Ο Θανάσης Τριαρίδης, ένας άνθρωπος που για χρόνια, τόσο με το έργο του όσο και στο δημόσιο λόγο του, υπερασπίζεται το δικαίωμα των μεταναστών να λογαριάζονται ως άνθρωποι, μιλάει για την κρατική θανατοπολιτική, για τον εκφασισμό της Ευρώπης, και για την ανάγκη δημιουργίας ενός ηθικού οδοφράγματος αντίστασης στην ελαύνουσα απανθρωπιά. Αφορμή της συνέντευξης ήταν η θεατρική παράσταση «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου», που παρακολούθησα πρόσφατα στο θέατρο «Αυλαία», καθώς και η συζήτηση που ακολούθησε με τον συγγραφέα και τον Ιάσονα Αποστολόπουλο.
Γράφεις σε πολλά κείμενά σου ότι έχουμε μια κυβέρνηση δολοφόνων. Το λες αυτό σαν σχήμα λόγου για να δώσεις το περίγραμμα μιας κατάστασης, ή το εννοείς στην κυριολεξία; Kαι γιατί;
Το λέω ως απόλυτη κυριολεξία εδώ και πέντε χρόνια -και όσο πιο καθαρά γίνεται: Η Ελληνική Κυβέρνηση δολοφονεί τους μετανάστες σε στεριά και θάλασσα μέσα από ένα οργανωμένο σχέδιο θανατοπολιτικής. Στο σχέδιο αυτό δολοφονίας και εξόντωσης των μεταναστών συμμετέχουν μέλη της κυβέρνησης, εκατοντάδες κρατικοί λειτουργοί, όλος ο κρατικός μηχανισμός και όλα τα παρακρατικά λαδικά της κυβέρνησης σε επίπεδο «δημοσιογραφίας» και «δημοσιολογίας». Με άλλα λόγια έχουμε μια κυβέρνηση που οργανώνει δολοφονίες, διορίζει νεοναζί υπουργούς που εξαγγέλλουν δολοφονίες, και υποστηρίζει συμμορίες δολοφόνων. Αυτό που σας περιγράφω είναι ο νομικός ορισμός της δολοφονικής συμμορίας. Και από την πρώτη ώρα που τα έγραψα όλα αυτά, διευκρίνισα πως ξέρω πολύ καλά τι λέω -και είμαι έτοιμος να δεχτώ μηνύσεις και να το υπερασπιστώ σε οποιοδήποτε δικαστήριο. Εξάλλου πλέον, μετά το μαζικό έγκλημα του Adriana στην Πύλο, δεν το λέω μόνον εγώ: το λέει ο Συνήγορος του Πολίτη, ο Εισαγγελέας του Ναυτοδικείου, το ΒΒC (ας δει κανείς το ντοκιμαντέρ «Πεθαίνοντας στην Μεσόγειο»), οι New York Times, δεκάδες ανεξάρτητες δημοσιογραφικές πηγές στην Ελλάδα και το Εξωτερικό, δεκάδες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που ασχολούνται επί του πεδίου. Σύντομα θα το πουν και τα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια -ή και οι Έλληνες δικαστές που θα αντισταθούν στην κυβερνητική στραγγάλη.
Πώς τροφοδοτείται η κρατική θανατοπολιτική στη χώρα που ζούμε; Και επίσης, θεωρείς ότι όλη αυτή η φρίκη ενισχύεται μόνο από τις κραυγές των μισάνθρωπων, ή και από την σιωπή μεγάλων τμημάτων της ελληνικής κοινωνίας;
Είναι προφανές πως όσοι διεκδικούμε το δικαίωμα των μεταναστών να λογαριάζονται ως άνθρωποι σαν κι εμάς και όχι σαν κοπριά της ευτυχίας μας, είμαστε μια τραγική μειοψηφία. Η διαρκώς αυξάνουσα πλειοψηφία των πολιτών της Δύσης (και μέσα σε αυτούς και η πλειοψηφία των πολιτών της Ελλάδας), συμφωνούν με την θανατοπολιτική εναντίων των μεταναστών. Η διαρκώς αυξάνουσα πλειοψηφία των πολιτών της Δύσης φασιστικοποιείται με βήμα ταχύ. Κάθε έννοια ηθικής ξεχαρβαλώνεται, κάθε έννοια δικαίου γίνεται όλο και πιο ωμά το δίκαιο του ισχυροτέρου, κάθε έννοια ανθρωπιάς αντικαθίσταται με μια εφιαλτική ρητορική του μίσους. Η Ιστορία του κόσμου μπαίνει στην μεγάλη σκοτεινιά του μετα-ανθρώπου: Οι άνθρωποι της Δύσης ετοιμάζουμε τα καινούρια Άουσβιτς σε βάρος των πεινασμένων του κόσμου.
