Τσιλοέ, το αρχιπέλαγος που αντιστέκεται σε κυβέρνηση και πανδημία

Στη Χιλή, όπου άναψαν οι φωτιές της εξέγερσης τους τελευταίους μήνες, η έκρηξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε λόγω κορωνοϊού ανάγκασε τα κινήματα να αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους για τις αγωνιστικές τους κινητοποιήσεις, σε συνάρτηση και με την αναβολή για τον Οκτώβρη του δημοψηφίσματος για το νέο σύνταγμα. Τα μέτρα που υιοθετήθηκαν από την κυβέρνηση προκειμένου να συγκρατηθεί η εξάπλωση του ιού υπαγορεύτηκαν μέχρι στιγμής περισσότερο από την επιθυμία να συρρικνωθεί η estallido social [κοινωνική έκρηξη] παρά από το πραγματικό ενδιαφέρον για την προστασία του χιλιανού λαού.

Του Christian Peverieri για το globalproject.info, Μετάφραση: Ευδοκία Ελευθερίου

Έτσι, αν σε μια πρώτη φάση ο πρόεδρος Πινιέρα ελαχιστοποίησε τον κίνδυνο από τον ιό, όπως έπραξαν και πολλές άλλες κυβερνήσεις, όσο περνούσαν οι μέρες άρχισε να εισάγει μια σειρά από μέτρα αποσκοπώντας στην καταστολή της εξέγερσης: πέρα από την απόφαση για το κλείσιμο των συνόρων, ο πρόεδρος αμέσως επωφελήθηκε για να αναθέσει στις στρατιωτικές δυνάμεις την διαχείριση της δημόσιας τάξης κηρύσσοντας την νυχτερινή απαγόρευση της κυκλοφορίας σε όλη τη χώρα, με συλλήψεις και βαρύτατες ποινές για τους παραβάτες.

Κι έτσι, όπως είδαμε στην Ιταλία και σε άλλες χώρες μέσα σε αυτές τις εβδομάδες της έκτακτης ανάγκης, ενώ απαγορεύονται οι συναθροίσεις ατόμων, και συνεπώς οποιαδήποτε αντικυβερνητική διαδήλωση, δεν απαγορεύονται ωστόσο οι συναθροίσεις στους τόπους εργασίας, όπου καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι είναι αναγκασμένοι να διακινδυνεύουν την υγεία τους για να στηρίξουν την οικονομία, για να στηρίξουν πάει να πει το δυσανάλογα μεγάλο κέρδος των επιχειρήσεων.

Τέτοια είναι η περίπτωση των βιομηχανιών «salmoneras» (εκτροφής-επεξεργασίας σολομού) του αρχιπελάγους Τσιλοέi, που βρίσκεται λίγο νοτιότερα από το Puerto Monttii και που, εκτός του ότι είναι ένα μαγευτικό φυσικό τοπίο, είναι διάσημο και για το γεγονός ότι είναι η έδρα πολλών βιομηχανιών αυτού του είδους, προς τις οποίες ανέκαθεν εναντιώνονταν οι τοπικοί πληθυσμοί εξαιτίας των αυξημένων επιπέδων μόλυνσης που προξενούν στον ωκεανό και εξαιτίας της καταστροφής της θαλάσσιας πανίδας. Μόλις πριν τέσσερα χρόνια, οι ίδιοι οι κάτοικοι, ακριβώς εξαιτίας της περιβαλλοντικής μόλυνσης είχαν εφαρμόσει μπλόκο στην είσοδο του αρχιπελάγους αντικρούοντας για 22 ημέρες τις στρατιωτικές δυνάμεις που είχαν αποσταλεί για να λύσουν το πρόβλημα από την τότε πρόεδρο Μπατσελέ, η οποία στην συνέχεια αναγκάστηκε να διαπραγματευτεί προκειμένου να λήξει η διαμαρτυρία.

Αυτές τις μέρες, που η πανδημία του κορωνοϊού έχει αρχίσει να εξαπλώνεται επικίνδυνα στη χώρα, οι βιομηχανίες σολομού δεν έπαψαν να παράγουν και καθημερινά δεκάδες είναι οι εργάτες και τα μεταφορικά μέσα που πηγαινοέρχονται από και προς την ηπειρωτική χώρα προκειμένου να συνεχίζεται η παραγωγή. Τις προηγούμενες μέρες, ο δήμαρχος του Ancud1 δοκίμασε, χωρίς επιτυχία, να προσφύγει στις δικαστικές αρχές του Puerto Montt εναντίον του υπουργού Υγείας και του αρχηγού της Εθνικής Άμυνας της περιοχής Los Lagos για απόπειρα κατά της υγείας του πληθυσμού και για το ότι δεν επέβαλαν το κλείσιμο της νήσου Τσιλοέ, εγκαθιστώντας ένα τελωνείο υγειονομικού ελέγχου και ελέγχου των εισερχομένων.

