Με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν ποσοστό από 40% στον Ιβάν Σεπέδα, υποψήφιο της αριστερής συμμαχίας Pacto Histórico, γίνονται την Κυριακή οι εκλογές στην Κολομβία. Την ίδια ώρα, οι αντίπαλοί του, ο ακροδεξιός Αμπελάρντο Ντε λα Εσπριέγια και η ακροκεντρώα Παλόμα Βαλένσια, συνεχίζουν μια εκστρατεία ψεμάτων και μίσους για να δημιουργήσουν φόβο στο εκλογικό σώμα και να ανακόψουν τη δυναμική του Σεπέδα.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Γκιβίση
-Τι είναι αυτό που καθορίζεται στις εκλογές της 31ης Μαΐου;
-Σε αυτές τις εκλογές δεν καθορίζεται μόνο το μέλλον της Κολομβίας, αλλά και της Λατινικής Αμερικής. Η Κολομβία ιστορικά έχει χρησιμεύσει ως βασικό προπύργιο για τις αυτοκρατορικές δυνάμεις. Η ένοπλη σύγκρουση και το εμπόριο ναρκωτικών δεν ήταν ενδημικά κακά της κολομβιανής κοινωνίας, αλλά μάλλον η αρχιτεκτονική ενός αποικιακού θύλακα που ελέγχεται από τις τοπικές ελίτ. Αποκαλώ αυτό το μοντέλο ναρκο-ολιγαρχική δημοκρατία. Επιπλέον, έχω επανειλημμένα επιμείνει στην ιδέα ότι για αρκετές δεκαετίες εκεί σφυρηλατήθηκε ένα φασιστικό εργαστήριο, ένα εργαστήριο που τώρα βλέπουμε να αναπαράγεται σε χώρες όπως ο Ισημερινός, η Βολιβία και η Αργεντινή. Κατά τη διάρκεια της τετραετούς θητείας του, ο Γκουστάβο Πέτρο αμφισβήτησε αυτό το μοντέλο και κατάφερε να δημιουργήσει μια δημοκρατική-λαϊκή δομή δημοκρατίας επικεντρωμένη, κατά την άποψή μου, σε τρεις πυλώνες: ειρήνη, έδαφος και δικαιώματα. Με τη σειρά του, συνέδεσε αυτούς τους πυλώνες με έναν μόνο στόχο: τη μετάβαση από μια οικονομία ορυκτών, εξαρτώμενη από το πετρέλαιο, το έγκλημα και την αποστέρηση, σε μια οικονομία για τη ζωή, επικεντρωμένη στην κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Η νίκη του Ιβάν Σεπέδα, και της αντιπροέδρου του Άιντα Κουιλκούε, θα εξασφάλιζε επομένως τη συνέχεια όλων αυτών των μετασχηματισμών που πραγματοποιήθηκαν από την κυβέρνηση του Γκουστάβο Πέτρο. Σήμερα, η Κολομβία αποτελεί μια από τις δημοκρατικές αντιστάσεις κατά του φασισμού σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Πέρα από αυτό, αντιπροσωπεύει επίσης τη δυνατότητα διάλυσης του Δόγματος Μονρόε και ανοίγματος του δρόμου προς μια νέα αμερικανική συμφωνία.
-Τι θα σημαίνει μια ενδεχόμενη ήττα, που φυσικά απευχόμαστε, του κολομβιανού προοδευτισμού;
-Μια νίκη της Παλόμα Βαλένσια ή του Αμπελάρντο Ντε λα Εσπριέγια από την άλλη πλευρά, όχι μόνο θα μας επέστρεφε σε μια οικονομία θανάτου για τους αγροτικούς και εργατικούς τομείς, αλλά θα εξαπέλυε επίσης μια εξαιρετικά επιθετική πολιτική δίωξη εναντίον όλων των προοδευτικών που τόλμησαν να οικοδομήσουν αλλαγή στην Κολομβία. Στο εσωτερικό, η βία θα ενταθεί, φέρνοντας μόνιμες δικαστικές διώξεις, δολοφονίες και στιγματισμό εναντίον όποιου σκέφτεται διαφορετικά. Σε διεθνές επίπεδο, θα υπάρξει άμεση ευθυγράμμιση με τις αυτοκρατορικές πολιτικές των ΗΠΑ και του κράτους του Ισραήλ. Μια φασιστική νίκη στην Κολομβία θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη για την περιοχή. Αυτή η χώρα διαθέτει μία από τις πιο ισχυρές ένοπλες δυνάμεις στην περιοχή και είναι μία από τις κορυφαίες οικονομίες της. Η στροφή της προς τα δόγματα που προωθεί ο Τραμπ θα αποδυναμώσει περαιτέρω τον λατινοαμερικανικό προοδευτισμό. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Πέτρο ήταν ο πρώτος παγκόσμιος ηγέτης που χαρακτήρισε τη σφαγή του παλαιστινιακού λαού ως γενοκτονία. Γιατί μπόρεσε να το καταλάβει αυτό; Επειδή στην Κολομβία, όπως και σε άλλες χώρες της περιοχής, έχουμε επίσης νιώσει τη βία που δομεί αυτή τη λογική του αυτοκρατορικού εποικισμού. Η Κολομβία έχει έναν από τους υψηλότερους αριθμούς αναγκαστικών εκτοπίσεων στον πλανήτη, και γνωρίζει ότι η Γάζα είναι ένα εξαιρετικά εξελιγμένο μοντέλο αυτοκρατορικής κυριαρχίας που εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο. Πρέπει να συνδέσουμε τις τελείες για να αποκαλύψουμε τις ραφές της αυτοκρατορικής εξουσίας.