Ο εκφασισμός της Ευρώπης -της Δύσης ολόκληρης- καλπάζει. Το τυφλό μίσος, η απανθρωπιά του αλυχτισμένου ρατσισμού, οι ιερουργίες του φόβου και οι τελετουργίες του φόνου είναι ο κυρίαρχος πολιτικός λόγος των καιρών μας. Οι άνθρωποι παραδινόμαστε στις αλυσίδες της εξουσίας. Η ανθρώπινη ηθική ηττάται -διότι, παρά την μεγάλη προσδοκία του Καντ, η κακία αποδεικνύεται ελκυστικότερη από την αγάπη.
Οι φτωχοί και οι πεινασμένοι λογαριάζονται πλέον ως ένοχοι. Είναι ένοχοι επειδή γεννήθηκαν, επειδή σπάρθηκαν μέσα στην κοιλιά της μάνας τους, επειδή οι «ανεύθυνοι γονιοί» τους τους γέννησαν. Για το λόγο αυτό πρέπει να πεθάνουν -και πριν πεθάνουν, μάς χρωστάνε και μια μεγάλη συγνώμη που μας ενόχλησαν με την ακανόνιστη αναπνοή τους.
Είναι προφανές πως οι ελίτ της Δύσης ετοιμάζουν τον αφανισμό των πεινασμένων. Θα είναι το επερχόμενο Ολοκαύτωμα του 21ου αιώνα -και μπροστά του το Ολοκαύτωμα που κάνανε οι ναζί θα είναι μια προαναγγελία. Αυτό το Ολοκαύτωμα θα σταδιοποιηθεί μέσα από μια σειρά από κανονικοποιήσεις του αποτρόπαιου. Αυτό το Ολοκαύτωμα έχει ξεκινήσει. Η ακαθόριστα ανορίωτη ισχύς της Τεχνητής Νοημοσύνης θα επιταχύνει τον όλεθρο -και θα περιορίσει κάθε πιθανότητα παρέκκλισης.
Απέναντι σε αυτή τη βαρβαρότητα, που θεωρεί ότι οι ζωές των προσφύγων και των μεταναστών δεν έχουν την ίδια αξία με τις ζωές των γηγενών, ποια πιστεύεις ότι είναι σήμερα η πρόκληση για όσους θέλουν να παραμείνουν άνθρωποι; Πώς μπορούν να δράσουν; Τι μπορούν να διεκδικήσουν, να φωνάξουν, να απαιτήσουν;
Συχνά μου λένε: «Ωραία η κριτική -αλλά πες μας τι προτείνεις;» Προτείνω, λοιπόν, να θυμηθούμε το πώς σχηματίζουν το οδόφραγμα οι επαναστατημένοι φοιτητές στους «Αθλίους» του Ουγκώ: Ρίχνουν στον δρόμο ό,τι βρίσκουν γύρω τους από τα αντικείμενα του παλιού κόσμου: καρέκλες, τραπέζια, καναπέδες, κρεβάτια, στρώματα, μπαούλα, κουρέλια. Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνουμε σε επίπεδο πνευματικό: πρέπει να μαζέψουμε τα ηθικά συντρίμμια μας και να τα πετάξουμε στο δρόμο -κι ανάμεσά τους να ξαναστήσουμε τις μεγάλες παλιές αφηγήσεις και να τις ανταμώσουμε με όποιες καινούριες μπορούμε να σχηματίσουμε. Και να παλέψουμε να φτιάξουμε το ηθικό οδόφραγμα για το οποίο μιλώ. Ένα οδόφραγμα για να αντισταθούμε στην ελαύνουσα απανθρωπιά της Δύσης, στο επερχόμενο Ολοκαύτωμα που οι χορτάτοι ετοιμάζουν για τους πεινασμένους, στην εφιαλτική βεβαιότητα των προνομιούχων που θεωρούν πως οι φτωχοί είναι η κοπριά της ευτυχίας τους. Αν δεν σχηματίσουμε αυτό το πνευματικό οδόφραγμα, θα είμαστε ηθικά νεκροί.