Μπρος στην σιωπή της κυβέρνησης στα αιτήματα λήψης ειδικών μέτρων προστασίας του πληθυσμού του αρχιπελάγους, την περασμένη Τρίτη ο ίδιος ο πληθυσμός οργανώθηκε και άρχισε να φτιάχνει οδικά μπλόκα και οδοφράγματα για να εμποδίσει την είσοδο και την έξοδο από το αρχιπέλαγος των φορτηγών που μεταφέρουν τα προϊόντα των salmoneras. Τα αιτήματα είναι απλά και σαφή: άμεσο κλείσιμο των βιομηχανιών και κήρυξη πλήρους καραντίνας στο νησί, με κατάργηση της δυνατότητας εισόδου και εξόδου έως ότου η κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα λάβει τέλος. Όπως καταγγέλλουν οι κάτοικοι των νησιών, η εξακολούθηση της παραγωγικής δραστηριότητας θέτει σε σοβαρό κίνδυνο όλο τον πληθυσμό προκειμένου να «προστατευτεί» το κέρδος των λίγων βιομηχάνων, ενώ πράγματι, αν ο ιός εξαπλώνονταν στο αρχιπέλαγος (επί του παρόντος είναι 9 τα κρούσματα) θα προέκυπτε βαρύτατος κίνδυνος για τον πληθυσμό καθώς οι τοπικές υγειονομικές δομές είναι ανεπαρκώς εξοπλισμένες, με μόνον έξι αναπνευστήρες για ένα πληθυσμό περίπου 180.000 ανθρώπων.

Τα μπλόκα διήρκεσαν ολόκληρη την ημέρα. Η κυβέρνηση, αντί να στείλει γιατρούς, νοσηλευτές, υγειονομικό εξοπλισμό, έστειλε στο νησί τρεις «guanacos» (τα φοβερά υδροφόρα τεθωρακισμένα που πρωταγωνίστησαν θλιβερά στην καταστολή των διαδηλώσεων αυτών των μηνών) και αρκετές δεκάδες καραμπινιέρων που ανέλαβαν να εκκενώσουν τα μπλόκα συλλαμβάνοντας έναν από τους ηγέτες της διαμαρτυρίας, τον πρόεδρο της Ένωσης κατοίκων της Γειτονιάς Chacao, Andres Ojeda και έναν άλλο ακόμη κάτοικο του Ancud. Οι δύο συλληφθέντες διακινδυνεύουν τώρα μια ποινή 541 ημερών φυλακής στη βάση του πρόσφατου νόμου 21.208 που θεσπίστηκε τον Ιανουάριο, ο οποίος σκληραίνει τις ποινές για τα οδικά μπλόκα προπάντων αν δημιουργούνται σε «κατάσταση συνταγματικής εξαίρεσης», όπως αυτήν την στιγμή.

Παρά την καταστολή, τα μπλόκα ξαναστήθηκαν το βράδυ και διήρκεσαν όλη τη νύχτα σε διάφορους τομείς του νησιού, στο Ancud, στο Quemchi, στο Castro και στο Quellon, όπως μαρτυρούν οι πολυάριθμες αναρτήσεις των κατοίκων στα social που καταγγέλλουν την κατάσταση κινδύνου και έκτακτης ανάγκης που ζουν οι κάτοικοι.

Την επόμενη μέρα, σε συνέχεια της αναγγελίας από μέρους των κατοίκων μιας νέας ημέρας μπλόκων, ο υπουργός Υγείας ανήγγειλε την εγκαθίδρυση μιας «υγειονομικής ζώνης» στο αρχιπέλαγος και έστειλε κι άλλους καραμπινιέρους για να κρατήσει υπό έλεγχο την δημόσια τάξη. Οι νησιώτες κατέβηκαν τότε στους δρόμους για να στήσουν το αληθινό υγειονομικό φράγμα, λαϊκό και από τα κάτω, προκειμένου να εμποδίσουν τους μεταφορείς της βιομηχανίας σολομού να μπαίνουν και να βγαίνουν από το νησί και για να επαναλάβουν με αυτόν τον τρόπο τα αιτήματά τους προς την κυβέρνηση, συνειδητοποιημένοι ότι, την κυβέρνηση αυτή κανείς Χιλιανός πολίτης δεν θα μπορεί πλέον να την εμπιστεύεται, όπως έχουν δείξει τα δημοσιεύματα των τελευταίων μηνών.

1 Περιοχή της νήσου Τσιλοέ που το μεγαλύτερο από τα νησιά του αρχιπελάγους

i Σύμπλεγμα νησιών στον Ειρηνικό, κοντά στις ακτές της Χιλής (παίρνει το όνομά του από τους γλάρους) και που ανήκει στην επικράτεια της Χιλής.

ii Παραθαλάσσια πόλη-λιμάνι, στην κεντρική Χιλή.