Νίνα Άλλαν, Επικράτηση (μετάφραση: Άλκηστις Τσιμπέρη), Εκδόσεις Πόλις 2026
Ο Φρανκ Λαντάου, ψυχιατρικός ασθενής, είναι μια αθώα ψυχή και ένα ιδιοφυές μαθηματικό και προγραμματιστικό μυαλό. Η Ρέητσελ Γκάμπον είναι η αγαπημένη του, που εκτός από την άπειρη αγάπη της για τον Φρανκ, αναλαμβάνει επιπλέον να τον προστατεύει. Όταν ο Φρανκ εξαφανίζεται στο Παρίσι, όπου έχει πάει να γνωρίσει έναν διαδικτυακό φίλο και διανοητικό καθοδηγητή του, τον ΄Εντι Ντε Γκρουτ, απελπισμένη από την εξαφάνιση η Ρέητσελ καταφεύγει, αφού οι άλλες της ενέργειες έχουν αποτύχει, στην πρώην αστυνομικό και νυν ιδιωτική ντεντέκτιβ Ρόμπιν.
Στη διαδικασία αναζήτησης του Φρανκ εμπλέκονται συνωμοσιολογικές θεωρίες και ομάδες αναζητητών UFO, οικογενειακή αγάπη, συμμορίες και οι βεντέτες τους, οικολογία, επιστήμονες, δημοσιογράφοι και διανοούμενοι, μπόλικο internet εννοείται, τρομοκράτες και τρομοκράτισσες, ποιήτριες, σκηνοθέτες, θάνατοι στα όρια των δολοφονιών και καθαρές δολοφονίες εκδίκησης. Στον Φρανκ ο κόσμος προκαλεί φόβο, αλλά και ένα αίσθημα ευθύνης απέναντι στην ανθρωπότητα και την επιβίωσή της, που θα έχει τον χαρακτήρα της επικράτησης. Εκεί έξω μαίνεται ένας πόλεμος, οι εξωγήινοι είναι ήδη εδώ και σιγά σιγά μας διαβρώνουν. Κάποιοι το καταλαβαίνουν κι έτσι διαβάζουν την νουβέλα «Ο Πύργος» (από την δεκαετία του 1950) του φανταστικού συγγραφέα Τζον Τ. Σιλβέστερ ως ένα κείμενο που τους στέλνει καθαρό γι’ αυτούς μήνυμα και επιβεβαιώνει την πίστη τους. Και την ταινία Upstream Color του Shane Carruth (1972), πραγματική αυτή, επίσης έτσι την βλέπουν: σαν μια ταινία που τους αποκαλύπτει πτυχές αυτού του πολέμου.
Όλα αυτά ακούγοντας Μπαχ.
Η Νίνα Άλλαν στήνει ένα υπέροχο σκηνικό και ταυτόχρονα δημιουργεί ένα υβρίδιο: αστυνομικό νουάρ, δοκίμιο μουσικό και φιλολογικό, κριτική κινηματογράφου, εγκιβωτισμένη νουβέλα επιστημονικής φαντασίας σε μια αλληλοδιαπλοκή, όπου το καθετί επικουρεί τον εαυτό του και τα άλλα είδη συνθέτοντας μια αρμονία μουσική, στη δημιουργική κατεύθυνση του Μπαχ: αντίστιξη και τονικότητα. Φαντάζομαι την μουσική του Μπαχ στην «Επικράτηση» σαν κάτι αντίστοιχο με τον χωροχρόνο: εντός του οργανώνεται η ύλη στην ποικιλία των μορφών της και προβάλλει ο Κόσμος. Έτσι κι εδώ, η μουσική του Μπαχ είναι παντού και όλο το στόρυ υφαίνεται πάνω της.
Οι φωνές συνομιλούν μεταξύ τους: Η αγχωμένη και φοβισμένη από τον έξω κόσμο του Φρανκ: η στίξη, που σχεδόν λείπει σ’αυτή την φωνή, εκφράζει τον φόβο, το άγχος και την σύγχυση. Η σιγανή και τρυφερή φωνή της Ρέητσελ. Η όλο αυτοπεποίθηση φωνή του εχθρού της, του ντε Γκρουτ. Η τρεμουλιαστή φωνή της Ζαν-Μαρί Βαντερλιέν, που δείχνει πότε δύναμη και πότε ευαλωτότητα. Και τέλος η φωνή της Ρόμπιν, φωνή σταθερή, της οποίας τα εσωτερικά ρήγματα είναι αδιόρατα για το μη εξασκημένο αυτί. Η εμμονική προσκόλληση της συγγραφέα στις ερμηνευτικές παραλλαγές των έργων του Μπαχ, που τα δυο κεντρικά πρόσωπα, ο Φρανκ και η Ρόμπιν, προσλαμβάνουν ακούγοντάς τες, υποχρεώνει τον αναγνώστη να συνομιλήσει κι αυτός μαζί τους.
Το ανοιχτό τέλος τοποθετεί όλες σχεδόν τις δυνατότητες για τα πρόσωπα και την εξέλιξη της ιστορίας στο τραπέζι. Ο αναγνώστης και η αναγνώστρια μπορούν να διαλέξουν τι θα πάρουν κι έτσι να χτίσουν στο μυαλό τους μια εξέλιξη που τους καλύπτει. Και, βέβαια, το μεγάλο ερώτημα αν οι εξωγήινοι είναι ήδη εδώ η συγγραφέας έχει την ευφυΐα να το αφήσει αναπάντητο, καθώς δεν καταπιάνεται να δώσει ικανοποιητικό αντίλογο στις πίστεις των συνωμοσιολογούντων. Η έγνοια της φαίνεται να είναι άλλη: η λογοτεχνία μέσα από μια ολιστική ανάπτυξη και σύνθεση των άπειρων δυνατοτήτων της να εντοπίζει, να διερευνά, να συμπάσχει.
Η μετάφραση της Άλκηστης Τριμπέρη είναι εξαιρετική, ανταποκρινόμενη στην πολυπλοκότητα των υφών που η διαφορετικότητα των κειμενικών ειδών απαιτεί. Και η επιλογή των εκδόσεων Πόλις να κοσμήσουν το εξώφυλλο αυτού του εξαιρετικού έργου με παρτιτούρα από τις Παραλλαγές του Γκόλντμπεργκ αποτελεί ένα σχόλιο στο μονοπάτι που ο αναγνώστης και η αναγνώστρια καλούνται να βαδίσουν…