Στα χρόνια που έρχονται όσοι επιμένουμε να μιλάμε για το δικαίωμα των ανθρώπων να ζούνε και να μην δολοφονούνται, όσοι επιμένουμε πως οι φτωχοί και οι πεινασμένοι έχουν την ίδια αξία με τους πλούσιους και τους χορτάτους, όσοι επιχειρούμε να αντισταθούμε στο επερχόμενο Ολοκαύτωμα των απελπισμένων του πλανήτη, θα βρεθούμε σε δύσκολη θέση. Θα απομονωθούμε, θα αποκλειστούμε, θα απειληθούμε, θα κινδυνεύσουμε, στο τέλος, έμμεσα ή άμεσα, θα δολοφονηθούμε.
Αλλά στο μεταξύ θα έχουμε ζήσει στην πλευρά εκείνων που αρνήθηκαν την σφαγή. Ίσως να αξίζει κάτι και αυτό.
Έχεις γράψει σε ένα ποίημά σου ότι είναι προτιμότερο «να σε βρουν με ένα στιλέτο στην κωλοτρυπίδα», όπως σε απειλούν οι φασίστες, παρά «να σε βρουν με σπίτι αγορασμένο με κυβερνητικά λεφτά που τα πήρες για να λες πως οι πνιγμένοι μετανάστες πνίγηκαν από μόνοι τους». Σε ποιους αναφέρεσαι;
Τον τελευταίο χρόνο, λόγω των έργων μου, των κειμένων μου και των δημόσιων τοποθετήσεών μου, οι νεοναζί του Διαδικτύου και μαζί τους τα κυβερνητικά παρακρατικά λαδικά έχουν κυριολεκτικά αφιονιστεί εναντίον μου. Οι παρακρατικές παρκετέζες της κυβέρνησης θαρρείς συντονισμένες με τον καταδικασμένο δολοφόνο Μιχαλολιάκο (με την τριακοστή ανάρτηση που με αναφέρει ονομαστικά τα τελευταία 20 χρόνια) και τα κάθε λογής ναζιστάκια του Internet. Πλέον τα μηνύματα έρχονται κατά εκατοντάδες: κάθε λογής απειλές, όλες οι δυνατές ύβρεις, αμέτρητες κατάρες. Μια χυδαιότητα που πολλές φορές με εκπλήσσει, παρόλο που ζω μαζί της εδώ και πολλά χρόνια. Το «Θα σε βρουν με ένα στιλέτο στην κωλοτρυπίδα» είναι σχετικώς ήπιο ως προς την φρίκη του. Υπάρχουν ακόμη χειρότερα.
Σε όλα αυτά η απάντησή μου είναι σταθερή: Όσο πιο πολύ με απειλούν, τόσο περισσότερο θα γράφω για τα κυβερνητικά εγκλήματα. Είναι η μέθοδός μου για να μην τους φοβάμαι. Θα σου δώσω ένα παράδειγμα από το θέατρο: Ξεκίνησα για να γράψω ένα έργο για τις κυβερνητικές δολοφονίες των μεταναστών -μα επειδή με απείλησαν το ένα έργο έγινε δύο. Και επειδή οι απειλές συνεχίστηκαν, τα δύο έργα έγιναν, μέχρι στιγμής, εννιά, Και επειδή συνεχίζουν να με απειλούν, θα συνεχίσω να γράφω όλο και περισσότερα έργα και βιβλία και κείμενα υπέρ των μεταναστών και ενάντια στις κυβερνητικές δολοφονίες.
Ο Μπρεχτ έγραψε πως «στους καιρούς της φρίκης θα τραγουδάμε τα τραγούδια της φρίκης». Αξίζει να υπάρχουμε -για όσο υπάρχουμε- για να υπερασπιστούμε όλα όσα αφιονίζουν τους νεοναζί και τους φασίστες. Και κάθε φορά που μας απειλούν, αξίζει να πολλαπλασιάζουμε τις φωνές για να υπερασπιστούμε την ηθική, την ανθρωπιά και την αγάπη. Αν μουγγαθούμε, θα είναι σαν να έχουμε πεθάνει. Κι όσο φωνάζουμε, θα κρατούμε την πιθανότητα του νοήματος ανοιχτή. Απέναντι σε τούτη την κτηνωδία οι γενιές που έρχονται έχουν να δώσουν τον πιο μεγάλο ηθικό αγώνα της ανθρώπινης Ιστορίας.
