in

Πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Ταινίες, εμπειρίες, σκέψεις

Του Άλμπι Αλέξανδρου Τσάνι

Πηγή: Άλμπι Αλέξανδρος Τσάνι

Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έφτασε στο τέλος του και αυτή η ώρα θα έλεγε κανείς πως είναι η ώρα της αποτίμησης και του απολογισμού αναφορικά με την απήχηση που είχε.

Για τον υπογράφοντα, ήταν η πρώτη φορά που επισκέφθηκε αυτό το φεστιβάλ που από το 1960 (ως Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου, από το 1966 ως Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου και από το 1992 ως Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου) αποτελεί θεσμό για τη Θεσσαλονίκη, κάνοντας την για 15 ημέρες την πόλη του κινηματογράφου.

Ταινίες, παράλληλα events και εκθέσεις – όπως αυτή του Όλιβερ Λάσε στο Λιμάνι και το αφιέρωμα στη Μαρία Πλυτά στο Μουσείο Κινηματογράφου – πλαισίωσαν και φέτος το Φεστιβάλ, με αφιερώματα σε ανθρώπους που έγραψαν τη δική τους ιστορία, από τον Σταύρο Ξαρχάκο μέχρι τον Νίκο Γραμματικό, και παρουσίες μοναδικών υπογραφών, όπως ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης (που ήταν ambassador της Αγοράς) και ο Ρένος Χαραλαμπίδης.

Πηγή: Άλμπι Αλέξανδρος Τσάνι

Ταινίες (και όχι μόνο) που ξεχωρίσαμε

Βασικός κορμός του Φεστιβάλ παραμένει πάντα το σινεμά, με τον αριθμό των ταινιών που προβλήθηκαν να κοντεύουν τις 260 και πολλές εξ αυτών να είναι sold out από την πρώτη μέρα που τα εισιτήρια ήταν διαθέσιμα. Ειδικότερα, ο υπογράφοντας ξεχώρισε τις εξής ταινίες.

La Bola Negra -> Μια ταινία που πριν το Netflix, έκανε την πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ, στο πλαίσιο των ειδικών προβολών, έχοντας ήδη κερδίσει τις εντυπώσεις, ενώ είναι και από τα μεγάλα φαβορί για Όσκαρ. Σε σκηνοθεσία των Javier Calvo και Javier Ambrossi και ονόματα όπως ο Guitarricadelafuente, o Μιγκέλ Μπερναρντέου, o Κάρλος Γκονζάλες, ο Μίλο Κιφές αλλά και η Πενέλοπε Κρούζ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η ταινία βασίζεται στο έργο του θεατρικού συγγραφέα του 20ού αιώνα, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και διαδραματίζεται στη ζωή τριών ανδρών από την εποχή του Ισπανικού Εμφυλίου που καλούνται να επιβιώσουν σε μία εποχή που η σεξουαλική καταπίεση ήταν έντονη και ενός άνδρα από την σημερινή εποχή που καλείται να αναζητήσει το παρελθόν του παππού του.

Οι πρωταγωνιστές Μιγκέλ Μπερναρντέου και Guitarricadelafuente σε σκηνή της ταινίας “La Bola Negra”

Elena’s Shift -> Πώς είναι η ζωή μιας γυναίκας μετανάστριας στην Ελλάδα των μνημονίων και τα εμπόδια που καλείται να αντιμετωπίσει, ειδικότερα όταν δεν καταφέρνει να πάρει την ελληνική ιθαγένεια καθώς θεωρείται «μη αρκετά Ελληνίδα», είναι και queer άτομο και μητέρα μόνη με ένα παιδί, συν το γεγονός πως μένει χωρίς δουλειά, ούσα ανασφάλιστη με λευκό συμβόλαιο; Αυτά τα ερωτήματα αναδεικνύει η ταινία του Στέφανου Τσιβόπουλου με τη Μαρία Ντραγκούς και τη Πηνελόπη Τσιλίκα στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, αναδεικνύοντας και ζητήματα που αφορούν τη ζωή των μεταναστών στην Ελλάδα που παραμένουν τεράστια ακόμα και σήμερα. Η παραγωγή συμμετείχε στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Meet the Neighbors+.

H πρωταγωνίστρια Μαρία Ντραγκούς σε σκηνή της ταινίας “Elena’s Shift” / Πηγή: IMDb

 

Dua -> Άλλη μια παραγωγή που συμμετείχε στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Meet the Neighbors+ και μάλιστα βραβεύτηκε με Χρυσό Αλέξανδρο, που μας προσκαλεί σε ένα ταξίδι στην ζωή ενός νέου έφηβου κοριτσιού που καλείται να ανακαλύψει πτυχές της εαυτής του στο Κόσοβο των τελών των 90s, στην σκιά της αστυνομικής βίας και καταστολής σε βάρος Αλβανόφωνων και της έναρξης της πολεμικής σύρραξης με τη Σερβία. Σε σκηνοθεσία της Μπλέρτα Μπασόλι, πρόκειται για μια ταινία που αποκτά ιδιαίτερη σημασία ειδικά για τους Κοσοβάρους που πήραν τον δρόμο της ξενιτιάς εκείνη τη σκοτεινή περίοδο.

