Της Σταυρούλας Πουλημένη
Την περασμένη Πέμπτη ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης μαζί με τον δήμαρχο Αριστοτέλη Στ. Βαλιάνο, τους CEO της Eldorado Gold και της Ελληνικός Χρυσός εγκαινιάσαν το μεταλλείο ανοιχτής εξόρυξης χαλκού-χρυσού στις Σκουριές. Στο διαδίκτυο και τα περισσότερα Μέσα κυκλοφορούσαν οι δηλώσεις τους που, πέρα από το πόσο σημαντική επένδυση είναι αυτής της Eldorado Gold, τόνιζαν τη σημασία της κοινωνικής συναίνεσης την οποία υποτίθεται ότι πήραν.
Αν κάποιος γεννήθηκε σήμερα ή δεν γνωρίζει τι πέρασε αυτός ο τόπος, δεν είδε ποτέ διαδηλώσεις ή δε περπάτησε ποτέ στο βουνό του Κακάβου με τις αιωνόβιες οξιές, μπορεί και να πειστεί από τα καλογυαλισμένα πλάνα που ούτε το βουνό φαίνεται ούτε η καταστροφή. Μπροστά σε ένα κοινό με ένα μικρό δείγμα εργαζομένων και στελέχη της κυβέρνησης παρουσιαζόταν μια υπόσχεση για καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας και οφέλη στην τοπική κοινωνία, ακόμη και μετά το τέλος της εξόρυξης, την μετα-μεταλλευτική εποχή, όπως λένε, είκοσι χρόνια δηλαδή μετά.
Λίγο παρακάτω, στην είσοδο του δάσους, κάτοικοι της Μεγάλης Παναγιάς διαδήλωναν την αντίθεσή τους στην καταστροφή του τόπου τους αλλά και στη μονοκαλλιέργεια δεκαετιών μίας και μόνο δραστηριότητας, της μεταλλευτικής, η οποία καταστρέφει όχι μόνο το βουνό και τις υπόλοιπες παραγωγικές δραστηριότητες αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων. «Δεν είμαστε όλοι μεταλλωρύχοι, gold is blood, eldorado out», έγραφαν μερικά πανό στο αποκλεισμένο από αστυνομικές δυνάμεις δάσος που προμηνύει ένα δυστοπικό μέλλον, την ιδιωτικοποίηση και εξαφάνιση του δάσους.
Ακόμη πιο κάτω, η Ιερισσός προετοιμαζόταν για τη συναυλία αλληλεγγύης Τέμπη-Σκουριές. Τα σχολεία της Ιερισσού τελούσαν υπό κατάληψη δηλώνοντας ότι υπάρχει μια νέα γενιά που μπορεί να μην έζησε τη βία και την καταστολή αλλά γνωρίζει και θέλει να συνεχίζει να μείνει στον τόπο της.
Στην αρχή η είδηση ότι θα γίνει κάτι που παρέπεμπε στη μεγάλη συναυλία του Μαΐου του 2013 στον ίδιο τόπο, ήρθε, όντως, σαν κεραυνός εν αιθρία. Το κίνημα ενάντια στην εξόρυξη βρισκόταν για χρόνια σε ύφεση. Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι όλος αυτός ο κόσμος άλλαξε πλευρά και ιδέες.
Εξάλλου για την ύφεση αυτή υπάρχουν λόγοι: άνθρωποι ποδοπατήθηκαν στην κυριολεξία από την καταστολή, τις διώξεις, την οικονομική και ψυχική εξάντληση, τις ματαιώσεις αλλά κυρίως τις μεθοδεύσεις μιας εταιρείας που για το οικονομικό της κέρδος και μόνο καταστρέφει όχι μόνο το βουνό αλλά και τις σχέσεις μιας ολόκληρης κοινωνίας. Έφτασε στο σημείο να αποπειραθεί να «βοηθήσει» στο πρόβλημα ενός ανθρώπου που αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα υγείας. Εκεί, ίσως, ήταν και ένα σημείο που κάτοικοι αποφάσισαν να πουν ένα «όχι» και να βάλουν φρένο στις μεθοδεύσεις αποξένωσής τους από αξίες, όπως είναι η φροντίδα και η αγάπη. Η ιδέα για αυτή τη συναυλία είχε, έτσι, μια πολιτική αφετηρία γιατί προσπάθησε να απαντήσει με όρους κοινωνικής αλληλεγγύης και όχι ενός ψεύτικου ανθρωπισμού σε έναν συμπολίτη τους. Εξίσου σημαντικό ήταν ότι η συναυλία επιχείρησε να συνδέσει δύο διαφορετικούς αγώνες: τον μακρόχρονο αγώνα ενάντια στις εξορύξεις με αυτόν για τα Τέμπη. Προσπάθησε να αγγίξει τις πληγές πολλών ανθρώπων που συνεχίζουν να παλεύουν για κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Που διατηρούν την μνήμη ζωντανή και δηλώνουν ότι καμία κοινωνική συναίνεση δεν έχει δοθεί για το έγκλημα των Σκουριών, ούτε δικαίωση για τα θύματα των Τεμπών. Με τα λόγια των διοργανωτών αλλά και των παιδιών του λυκείου της Ιερισσού «οι ζωές μας δεν είναι κόστος».
