Μία από τις αθέατες πλευρές της κρίσης συναντά κανείς στο κτίριο που στεγάζονται οι κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Τη προηγούμενη εβδομάδα τηλεφώνησε στο γραφείο ένας κύριος αγανακτισμένος και σε έξαλλη κατάσταση.
“Να έρθετε να δείτε τι γίνεται στο κτίριο της Πρόνοιας στη Μοναστηρίου. Για να εξυπηρετηθείς πρέπει να έρθεις από τις 5 το πρωί όταν η υπηρεσία ανοίγει στις 8.”, μας είπε στο τηλέφωνο.
Το πρωί της Τρίτης, στις 7 ακριβώς βρίσκομαι έξω από το κτίριο των Κοινωνικών Υπηρεσιών του Δήμου Θεσσαλονίκης, στον αριθμό 53. Στημένοι σε δύο ουρές περίπου 120 άνθρωποι. Οι υπάλληλοι της υπηρεσίας έχουν τοποθετήσει κιγκλιδώματα σε σχήμα Τ, τα οποία δημιουργούν αυτοσχέδιους χώρους για να στέκονται οι άνθρωποι σε σειρά στη ουρά. Στα αριστερά περιμένουν όσοι είναι για “παράδοση”, δηλαδή εκείνοι που πρέπει να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Στα δεξιά εκείνοι που είναι για “παραλαβή”, δηλαδή όσοι έχουν ήδη καταθέσει τα έγγραφα και ήρθε η ώρα να παραλάβουν το βιβλιάριο τους.
Πλησιάζω ένα κύριο γύρω στα 50. Μόλις του λέω διστακτικά ότι είμαι δημοσιογράφος και ότι ήρθα μετά από καταγγελία για να δω τι συμβαίνει αρχίζει να μου μιλάει χωρίς καμία επιφύλαξη. Τον λένε Εμμανουήλ. Σιγά -σιγά μας πλησιάζουν και άλλοι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες και ο καθένας αναφέρει στοιχεία της ιστορίας του, πόσες φορές έχει έρθει και έχει σταθεί στην ουρά, τι ώρα ήρθε σήμερα αλλά και …καταγγελίες για κύκλωμα που έναντι 50 ευρώ εξασφαλίζει το πολυπόθητο χαρτάκι με νούμερο προτεραιότητας.
Στην είσοδο στέκεται ο φύλακας του κτιρίου ενώ λίγο παραδίπλα παρακολουθούν δύο άνδρες της δημοτικής αστυνομίας. Όπως μου λένε οι άνθρωποι που περιμένουν υπομονετικά αρκετές ώρες όρθιοι και ο ένας πάνω στον άλλο οι καβγάδες είναι συχνοί τα πρωινά. Άλλοι προσπαθούν να προωθηθούν στην ουρά, άλλοι από τη κούραση της αναμονής εκνευρίζονται. Υπάρχει και ένα αυτοσχέδιο χαρτί που γράφουν τα ονόματά τους για να διατηρηθεί η σειρά.
Προσεγγίζω ανθρώπους από το τέλος προς τη μέση της σειράς. Η Άννα είναι χήρα με 3 παιδιά. Στήθηκε στην ουρά από τις 5 το πρωί. Ο επίσης 47 χρόνος Βασίλης έρχεται για 9η φορά μέσα στο τελευταίο 1,5 μήνα. Ο Παναγιώτης είναι 53 ετών έχει 2 παιδιά και έχει βιβλιάριο πρόνοιας τα τελευταία πέντε χρόνια. Σήμερα είναι η 2η φορά που έρχεται αυτό το μήνα στη προσπάθειά του να ανανεώσει το βιβλιάριό του. Η 47 χρονη Ζουμπουλία έρχεται για 3η φορά και περιμένει από τις 6 το πρωί.
“Δεν μπορεί να ανοίγουν στις 8 και να κλείνουν στις 12 και να έρχεται ο κόσμος να περιμένει από τις 4,5 τα ξημερώματα”, μου λέει.