-Ποια στρατηγική ακολουθούν η Παλόμα Βαλένσια και ο Αμπελάρντο Ντε λα Εσπριέγια απέναντι στον Σεπέδα;
-Στην Κολομβία υπάρχουν τρεις πολιτικές θέσεις: η προοδευτική Αριστερά, το Κέντρο και η Ακροδεξιά. Η πρώτη είναι εξαιρετικά οργανωμένη μέσα στο Pacto Histórico και ευθυγραμμισμένη με τον Ιβάν Σεπέδα. Σήμερα, αποτελεί το μόνο ηγεμονικό εγχείρημα με όραμα για το μέλλον. Το Κέντρο και η Ακροδεξιά είναι δύο πολιτικές δυνάμεις φάσματα που προσπαθούν να διαφοροποιηθούν μεταξύ τους, ωστόσο και οι δύο βρίσκονται σε άμεση επαφή με τις ελίτ της χώρας. Υπάρχει, αν μου επιτρέπεις, μια μυστική συνενοχή μεταξύ τους, ακόμη και αν φαίνονται ανταγωνιστικές στη δημόσια σκηνή. Ιδιωτικά, ανταποκρίνονται στα ίδια τοπικά και παγκόσμια οικονομικά συμφέροντα. Η κύρια διαφορά τους έγκειται στον βαθμό βίας που η καθεμία επιτρέπει: το Κέντρο τη μειώνει χωρίς να την εξαφανίζει, ενώ η Ακροδεξιά την εντείνει. Επί του παρόντος, το Κέντρο βρίσκεται χωρίς κατεύθυνση, αβέβαιο για το πως να τοποθετηθεί τώρα που έχει προταθεί μια πραγματική εναλλακτική λύση από τον προοδευτισμό. Για δεκαετίες, ένιωθαν άνετα στον ρόλο των «ψευδοπροοδευτικών» προσπαθώντας να προβληθούν ως μια λογική και φιλελεύθερη δύναμη, αλλά τελικά ευθυγραμμίστηκαν με την Ακροδεξιά. Σήμερα, ο Χουάν Ντανιέλ Οβιέδο, ως υποψήφιος αντιπρόεδρος της Παλόμα Βαλένσια, αντιπροσωπεύει τη μόνη κεντρώα δύναμη που έχει την ευκαιρία να διεκδικήσει οποιαδήποτε εξουσία στο πλαίσιο της λογικής της ριζοσπαστικής Δεξιάς. Η Ακροδεξιά εξακολουθεί να έχει λαϊκές ρίζες στον κολομβιανό πληθυσμό, αλλά εισέρχεται στην κούρσα κατακερματισμένη και χωρίς σαφές σχέδιο. Υπάρχει μια ηγεμονική κρίση εντός των μαφιών που ελέγχουν αυτήν την πολιτική δύναμη. Ο Ντε λα Εσπριέλα αντιπροσωπεύει ένα μονοπάτι και η Βαλένσια ένα άλλο. Δεδομένου ότι δεν κατάφεραν να παρουσιάσουν ένα νέο σχέδιο, καταφεύγουν στη βία, τις ψεύτικες ειδήσεις και τον εκβιασμό. Οργανώνουν αυτοπροκαλούμενες επιθέσεις, δολοφονούν τους δικούς τους υποψηφίους και προσπαθούν να δαιμονοποιήσουν τον Σεπέδα παρουσιάζοντάς τον ως «ναρκο-αντάρτη», μια ετικέτα εντυπωσιακά παρόμοια με τη ρητορική που χρησιμοποιεί ο Τραμπ για να επιτεθεί στη Βενεζουέλα, την Κούβα ή τη Βολιβία.