Η πρωταγωνίστρια Πινέα Ματόσι σε σκηνή της ταινίας “Dua” / Πηγή: Mubi

 

Will you care if I die? -> Μια ταινία βασισμένη στο best seller ομότιτλο βιβλίο του Νικολάς Λουνάμπα που αφηγείται την σχέση ενός ατίθασου εφήβου με ταλέντο στο μπάσκετ και ενός ανθρώπου που εκπαιδεύει και στηρίζει παιδιά σε ανάγκη, σε μια πόλη της Σουηδίας με τα υψηλότερα ποσοστά ένοπλης βίας στην Ευρώπη, ενώ η στοχοποίηση των μεταναστών και των παιδιών τους είναι έντονη. Γεγονότα όχι τόσο μακρινά από τα αντίστοιχα εντός ελληνικού εδάφους. Να σημειωθεί πως η ταινία συμμετείχε στο τμήμα NextGen και μάλιστα ήταν υποψήφια για τα βραβεία κοινού του Φεστιβάλ.

Οι πρωταγωνιστές Πέσανγκ Ραντ και Ρουντβάν Σοκντάλ σε σκηνή της ταινίας “Will you care if I die?” / Πηγή: filmivast.com

Απόντες -> Μια ελληνική ταινία που έκλεισε 30 χρόνια από την πρώτη προβολή της και τιμήθηκε φέτος μέσα από την προβολή της στο Φεστιβάλ. Ειδικότερα, ο σκηνοθέτης Νίκος Γραμματικός βραβεύτηκε με τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για την συνολική προσφορά του στο ελληνικό σινεμά. Όσο για την ταινία, μιλά για μια παρέα νέων αγοριών στη Σαλαμίνα που καλούνται να δουν ποιο θα είναι το μέλλον της όσο περνούν τα χρόνια. Πρόκειται για μια ταινία που αγαπήθηκε από την νέα γενιά και παραμένει αγαπητή μέχρι σήμερα.

Η βράβευση του Νίκου Γραμματικού με τον τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο στις 9 Νοεμβρίου 2026 / Πηγή: Άλμπι Αλέξανδρος Τσάνι

 

Άλλες ταινίες που ξεχωρίσαμε, τιμήθηκαν και ας μην τις προλάβαμε είναι οι «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» της Ζακλίν Λέντζου («Χρυσός Αλέξανδρος» Καλύτερης Ταινίας Μεγάλου Μήκους στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Arrivals) και «Το χρονικό της πολιορκίας» του Αμπντάλαχ Αλ-Κατίμπ («Αργυρός Αλέξανδρος» Καλύτερης Σκηνοθεσίας στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Meet the Neighbors+). Ειδικότερα, η δεύτερη ταινία αποτελεί μια ταινία που αναδεικνύει τα όσα τραγικά συμβαίνουν στην γενοκτονία στη Παλαιστίνη.

Το Φεστιβάλ πέρα από τις προβολές και τα παράλληλα events

Και μπορεί η συζήτηση και ο απολογισμός να αφορά τα όσα όμορφα είδαμε από τις Αποθήκες του Λιμανιού μέχρι το Ολύμπιον, υπάρχουν όμως και ζητήματα που αφορούν την διοργάνωση και για τα οποία η συζήτηση θα πρέπει να ανοίξει.

Αυτό που σίγουρα προβληματίζει είναι το κόστος των εισιτηρίων και το τι γίνεται στην περίπτωση της φοιτητικής κοινότητας, των ανέργων και λοιπών ευπαθών ομάδων. Το ειδικό πακέτο πέντε δωρεάν εισιτηρίων σε προβολές στη μεσημβρινή ζώνη (με ώρα έναρξης έως τις 15:30) είναι σημαντική βοήθεια, ωστόσο με δεδομένο το κόστος του κανονικού εισιτηρίου (7€) και συνδυασμό πως π.χ. ένας φοιτητής/μια φοιτήτρια μπορεί να έχει μαθήματα να παρακολουθήσει, αναδεικνύει πως η πρωτοβουλία αυτή από μόνη της δεν αρκεί.

Το θέμα αυτό αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σοβαρότητα, αν σκεφτούμε τους φοιτητές και φοιτήτριες που σπουδάζουν στο Τμήμα Κινηματογράφου του ΑΠΘ. Και επειδή, το Φεστιβάλ υποτίθεται πως απευθύνεται πρωτίστως σε αυτά τα παιδιά – και φυσικά και σε όλη τη φοιτητική κοινότητα που ψάχνεται για ψυχαγωγία και πολιτισμό – θα έπρεπε να υπάρχουν επιπλέον επιλογές, από χρονική διεύρυνση της μεσημβρινής ζώνης προβολών μέχρι την προσθήκη μειωμένου εισιτηρίου στις βραδινές προβολές.

Επίσης, η διαμαρτυρία φοιτητριών Κινηματογράφου του ΑΠΘ στην Τελετή Έναρξης του Φεστιβάλ δεν πέρασε απαρατήρητη, με δεδομένο πως αναδείχθηκαν θέματα όπως ο τρόπος επιλογής των ταινιών στην διοργάνωση, οι αναφορές που υπάρχουν για εμπορευματοποίηση του φεστιβάλ, η επιρροή του κράτους σε αυτό, αλλά και η θέση του Φεστιβάλ απέναντι στα γεγονότα που συμβαίνουν εκτός συνόρων (γενοκτονία στην Παλαιστίνη και κινητοποιήσεις νέων στην Ευρώπη).

Κατά τα άλλα, “ήταν σαν…σινεμά”, η γεύση που δόθηκε από το Φεστιβάλ είναι θετική και η εμπειρία και από τις 15 ημέρες ήταν υπέροχη. Υπάρχουν φυσικά περιθώρια βελτίωσης, αρκεί να υπάρχει και η διάθεση. Γιατί το Φεστιβάλ Κινηματογράφου αξίζει να γίνει όλο και καλύτερο.

Μέχρι την επόμενη χρονιά λοιπόν. Ή για την ακρίβεια, μέχρι το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που αναμένουμε…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Το κράτος- bunker. Του Raúl Zibechi