Τη “Μαριάννα” την γνώρισα μέσα από τη συμμετοχή της στην καμπάνια διαγραφής προστίμων του ΟΑΣΘ από το δίκτυο ανέργων και επισφαλώς εργαζομένων. Ο δημιουργός της ηρωίδας ένας νέος κομίστας και illustrator, ο Νάσος Βασιλακάκης “δάνεισε” το χαρακτήρα στην αφίσα της καμπάνιας στη Θεσσαλονίκη ενώ ταυτόχρονα ανέβαζε τις περιπέτειες της στο διαδίκτυο. Από τότε μέχρι σήμερα η ιστορία της ηρωίδας κυκλοφορεί σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Πυγμαλίων υπό το τίτλο “Μαριάννα η Βρωμόστομη” καθώς όπως λέει το εξώφυλλο “μερικοί άνθρωποι είναι συνεχώς τσαντισμένοι… και έχουν τους λόγους τους”.
Πρόκειται για ένα κόμικ. Ένα χαρακτήρα που αποτυπώνει καθημερινά βιώματα των νέων της κρίσης. Γυναίκα, εργαζόμενη, σερβιτόρα. Οι κωμικές περιπέτειες της Μαριάννας, φοιτήτριας και σερβιτόρας που έχει την τύχη και την ατυχία να δουλεύει full time εν μέσω εποχής μνημονίου σε κεντρικό εστιατόριο όπου συχνάζουν πολιτικοί, δημοσιογράφοι, και μεγαλοεπιχειρηματίες. Παρ’ ότι αποφασίζει να συγκρουστεί ανοιχτά με όλους και όλα, το αφεντικό της δεν τη διώχνει καθώς διαπιστώνει πως η αυθάδεια της μετατρέπεται σε ατραξιόν του μαγαζιού Σε αρκετούς πελάτες αρέσει να βλέπουν τους άλλους να ταπεινώνονται μπροστά τους. Όμως η κατάσταση στο μαγαζί δεν αργεί να εκτροχιαστεί, καθώς αφεντικό και Μαριάννα συνειδητοποιούν όλο και πιο έντονα πως βαδίζουν με αντίπαλη φορά πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Οι περιπέτειες της Μαριάννας θέτουν τα ερωτήματα και επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις…
-Αν η δουλειά είναι εκβιασμός, ο εκβιασμός τι είναι;
-Τι κοινό έχουν οι νυχτερίδες με τους φρονιμίτες;
-Οι ερωτευμένοι έχουν αξία χρήσης;
-Ποια είναι η γενιά των 700 ευρώ και τι παθαίνει όποιος τα βάζει μαζί της;
-Η ανθρώπινη οργή αποτελεί Ιερό δικαίωμα;
-Πως σχολιάζουν οι άγνωστοι τις φωτογραφίες που ανεβάζουμε στο facebook;
Το ταξίδι της “Μαριάννας” ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη και συνεχίζεται σε όλη την Ελλάδα. Τη Τρίτη βρίσκεται στη Λάρισα με τον δημιουργό της ενώ τις επόμενες ημέρες θα βρεθεί στην Ξάνθη, τα Γιάννενα, την Αθήνα και όπου αλλού προσκληθεί. Η πρώτη της επίσημη παρουσίαση έγινε στην Λέσχη Αναιρέσεις στη Θεσσαλονίκη και φυσικά το alterthess ήταν εκεί. Στο πάνελ της εκδήλωσης τον δημιουργό πλαισίωσαν ο Λευτέρης Καραμήτρου από το αυτοδιαχειριζόμενο βιβλιοπωλείο “Ακυβέρνητες Πολιτείες” και η Ειρήνη Γεωργάκη Κόλλια, νέα εργαζόμενη στον επισιτισμό.
Ξεκινώντας από τις επιρροές στη γέννηση της “Μαριάννας” ο δημιουργός Νάσος Βασιλακάκης υπογράμμισε πως καλλιτεχνική της μαμά είναι η Μαφάλντα και μπαμπάς ο Ντάριο Φο.
“Η Μαφάλντα είναι μια ανήλικη ηρωίδα που διηγείται με υπόγειο χιούμορ” τόνισε και προσέθεσε: “Μου έδειξε πως μπορείς να στήσεις ένα κόμικ γεμάτο ζωντάνια σε ένα περιβάλλον χωρίς πυροβολισμούς και αυτοκίνητα”.
“Ο Ντάριο Φο μου έδειξε πως μπορεί κάποιος να κάνει στρατευμένη τέχνη χωρίς να γίνεται πομπώδης, δυσκολοχώνευτος και βαρύγδουπος. Να κάνει κάποιος φαρσοκωμωδία και όχι σαχλαμάρα”, υπογράμμισε.
“Ο λόγος που γεννήθηκε η Μαριάννα είναι πεζός. Ξεκίνησα με πολυσέλιδα κόμικ αλλά όταν άρχισα να δημοσιεύω άρχισαν αν κλείνουν τα περιοδικά. Έτσι άρχισα να φτιάχνω μικρά καρέ. Σκέφτηκα ότι αν έκανα μικρές ιστοριούλες θα μπορούσα να κάνω κάτι πιο πολιτικό. Η λογική ήταν να έχω μια μεγάλη ιστορία αλλά να την σπάσω σε μικρά επεισόδια”, περιέγραψε για την γέννηση της ηρωίδας.