Όπως εξηγεί πολλές φορές οι άνθρωποι καταθέτουν τα χαρτιά που τους έχουν ζητηθεί και τους δηλώνουν πως απαιτούνται και άλλα δικαιολογητικά.
“Θα έπρεπε να βρίσκουν τα χαρτιά μέσω του υπολογιστή μεταξύ των υπηρεσιών και όχι να μας τα ζητούν ένα- ένα και να ερχόμαστε και να ξαναερχόμαστε”, αναφέρει.
“Εγώ έχω γαστρορραγία. Χάνω αίμα. Έπρεπε να είμαι στο νοσοκομείο”, λέει η Ζουμπουλία.
Η 47 χρονη γυναίκα προσπαθεί να βγάλει για πρώτη φορά βιβλιάριο της πρόνοιας και το χρειάζεται άμεσα για την ιατροφαρμακευτική της περίθαλψη. Είναι η τρίτη φορά που περιμένει στην ουρά αυτό το μήνα.
“Θα μου το δώσουν σε 2-3 μήνες. Αν ζω ακόμα”, μου λέει με διάθεση σαρκασμού για την κατάσταση που βιώνει.
Προχωράω -παρά το συνωστισμό- προς την αρχή της σειράς. Τους πρώτους που μπορεί να περιμένουν τις περισσότερες ώρες αλλά είναι σίγουροι ότι θα λάβουν το χαρτί με το πολυπόθητο νούμερο. Ρωτάω ένα κύριο γύρω στα 50 από τι ώρα περιμένει. “Από τις 2 το βράδυ!”, μου λέει.
Γύρω στις 7:30 το πρωί οι υπάλληλοι του Δήμου κολλούν ένα χαρτί στην είσοδο.
“Η επιτροπή έχει ελέγξει όσα αιτήματα έχουν κατατεθεί μέχρι τις 21/12/14” γράφει.
Σήμερα είναι 24 Φεβρουαρίου. Σχεδόν 2 μήνες μετά κάποιοι τυχεροί θα παραλάβουν τα βιβλιάρια τους. Οι υπόλοιποι που έφτασαν και περίμεναν στην ουρά από νωρίς το πρωί θα φύγουν άπραγοι.
Λίγο πριν τις 8 ο φύλακας αρχίζει να δίνει τα νούμερα με σειρά προτεραιότητας στις δύο ουρές που έχουν δημιουργηθεί. Περίπου 130 χαρτάκια με νούμερα προτεραιότητας μοιράστηκαν. Περίπου 20 άνθρωποι μένουν εκτός. Αυτοί θα πρέπει να ξαναέρθουν κάποια άλλη μέρα. Το ίδιο ισχύει και για όσους και όσες θα έρθουν από εκείνη την ώρα και αργότερα γνωρίζοντας πως η υπηρεσία ανοίγει στις 8 και κλείνει στις 12.
Η διαδικασία για τη θεώρηση των βιβλιαρίων υγείας της πρόνοιας ξεκινά τον Αύγουστο. Με όλους όσους μίλησα η γραφειοκρατία και η επαναλαμβανόμενη κατάθεση των εγγράφων είναι τα βασικά τους παράπονα. Όπως μου λένε η ανανέωση του βιβλιαρίου γίνεται κάθε χρόνο και χρειάζεται περίπου 2 μήνες για να ολοκληρωθεί. Όμως η αντίστροφη μέτρηση για την ανανέωση ξεκινά από την ημέρα κατάθεσης του αιτήματος αντί της ημερομηνίας παραλαβής του βιβλιαρίου.
Η υπηρεσία είναι ανοικτή για το κοινό κάθε μέρα 8-12 εκτός της Τετάρτης. Έξι υπάλληλοι εξυπηρετούν τους ανθρώπους όλου του Νομού. Οι υπηρεσίες της πρόνοιας ήταν στην ευθύνη της τέως Νομαρχίας, όταν με τον Καλλικράτη πέρασαν στην ευθύνη των Δήμων. Όμως λόγω της ελλιπούς προετοιμασίας με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών το 2012 αυτή η διαδικασία αναστάλθηκε και το βάρος έπεσε στο Δήμο Θεσσαλονίκης. Έτσι η συγκεκριμένη υπηρεσία καλείται να καλύψει περίπου 21.000 ανθρώπους από όλο το Νομό της Θεσσαλονίκης.
