayotzi ζει, ο αγώνας συνεχίζεται».
Αν και έχει περάσει πάνω από μία δεκαετία, και παρά το γεγονός ότι οι γονείς αναγνωρίζουν την εξάντληση που έχει συσσωρευτεί λόγω της αδυναμίας να βρουν μια κατάληξη στην υπόθεση της εξαφάνισης των παιδιών τους, έχουν τονίσει ότι δεν θα σταματήσουν να απαιτούν απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Κατά την άφιξή τους στο Ζόκαλο, ξεδιπλώθηκε ένα μεγάλο κόκκινο πανό και πλακάτ σε σχήμα φέρετρου, στο ίδιο έντονο κόκκινο χρώμα με τη λέξη «δικαιοσύνη» γραμμένη πάνω τους. «Ζωντανούς τους πήραν, ζωντανούς τους θέλουμε», φώναζαν οι διαδηλωτές κατά τη διάρκεια της πορείας, κατά την οποία σημειώθηκαν μερικές στιγμές έντασης με την αστυνομία που είχε αναπτυχθεί στους δρόμους.
Σχεδόν δύο χρόνια μετά την άφιξη της Σέινμπαουμ στο Εθνικό Παλάτι, η κυβέρνηση προετοιμάζει τη νέα της έκθεση, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση αφορούσαν τη σύλληψη του Άνχελ Αγκίρε, τότε κυβερνήτη του Γκερέρο. Η Εισαγγελία τον κατηγόρησε για απόκρυψη αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την επίθεση εκείνης της νύχτας εναντίον μιας ομάδας φοιτητών, η οποία καταγράφηκε από κάμερες ασφαλείας
Παράλληλα, έχει αποκτήσει ξανά δυναμική η εκδοχή των γραφείων κηδειών, σύμφωνα με την οποία η οργάνωση «Guerreros Unidos» χρησιμοποίησε τα κρεματόρια των γραφείων κηδειών για να ξεφορτωθεί τα πτώματα των φοιτητών. Αυτή η εκδοχή έχει αντιμετωπιστεί με καχυποψία από τις οικογένειες.
Σε λιγότερο από ένα χρόνο, ο Άνχελ Αγκίρε μετατράπηκε από μάρτυρας σε κατηγορούμενο, και σήμερα βρίσκεται προφυλακισμένος για παρεμπόδιση της δικαιοσύνης και αναγκαστική εξαφάνιση ατόμων, καθώς η Γενική Εισαγγελία της Δημοκρατίας τον κατηγορεί ότι διέταξε «μια δόλια και σκόπιμα οργανωμένη επιχείρηση από τα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας».
Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου 2014, ο κυβερνήτης αναπαυόταν σε μία από τις κατοικίες της κυβέρνησης του Γκερέρο και, σύμφωνα με δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, ενημερώθηκε τηλεφωνικά για τα γεγονότα που εκτυλίσσονταν στην Ιγκουάλα. Σύμφωνα με την κατάθεσή του στην τότε Γενική Εισαγγελία της Δημοκρατίας τον Αύγουστο του 2015, την ίδια νύχτα διέταξε τον εισαγγελέα του, Ινάκι Μπλάνκο, και τον γραμματέα της κυβέρνησής του, Λεονάρδο Βάσκεζ, να μεταβούν στον δήμο για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μια έρευνα του τοπικού μέσου ενημέρωσης «Amapola Periodismo» αποκάλυψε πέντε χρόνια αργότερα, ότι στις 10 το βράδυ υπήρχαν ήδη αναφορές στο C-4** ότι οι φοιτητές της Παιδαγωγικής Σχολής της Αγιοτσινάπα καταδιώκονταν με πυροβολισμούς από δημοτικούς αστυνομικούς, μια εκδοχή που δεν μπόρεσε να αποδειχθεί λόγω της εξαφάνισης των βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας.
*Λεωφόρος της Μεταρρύθμισης-ιστορική λεωφόρος στην Πόλη του Μεξικού
**συντονιστικά κέντρα επιχειρήσεων της αστυνομίας και του στρατού
πηγή:elpais.com/mexico/