“Ήθελα να ξεφύγω λίγο από τη πολιτική γελοιογραφία αν και στην Ελλάδα έχουμε παράδοση και εξαιρετικούς δημιουργούς. Έτσι αφού έφτιαξα τα πρώτα επεισόδια άρχισα να στέλνω σε όλες τις εφημερίδες που ήξερα. Οι πάντες με αγνόησαν. Δεν πήρα ούτε μία απάντηση. Όμως η Μαριάννα είχε ήδη γεννηθεί σαν ιδέα”, συνέχισε.
“Έτσι έφτιαξα ένα μπλογκ που ανέβαζα τα επεισόδια. Εκείνη την περίοδο ζούσαμε την εποχή του παραλόγου και μου πρόσφερε πολύ υλικό. Όταν μαζεύτηκαν αρκετά τα έκλεισα με το τελευταίο επεισόδιο της ιστορίας” υπογράμμισε και τόνισε πως πολλά συμβάντα στην ιστορία της Μαριάννας είναι πραγματικά γεγονότα που του διηγήθηκαν φίλοι και γνωστοί.
Για παράδειγμα, όπως είπε, το επεισόδιο με τον ρατσιστή γέρο που ανταλλάσσει βρισιές με νεαρούς έχει συμβεί στην οδό Αγίας Σοφίας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης ενώ αντίστοιχα το επεισόδιο με μια νεαρή γυναίκα που καμαρώνει για την ψήφο της στη Χρυσή Αυγή συνέβη σε λεωφορείο του ΟΑΣΘ στον Εύοσμο.
“Η Μαριάννα επιτίθεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Επιμένει να κρίνει τα “κακώς κείμενα” – παρά τις διαφορετικές παραινέσεις- με μια οπτική που δικαιώνει τους “από τα κάτω””, ανέφερε από τη πλευρά του ο Λευτέρης Καραμήτρου από τις “Ακυβέρνητες Πολιτείες” και προσέθεσε: “Αυτούς που οι φιλελεύθεροι λιβελογράφοι της εποχής μας θεωρούν μια “πλέμπα” που ευθύνεται για όλες τις οπισθοδρομήσεις και τις καθυστερήσεις του τόπου, όπου βέβαια με αυτές εννοούν τις οπισθοδρομήσεις και καθυστερήσεις της καπιταλιστικής προόδου και όπου η ευθύνη της “πλέμπας” έγκειται στο ότι αυτή επιμένει να αντιστέκεται, να παλεύει και να διεκδικεί”.
“Η Μαριάννα είναι μια ηρωίδα που αναιρεί, που ακυρώνει, οποιαδήποτε προοπτική κοινωνικής ειρήνης”, τόνισε και εξήγησε πως η ηρωίδα λειτουργεί ως “εκπρόσωπος της εργατικής τάξης, ως απόστολος της νεότητάς της, της συγκρότησής της σε τάξη για τον εαυτό της”.
“Αυτό σημαίνει ότι ο δημιουργός μας δεν προσπαθεί να παρουσιάσει την εργατική τάξη, όπως θα ήθελε η αριστερά να είναι, αλλά όπως πραγματικά είναι: διασπασμένη, διεπόμενη από παράλογους εσωτερικούς ανταγωνισμούς, καθοδηγούμενη από τα οράματα και την ιδεολογία του κεφαλαίου”, επεσήμανε.
“Η Μαριάννα δεν είναι η super ηρωίδα αλλά μια ηρωίδα της καθημερινότητας που προσπαθεί, παλεύει, απογοητεύεται, κυριεύεται από κρίσεις πανικού και παραισθήσεις”, τόνισε.
“Ο δημιουργός φαίνεται να απενοχοποιεί την εκ πρώτης όψεως “αντικοινωνική” στάση της Μαριάννας. Την θεωρεί ως φυσικό επακόλουθο της βάρβαρης εργασιακής καθημερινότητας της, της επαναστατικής οπτικής της στα πράγματα”, προσέθεσε.
“Η Μαριάννα είναι βρωμόστομη γιατί έτσι απαιτούν οι περιστάσεις. Είναι απόρροια μιας κοινωνικής κατάστασης και όχι ένας ιδανικός ανθρωπότυπος”, κατέληξε.
“Η Μαριάννα είναι όλες εμείς που δουλεύουμε σε αυτό το κλάδο”, ξεκίνησε την τοποθέτησή της η Ειρήνη Γεωργάκη Κόλλια, κάνοντας μια γλαφυρή περιγραφή των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στον κλάδο του επισιτισμού με τα βάρβαρα ωράρια, την ορθοστασία, τη δουλειά τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες, το καλοκαίρι.
“Όποτε οι άλλοι δεν δουλεύουν εσύ δουλεύεις”, είπε χαρακτηριστικά.
“Το μόνο προνόμιο ότι έχει είναι η θέση του παρατηρητή ο οποίος έρχεται σε επαφή με πολλούς ανθρώπους. Μια στιγμή από τη μέρα πολλών ανθρώπων που την συσσωρεύει ένας δέκτης”, τόνισε αναφερόμενη στις πολλαπλές στιγμές που διακατέχονται από την έλλειψη ευγένειας και την υποτίμηση που βιώνουν οι εργαζόμενοι σε αυτό τον κλάδο
“Όλα αυτά μπορεί να είναι μια πολύ άσχημη ημέρα στη δουλειά και στο τέλος της ημέρας να έχεις κεραυνούς πάνω από το κεφάλι σου όπως και η Μαριάννα”, περιγράφει.
“Οι αγώνες είναι μικροί καθημερινοί και αυτό πρέπει να το καταλάβουν όλες οι Μαριάννες του κλάδου αυτού” κατέληξε.
Κατερίνα Μπακιρτζή