Συμβολική αλυσίδα διάσωσης των αρχαιοτήτων του μετρό." Όχι στην απόσπαση των αρχαιοτήτων" λένε οι πολίτες

Μεγάλος είναι ο κίνδυνος να εξαφανιστεί το “βυζαντινό σταυροδρόμι” της Θεσσαλονίκης στο σταθμό Μετρό Βενιζέλου αν το ΣΤΕ , μετά την προσφυγή του Υπουργείου Πολιτισμού, αποφασίσει την Τρίτη υπέρ της άρσης της προσωρινής του απόφασης για παύση κάθε ενέργειας απόσπασης των αρχαιοτήτων.

Την Δευτέρα δεκάδες πολίτες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για την δημιουργία συμβολικής αλυσίδας προστασίας του μνημείου ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την σχεδιαζόμενη αποξήλωση των μνημείων στο “βυζαντινό σταυροδρόμι” της Θεσσαλονίκης.

Φωτογραφίες από την συμβολική αλυσίδα για τη σωτηρία των βυζαντινών αρχαιοτήτων του Μετρό

Η ιστορία της υπόθεσης συμπληρώνει ένα χρόνο περίπου όταν οι εργασίες του μετρό της Θεσσαλονίκης ανέδειξαν την βυζαντινή λεωφόρο (σημερινή Εγνατία) και ενός σημαντικού άξονα της πόλης (τη σημερινή οδό Βενιζέλου) που οδηγούσε στο λιμάνι μαζί με ένα σύνολο δημόσιων κτιρίων, εμπορικών καταστημάτων και εργαστηρίων, μοναδικών αρχαιολογικών ευρημάτων σχετικά με την κοσμική ζωή της βυζαντινής Θεσσαλονίκης.

Η ανάδοχος όμως εταιρεία του έργου ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ όπως και οι ηγεσίες του Υπουργείου Μεταφορών και Πολιτισμού επικαλούμενες δήθεν αδυνατότητα συνύπαρξης των αρχαίων με το μετρό προέβαλλαν ως μοναδική λύση συνέχισης του έργου την απόσπαση των αρχαιοτήτων από το φυσικό τους περιβάλλον. Μάλιστα μετά από μία αβάσιμη, κατά τους αρχαιολόγους, γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ)  ο τότε Υπουργός Πολιτισμού Κ.Τζαβάρας υπογράφει τον Ιανουάριο απόφαση η οποία προβλέπει την ολική απόσπαση των αρχαιοτήτων και την μελλοντική έκθεση τους στη Δυτική Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο πρώην στρατόπεδο του Παύλου Μελά.

Η αντίδραση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, του ΑΠΘ, της Δημοτικής Αρχής της Θεσσαλονίκης αλλά και χιλιάδων πολιτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι υπέγραψαν σχετικό διαδικτυακό αίτημα για την διατήρηση των αρχαίων με την ταυτόχρονη ανάδειξη και προστασία τους ως μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς, ήταν ακαριαία.

Το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ ανέδειξε  το θέμα πραγματοποιώντας πλήθος εκδηλώσεων και παρεμβάσεων εμμένοντας στην κατεύθυνση “Και αρχαία και μετρό”. Το ΑΠΘ και το ΤΕΕ από την πλευρά τους κατέθεσαν όχι μία αλλά τέσσερις εναλλακτικές προτάσεις για την συνύπαρξη αρχαίων και μετρό. Αντίστοιχες τοποθετήσεις έκαναν και καθηγητές διεθνών πανεπιστημίων τονίζοντας την αυτονόητη για αυτούς διεθνή πρακτική της συνύπαρξης έργων δημόσιας συγκοινωνίας με πολιτιστικά μνημεία.

Παρά τις εκκλήσεις της επιστημονικής κοινότητας, του ΣΕΑ, του Δήμου Θεσσαλονίκης και πολλών πολιτικών και κοινωνικών φορέων  για επανεξέταση του ζητήματος από το ΚΑΣ, η ηγεσία του ΥΠΠΟ συνέχιζε να δηλώνει ότι δεν υπάρχει τρόπος συνύπαρξης αρχαίων και μετρό. Έτσι τον Ιούλιο ο Δήμος Θεσσαλονίκης μπροστά στον κίνδυνο οριστικής απόσπασης των αρχαιοτήτων αναγκάστηκε να προσφύγει στο ΣΤΕ κερδίζοντας την προσωρινή παύση οποιασδήποτε ενέργειας απόσπασης των αρχαιοτήτων μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης τον Γενάρη του 2014.

Με βάση πλέον τα νέα δεδομένα οι ηγεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείο Μεταφοράς πραγματοποίησαν τον Αύγουστο εν κρυπτώ συσκέψεις με δημάρχους και την Αττικό Μετρό εξαγγέλλοντας στη συνέχεια μέσα από δημοσιεύματα ότι έχει βρεθεί λύση “συνύπαρξης”, διαφορετική από αυτή που πρότειναν οι φορείς, την οποία βέβαια μέχρι τότε δεν είχε ακούσει κανένας αλλά ούτε και οι ίδιοι μέχρι τότε παραδέχονταν ότι υπάρχει.