Οι προετοιμασίες βοήθησαν ανθρώπους που είχαν, ίσως και χρόνια, να συναντηθούν, να έρθουν ξανά κοντά και να μπουν στη δράση. Προσωπικά είχα χρόνια να δω τόσο ζωντανή την Ιερισσό, να αυτοοργανώνεται έξω από τους ρυθμούς μια καθημερινότητας που συχνά σε ρουφάει στην προσπάθεια να επιβιώσεις. Πέρασε καιρός από τότε που κάτοικοι της περιοχής μαγείρεψαν για κάτι συλλογικό, ζωγράφισαν ξανά πανό, έστησαν την εξέδρα, έγραψαν κείμενα, μάς κάλεσαν στο χωριό τους, προετοίμασαν θεατρικά δρώμενα και ζήτησαν αλληλεγγύη και υποστήριξη.
Και, όμως, έγινε. Συλλογικότητες από όλη τη χώρα ναύλωσαν λεωφορεία και με πανό και ανακοινώσεις στήριξης, ξεπέρασαν δυσκολίες και έφτασαν στην Χαλκιδική. Η πλατεία ήταν γεμάτη, το SOS βρήκε ξανά τη θέση του στην είσοδο του χωριού, τα φώτα άναψαν και στη σκηνή ανέβηκαν ο Παύλος Ασλανίδης από τον Σύλλογο θυμάτων Τεμπών 2023, ο Κυριάκος Παναγιωτόπουλος, ομότιμος καθηγητής εδαφολογίας και ο δημοσιογράφος Χρήστος Αβραμίδης.
Εξήγησαν γιατί η συγκάλυψη της αλήθειας στα μεγαλύτερα εγκλήματα στην ιστορία αυτής της χώρας είναι το διαρκές και βασικό εργαλείο του κράτους για να υποβιβάζει την αξία της ζωής μας.
Εξήγησαν γιατί οι αγώνες για τα Τέμπη και τις Σκουριές, παρότι διαφορετικοί, συνδέονται επειδή αφορούν αυτονόητα δικαιώματα, το να ζούμε, να ταξιδεύουμε με ασφάλεια, να αναπνέουν τα παιδιά μας καθαρό αέρα και να πίνουν καθαρό νερό.
«Δημήτρη εκεί που ήσουν υπάρχει μια τρύπα στον κόσμο την οποία βρίσκω συνεχώς να περπατάω την μέρα και να πέφτω μέσα στην νύχτα. Μου λείπεις σαν κόλαση» είπε ο Παύλος Ασλανίδης για τον γιό του που χάθηκε και πριν λίγες μέρες θα είχε γενέθλια. Αυτή η συναυλία-διαδήλωση, όπως είπε, ήταν η γιορτή για τα γενέθλια του και δεν νομίζω ότι υπάρχουν άλλα λόγια για να συνδέσουν καλύτερα αυτούς τους δύο αγώνες αλλά και πολλούς περισσότερους που βρέθηκαν στην ίδια πλατεία.
Πάνω από δέκα χιλιάδες άτομα αγκαλιάστηκαν και έκλαψαν με ένα αίσθημα χαράς και πόνου γιατί έχουν τον ίδιο καημό. Αυτός ο βουβός καημός μπόρεσε να εκφραστεί σε μια συναυλία που κράτησε έξι ώρες. Με τη βοήθεια των καλλιτεχνών που βρέθηκαν στο πλάι τους, τραγουδήθηκε, «ξεσφηνώθηκε από το σβέρκο» και έγινε ξανά φωνή αντίστασης.
Δείτε βίντεο του alterthess και φωτογραφίες της Αφροδίτης Μιχαηλίδου από την συναυλία