Κύκλωμα επιτήδειων βγάζει μεροκάματο έως και 50 ευρώ
Μία απίστευτη καταγγελία κάνει με εκνευρισμό ένας νέος άνδρας, γύρω στα 40, που περιμένει αρκετές ώρες στην ουρά.
“Υπάρχουν κάποιοι που έρχονται συστηματικά περιμένουν στη σειρά, παίρνουν νούμερο και μετά το πουλάνε”, μου λέει.
Η αξία του, όπως μου λέει, ξεκινά από το 50 ευρώ αλλά μπορεί να πέσει και στα 30 ευρώ.
“Κάποιοι βγάζουν μεροκάματο”, αναφέρει και συνεχίζει: “Τώρα αν πάω έξω και φωνάξω ποιος θέλει να αγοράσει το νούμερο, θα το πουλήσω”.
“Αλλά τι μπορώ να κάνω. Οι αστυνομικοί δεν κάνουν τίποτα”, μου λέει.
“Τις προάλλες ήρθα τα ξημερώματα και περίμενα στη σειρά. Μου δώσανε κάποιοι άνθρωποι που περίμεναν έναν αριθμό και μου είπαν ότι μόλις ανοίξουν οι πόρτες θα πάρω το ανάλογο χαρτί προτεραιότητας, σύμφωνα με την ώρα που ήρθα. Έφυγα και επέστρεψα λίγη ώρα πριν ξεκινήσουν να δίνουν τα χαρτιά. Με είχαν κοροϊδέψει. Το χαρτί ήταν πλαστό”, περιγράφει.
Δ. Θεσσαλονίκης: Καλούμαστε να καλύψουμε όλο το Νομό
Η μεγάλη αύξηση των ανθρώπων που προστρέχουν στις υπηρεσίες της πρόνοιας λόγω της κρίσης, η γραφειοκρατία και η κάλυψη των αναγκών ολόκληρου του Νομού Θεσσαλονίκης από μία υπηρεσία είναι τα στοιχεία που συνθέτουν τη σημερινή προβληματική κατάσταση σύμφωνα με την Αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής και Αλληλεγγύης του Δήμου Θεσσαλονίκης Καλυψώ Γούλα.
“Με τον Καλλικράτη υπήρχε πρόβλεψη ότι οι Δήμοι του Νομού θα αναλάμβαναν τις υπηρεσίες”, αναφέρει η κ. Γούλα και προσθέτει πως στην αρχή είχε δοθεί ένα διάστημα από τη 1/1/11 έως τις 31/12/12 για να γίνει η μετάβαση. Όμως, όπως εξηγεί, το Υπουργείο Εσωτερικών λόγω της ελλιπούς προετοιμασίας στις 31/12/12 εξέδωσε μια απόφαση αναστολής της υποχρεωτικής μετάβασης και συνέχισης της επικρατούσας κατάστασης μέχρι οι υπόλοιποι Δήμοι του Νομού να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις σε υλικοτεχνική υποδομή και προσωπικό για να αναλάβουν τις αρμοδιότητες που τους αναλογούν.
“Εμείς κάναμε σωρεία παρεμβάσεων και εγγράφων τα τελευταία 2,5 χρόνια για να προχωρήσει η διαδικασία και να μη ταλαιπωρείται ούτε ο κόσμος ούτε οι υπάλληλοι, που κάνουν υπέρογκες προσπάθειες.”, τονίζει η Αντιδήμαρχος.
Η κ. Γούλα εκτιμά πως αν οι Δήμοι μοιραστούν την ευθύνη και τις αρμοδιότητες ο καθένας των δημοτών του το πρόβλημα θα λυθεί και δηλώνει αισιόδοξη. “Σήμερα είναι πιο ώριμο το αίτημα και θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα η μετάβαση”, καταλήγει.
Κατερίνα Μπακιρτζή