Την προηγούμενη εβδομάδα το ΥΠΠΟ προχώρησε σε κατάθεση των απόψεων του στο ΣΤΕ επικαλούμενο δημόσιο συμφέρον με αντικείμενο την άρση της προσωρινής απόφασης του ΣΤΕ και επιτάχυνσης της εκδίκασης της υπόθεσης. Έτσι αύριο θα πραγματοποιηθεί στο ΣΤΕ η συζήτηση της προσφυγής του Δήμου Θεσσαλονίκης υπό τον κίνδυνο να αρθεί η προσωρινή παύση και να αποσπαστούν τα αρχαία περισσότερο μόνιμα από το προσωρινό που ισχυρίζονται κυβέρνηση και εταιρεία, μιας και δεν έχει κατατεθεί μελέτη επανατοποθέτησής τους.

“Τα αρμόδια πολιτικά όργανα κωφεύουν εδώ και καιρό σχετικά με την έκκληση της ίδιας της πόλης να διατηρηθούν τα αρχαία και ο πολιτισμός της” τονίζει σχετικά  ο Γ. Καρλιάμπας αρχαιολόγος

“Αυτό που φοβόμαστε είναι ότι τα Υπουργεία Πολιτισμού και Υποδομών δεν έχουν κάνει καθόλου πίσω σχετικά με την αρχική τους άποψη για τη μη συνύπαρξη αρχαίων και μετρό ενώ ταυτόχρονα εξαγγέλλουν ότι βρέθηκε λύση. Αν αύριο η απόφαση είναι υπέρ της άρσης αναστολής των εργασιών το θέμα της απόσπασης των αρχαιοτήτων θα επανέλθει και θα ξαναβρεθούμε στο σημείο μηδέν.” τονίζει η Γεωργία Στρατούλη, αρχαιολόγος στην Εφορία Προιστορικών και Ιστορικών Αρχαιοτήτων και πρόεδρος του παραρτήματος ΣΕΑ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας.

“Το μεγάλο ζήτημα αν αρθεί η προσωρινή παύση αναστολής είναι ότι δεν θα υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα επαναξεταστεί το ζήτημα του “βυζαντινού σταυροδρομίου”. Η κυβέρνηση με τον ίδιο τρόπο που αποξηλώνει τη ζωή μας θέλει να ξηλώσει και το μνημείο της τετράπυλου.Εμείς ως ΣΕΑ μιλάμε για τα αυτονόητα. Αυτό το “σταυροδρόμι” ανήκει στην καρδιά της πόλης, είναι κομμάτι της ζωής μας. Για τον λόγο αυτό και έγκαιρα κάναμε πρόταση για άνοιγμα του αρχαιολογικού χώρου στο κοινό και την ουσιαστική ένταξή του στην καθημερινότητας της πόλης. Αντίθετα η ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ αντέδρασε με τον αποκλεισμό του χώρου” συμπληρώνει η κ. Στρατούλη καταλήγοντας ότι η διατήρηση των αρχαιοτήτων και η συμπερίληψή τους σε ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο θα λειτουργούσε ως ένα εξαιρετικό εργαλείο ανάπτυξης για την πόλη.

“Εμείς εμμένουμε στη θέση μας να προχωρήσει το έργο του μετρό και να βρεθεί λύση συνύπαρξης με τα αρχαία με την ταυτόχρονη ανάδειξή τους σε ένα μνημείο μοναδικής πολιτιστικής, ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας” δηλώνει ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Τ. Κουράκης επισημαίνοντας παράλληλα ότι η απόφαση του ΚΑΣ είναι μια πολιτική απόφαση που ευνοεί την εταιρεία. “Εκτιμούμε ότι αν γίνει έστω και προσωρινά η απόσπαση των αρχαίων αυτή θα έχει μόνιμο χαρακτήρα με αποτέλεσμα να απωλεστεί για πάντα το μνημείο”τονίζει συγκεκριμένα

Να σημειωθεί ότι κατά της απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων του Μετρό έχει ταχθεί επανειλημμένα με δηλώσεις του και ο δήμαρχος της πόλης Γ. Μπουτάρης.

Εκτίμηση όλων των φορέων που αντιδρούν στην απόσπαση των αρχαιοτήτων είναι ότι η κυβέρνηση προσχηματικά χρησιμοποιεί το επιχείρημα ότι προσφεύγει στο ΣΤΕ έτσι ώστε να μπορέσουν οι αρχαιολόγοι να συνεχίσουν την ανασκαφική έρευνα στο χώρο του υπό κατασκευή σταθμού του μετρό και ότι η κίνηση αυτή εξυπηρετεί τελικά σκοπιμότητες της κυβέρνησης και της εταιρείας.

“Για το ΥΠ.ΠΟ προέχει το ιδιωτικό από το δημόσιο συμφέρον και δείχνει μια ιδιαίτερη σπουδή να «κλείσει» το θέμα υπέρ της εταιρείας.” σημειώνει από την πλευρά του με σχετική ανακοίνωση το Τμήμα Τέχνης και Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης τονίζοντας μεταξύ άλλων πως “Με το επιχείρημα πως πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση του σταθμού, το υπουργείο αδιαφορεί για την ιστορική μνήμη της πόλης, λειτουργώντας επί της ουσίας, ως προστάτης των συμφερόντων της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.”

Σ.Π.

Δείτε βίντεο με δηλώσεις σχετικά με την σημερινή κινητοποίηση

Τάσος Αντωνάρας, τοπική επιτροπή ΣΕΑ

Ο βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Α ` Θεσσαλονίκης Τ. Κουράκης