Νέες λατομικές δραστηριότητες στην περιοχή του Ωραιοκάστρου αναστατώνουν τους κατοίκους

Δύο νέα λατομεία πρόκειται να λειτουργήσουν στην περιοχή Μεσαίο του δήμου Ωραιοκάστρου μετά την έγκριση μίσθωσης που έλαβαν οι ενδιαφερόμενες εταιρείες από την Αποκεντρωμένη διοίκηση. Η εξέλιξη αυτή έχει αναστατώσει τους κατοίκους του Μεσαίου που καταγγέλλουν διαρκή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής τους αλλά και πλήρη καταστροφή της πανίδας και της χλωρίδας.

Μάλιστα, ενώ στα σπίτια τους έχουν εμφανιστεί ήδη ρηγματώσεις σε μια περιοχή που ήδη λειτουργεί και άλλο λατομείο, το ζήτημα αναδεικνύεται εν μέσω προεκλογικής περιόδου με την διοίκηση του Δήμου Ωραιοκάστρου να δηλώνει άγνοια σχετικά με την έναρξη νέων εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Την Κυριακή στο πολιτιστικό κέντρο του Μεσαίου θα πραγματοποιηθεί λαϊκή συνέλευση όπου θα συζητηθεί το ζήτημα αλλά και οι ευθύνες των αρμόδιων.

Το θέμα των ρηγματώσεων ήρθε στην δημοσιότητα μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης της Αποκεντρωμένης διοίκησης Μακεδονίας -Θράκης σχετικά με την «έγκριση μίσθωσης για εκμετάλλευση δημόσιας λατομικής έκτασης αδρανών υλικών εμβαδού 250,381 στρ. στη λατομική περιοχή της τοπικής κοινότητας Μεσαίου» . Το πρόβλημα ξεκινά, όμως, αρκετά χρόνια νωρίτερα από τον χαρακτηρισμό της περιοχής ως λατομικής με την υπ’ αριθμ. 782/03-02-1992 Απόφαση Νομάρχη Θεσ/νίκης, Ευγένιου Χαϊτίδη. Στην επίμαχη περιοχή που γειτνιάζει με το Μεσαίο, το Πετρωτό και τον Μονόλοφο του Δήμου Ωραιοκάστρου δραστηριοποιείται ήδη η εταιρεία Lafarge στην εξόρυξη ασβεστόλιθου.

Η ιστορία ξεκινάει το 1992 με την απόφαση του τότε Νομάρχη Θεσσαλονίκης Ευγένιου Χαϊτίδη ενώ η συγκεκριμένη υπόθεση της λειτουργίας του νέου λατομικού χώρου εκκρεμεί από το 2002 με προσφυγές στο ΣτΕ και τα δικαστήρια ενάντια στην περιβαλλοντική αδειόδότηση έως το 2016 που τελεσιδίκησε. Οι προσφυγές κατοίκων και σωματείων μεταξύ άλλων και για το ιδιοκτησιακό καθεστώς έχουν απορριφθεί ενώ οι συνεταιρισμοί «ΝΙΚΗ» και «Κυψέλη» κατέθεσαν νέα Περιβαλλοντική Μελέτη βάση της οποίας εκδόθηκε η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση (ΑΕΠΟ) χωρίς ούτε ο δήμος αλλά ούτε και η Περιφέρεια, να καταθέσουν σχετική προσφυγή εναντίον της, αν και τους κοινοποιήθηκε έγκαιρα.

Να σημειωθεί ότι η Αποκεντρωμένη είχε ζητήσει τη γνωμοδότηση της τοπικής κοινότητας, του Δήμου και της Επιτροπής Ποιότητας της Περιφέρειας. Συγκεκριμένα κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής της Μητροπολιτικής Ενότητας της Περιφέρειας Θεσσαλονίκης οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν ότι υπάρχει από τις 16-11-2017 θετική εισήγηση του Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας της Δ/νσης Ανάπτυξης & Περιβάλλοντος Π.Ε. Θεσσαλονίκης καθώς και νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων επικαιροποιημένη σε σχέση με αυτή εναντίον της οποίας εκκρεμούσαν στα δικαστήρια προσφυγές από το 2002 ως το 2016. 
Αρνητικά γνωμοδότησε η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ωραιοκάστρου σχετικά με την έγκριση της ΜΠΕ, λόγω της επιβάρυνσης του ορεινού όγκου της περιοχής.

Παρά τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις στο αρμόδιο γνωμοδοτικό όργανο της Περιφέρειας και εφόσον το τυπικό μέρος της άδειας είχε εγκριθεί, η Αποκεντρωμένη ενέκρινε στις 12/9/2018 την ΑΕΠΟ. Σύμφωνα με την μελέτη, η ετήσια παραγωγή του λατομείου προβλέπεται να είναι μέχρι 500.000 τόνοι ενώ η ημερήσια παραγωγή θα ανέρχεται σε 2.000. 

Και εδώ τίθεται το ερώτημα που αφορά τόσο την διοίκηση του Δήμου όσο και την Περιφέρεια. Σύμφωνα με το νόμο, ενάντια σε απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, οι δύο αρμόδιοι φορείς, δηλαδή ο δήμος και η Περιφέρεια, μπορούν να προσφύγουν ενώπιον του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας εντός 30 ημερών από την κοινοποίησή της.
Τόσο ο Δήμος Ωραιόκαστρου όσο και ο Περιφερειάρχης δεν ακολούθησαν αυτή την διαδικασία, με αποτέλεσμα η Αποκεντρωμένη στις 4 Φεβρουαρίου του 2019 με απόφαση της, να εγκρίνει την εισήγηση της υπηρεσίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την μίσθωση της συγκεκριμένης έκτασης ως λατομείου.

Στη προχθεσινή παρουσίαση του απολογισμού πεπραγμένων για το 2017 της δημοτικής αρχής τέθηκε από επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων το ερώτημα γιατί η Διοίκηση του δήμου δεν προσέφυγε κατά της απόφασης με τον δήμαρχο Ωραιοκάστρου να απαντάει... ότι δεν έβρισκε στα «συρτάρια» των υπηρεσιών του Δήμου την κοινοποίηση της έγκεκριμένης άδειας προκειμένου να κάνει τις κατάλληλες ενέργειες για να μην αδειοδοτηθεί το λατομείο.

Πολλοί δημοτικοί σύμβουλοι απέδωσαν ευθύνες για την εξέλιξη στον δήμαρχο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της παράταξης «Αλληλεγγύη-Ανατροπή» Γρ. Εδιρνέλη εξαιτίας της κωλυσιεργίας της διοίκησης του Δήμου η απόφαση της Αποκεντρωμένης δεν προσβάλλεται πια. Αυτό που μπορεί να γίνει εντός προθεσμιών είναι ο δήμος να καταθέσει ασφαλιστικά μέτρα για να ακυρωθεί η μίσθωση και να προσφύγει στο ΣτΕ για λόγους δημοσίου συμφέροντος επικαλούμενος θέματα όπως η καταστροφή της χλωρίδας και της πανίδας.

Σταυρούλα Πουλημένη