-Πως επηρεάζουν τις εκλογές στην Κολομβία οι γενικότερες συνθήκες στη Λατινική Αμερική και τα σχέδια που έχουν οι ΗΠΑ για την περιοχή;
-Οι εκλογές διεξάγονται εν μέσω ενός εντελώς στρεβλωμένου παγκόσμιου σκηνικού. Οι ΗΠΑ έχουν χάσει την αυτοκρατορική τους δύναμη και ο πολυπολικός κόσμος προσπαθεί να οργανώσει νέες μακροπρόθεσμες συμμαχίες. Η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική δεν είναι ξένες σε αυτό. Οι ΗΠΑ θέλουν τον απόλυτο έλεγχο ολόκληρης της ηπείρου. Χρησιμοποιούν χώρες όπως η Ονδούρα, το Ελ Σαλβαδόρ ή η Αργεντινή για να δοκιμάσουν αυτή τη στρατηγική. Η σύλληψη του Μαδούρο και οι απειλές κατά της Κούβας είναι επιδείξεις αυτοκρατορικής δύναμης. Ωστόσο, οι κύριες οικονομίες της περιοχής, το Μεξικό και η Βραζιλία, προτείνουν μια άλλη δυνατότητα: τη δημιουργία περιφερειακών μπλοκ ικανών να έχουν κυριαρχία και να ενταχθούν σε αυτό το νέο πολυπολικό σενάριο. Η Κολομβία βρίσκεται στο πλευρό αυτών των χωρών και είναι μια βασική οικονομία για αυτό. Όπως ακριβώς ήταν η Αργεντινή την εποχή που ο Περονισμός ήταν στην εξουσία. Στη Λατινική Αμερική, επομένως, το μέλλον της κυριαρχίας μας για τον 21ο αιώνα αμφισβητείται. Θα είμαστε η πίσω αυλή των ΗΠΑ ή θα επιτύχουμε σχετική αυτονομία για να αναπτυχθούμε; Οι εκλογές στην Κολομβία, επομένως, γίνονται εν μέσω αυτού του σεναρίου. Το Pacto Histórico επιδιώκει να ενωθεί με το Μεξικό και τη Βραζιλία. Το Κέντρο και η Ακροδεξιά, από την άλλη πλευρά, αισθάνονται πιο άνετα, για τις επιχειρήσεις και τη δομή εξουσίας τους, με το αυτοκρατορικό μοντέλο των ΗΠΑ.
-Κατά πόσο μπορούν να το πουν αυτό προεκλογικά;
-Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούν να το πουν αυτό στον λαό. Δεν μπορούν να εξηγήσουν το κυβερνητικό τους σχέδιο. Αντίθετα, το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να προσπαθήσουν να δαιμονοποιήσουν τον Ιβάν Σεπέδα για να ενσταλάξουν φόβο στον πληθυσμό. Πώς το κάνουν; Μέσω της οικονομικής εξουσίας και της δύναμης των μέσων ενημέρωσης, και με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. δημιουργούν ψεύτικες ειδήσεις, οργανώνουν αφηγήσεις μίσους και φόβου στις οποίες εμφανίζονται ως θύματα, καταστρέφουν την πραγματική συζήτηση, και διαβρώνουν το δημόσιο λόγο. Υπάρχει ένα σχέδιο που ανακαλύφθηκε από το Diario Red, το Jupiter Project, το οποίο εξηγεί πολύ καλά όλη αυτή την τριγωνοποίηση μεταξύ της οικονομικής εξουσίας, των μαφιών, των μέσων ενημέρωσης όπως η La Silla Vacía, και των πολιτικών κομμάτων, για τη δημιουργία αυτών των στρατηγικών πολιτικής αποσταθεροποίησης. Ευτυχώς, λέω, ευτυχώς για τη δημοκρατία, αυτές οι στρατηγικές δεν λειτουργούν και για αυτό καταφεύγουν σε αυτοπροκαλούμενες επιθέσεις ή σε επιθέσεις κατά του άμαχου πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές της χώρας.
-Από που αντλεί τη δυναμική του ο Σεπέδα;
-Ο Ιβάν Σεπέδα έχει μεγάλες πιθανότητες να κερδίσει στον πρώτο γύρο. Αλλά ακόμα και αν αυτό δεν συμβεί, όλα δείχνουν ότι θα κερδίσει στο δεύτερο γύρο. Ο μόνος φόβος είναι ότι η Ακροδεξιά μπορεί να διαπράξει νοθεία. Έχουν εντοπιστεί ορισμένα σχέδια παρανομιών μεταξύ της εταιρείας που διαχειρίζεται το εκλογικό λογισμικό και των ακροδεξιών κομμάτων. Ωστόσο, αν δεν υπάρξει νοθεία, όλα δείχνουν μια ακόμη νίκη για το Pacto Histórico. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι υλικές συνθήκες διαβίωσης των κολομβιανών πολιτών έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Η βία σε πολλές περιοχές έχει μειωθεί, οι επενδύσεις αυξάνονται, η διακίνηση ναρκωτικών καταπολεμάται, οι μαφίες εκκαθαρίζονται από τους δημόσιους θεσμούς, οι ευκαιρίες εργασίας αυξάνονται, και η πρόσβαση στα δικαιώματα στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τις συντάξεις αυξάνεται σταθερά.
Σημ: Η Λουτσιάνα Καντάχια έχει διδάξει στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, στο Πανεπιστήμιο FLACSO (Εκουαδόρ), στο Πανεπιστήμιο Pontificia Javeriana (Μπογκοτά), στο Πανεπιστήμιο Cornell (ΗΠΑ), στο Πανεπιστήμιο Friedrich Schiller (Ιένα), στο Πανεπιστήμιο Paris I (Σορβόννη), στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον, και στο Πανεπιστήμιο των Άνδεων (Μπογκοτά).
