Σε μια εποχή που οι ιστοί διαρρηγνύονται οι γειτονιές της πόλης προσπαθούν να αντιμετωπίσουν όλα εκείνα τα προβλήματα που έχουν οδηγήσει τον κόσμο στην θλίψη και την οργή. Τι γίνεται όμως με την ψυχή μας; Τι γίνεται με την διαχείριση όλων εκείνων των ζητημάτων που δημιουργούν ψυχικό πόνο ως αποτέλεσμα όλων αυτών των επιθέσεων που δεχόμαστε στην καθημερινή μας ζωή;. Σε μία πόλη που οι δομές ψυχικής υγείας έχουν σχεδόν εξαφανιστεί και τα ψυχοφάρμακα παρουσιάζονται ως η μαγική και φτηνή λύση, οι συνελεύσεις γειτονιάς σε συνεργασία με το “Παρατηρητήριο για τα δικαιώματα στον χώρο της Ψυχικής Υγείας” βάζουν ένα νέο στοίχημα: “Το στοίχημα τώρα είναι η ψυχή μας”αναγράφεται στην αφίσα που καλεί σε συνελεύσεις για την δημιουργία ζωνών ψυχικής υγείας.
Χθες το alterthess βρέθηκε στην εκδήλωση συζήτηση που διοργάνωσε η συνέλευση της περιοχής Ευζώνων- Σχολής Τυφλών-Φαλήρου σε συνεργασία με το “Παρατηρητήριο” για την γνωριμία των κατοίκων της γειτονιάς με το νέο αυτό εγχείρημα.
“Μέσα στην κρίση και στις νέες κοινωνικές συνθήκες που βιώνουμε παρατηρήσαμε ότι οι άνθρωποι πέφτουν σε μορφές άγχους και θλίψης και επειδή δεν διαθέτουν χρήματα για ψυχοθεραπεία η πρώτη κίνησή τους είναι να επισκεφθούν κάποιο ΙΚΑ μέσω του οποίου κατευθύνονται στο ψυχοφάρμακο και στα αντικαταθλιπτικά. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού άρχισε λόγω κρίσης να παίρνει ψυχοφάρμακα λες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει έχουν να κάνουν με μία προσωπική στάση ενώ ουσιαστικά έχουν να κάνουν με ευρύτερα κοινωνικά προβλήματα, όπως η έλλειψη προοπτικής, η φτώχεια, η ανεργία κ.α” μας λέει η Άννα Εμμανουηλίδου, μέλος του Παρατηρητηρίου για τα δικαιώματα στον χώρο της Ψυχικής Υγείας.
Σύμφωνα με την ίδια μέσα στην κρίση έχει υιοθετηθεί από πολλούς μία λογική ιατρικοποίησης του άγχους που οδηγεί στην φαρμακευτική του αντιμετώπιση με συνέπεια την αχρήστευση του ανθρώπινου δυναμικού, της ενέργειας των ανθρώπων και την άμβλυνση των αντιστάσεων απέναντι σε όσα συμβαίνουν.
“Μέσα σε δύο χρόνια αναπτύχθηκε ταχύτατα η πολιτική του ψυχοφαρμάκου και όλοι ξεκίνησαν να μιλούν για κατάθλιψη ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για φυσικό θύμο, για θλίψη, δηλαδή για υγιή συναισθήματα τα οποία προκαλεί η κοινωνική πραγματικότητα που ζούμε”
Έτσι τα μέλη του Παρατηρητηρίου που εδώ και χρόνια δραστηριοποιούνται στον χώρο της Ψυχικής Υγείας με στόχο την προώθηση εναλλακτικών μη ψυχιατρικών τρόπων αντιμετώπισης του ψυχικού πόνου, σε συνεργασία με τις συνελεύσεις γειτονιάς αποφάσισαν να αναχαιτίσουν την τάση αυτή δημιουργώντας κόμβους δικτύωσης και ενδυνάμωσης των πολιτών μέσα στις γειτονιές.
Οι συνελεύσεις γειτονιάς ως κόμβοι ενδυνάμωσης των πολιτών
Οι συνελεύσεις γειτονιάς οι οποίες από τα πρώτα χρόνια του Μνημονίου αποτελούν δομές αντίστασης και συνεργασίας επιλέχθηκαν ως η καταλληλότερη κοινωνική δομή που θα μπορούσε να εντάξει ένα τέτοιο εγχείρημα. Το εγχείρημα του κόμβου ενδυνάμωσης των πολιτών λειτουργεί ως εξής: ένα πρόσωπο του Παρατηρητηρίου αναλαμβάνει σε συνεργασία με τα μέλη της εκάστοτε συνέλευσης να εμπλουτίσει τις ομάδες αντίστασης στις γειτονιές προσφέροντας ένα δίωρο κάθε εβδομάδα όπου υποδέχεται αιτήματα πολιτών που έχουν να κάνουν με τον ψυχικό πόνο.
Αρχικά το πρόσωπο αυτό διερευνά το αίτημα δικτυώνοντας το άτομο το οποίο απευθύνεται στον κόμβο αυτό με υπάρχουσες κοινωνικές ομάδες και δομές. “Η δικτύωση με πρωτοβουλίες πολιτών είναι μία πρώτη κίνηση που λειτουργεί ως αντίδοτο στην παθητικότητα” συνεχίζει η Άννα τονίζοντας ότι στην περίπτωση που το αίτημα έχει να κάνει με ζήτημα ψυχικής υγείας το μέλος του Παρατηρητηρίου κάνει εύστοχες παραπομπές σε επιλεγμένες δομές δωρεάν παροχής υγείας από το Δημόσιο. Οι πολίτες μπορούν εκεί να παίρνουν μια επαγγελματική γνώμη για το πού μπορούν να απευθυνθούν για παραπάνω βοήθεια, χωρίς να καταλήξουν κατευθείαν και μόνο στα ψυχοφάρμακα. Μπορούν ακόμη να απευθυνθούν σε μία λίστα ιδιωτών ψυχολόγων-θεραπευτών που έχουν προσφερθεί να προσφέρουν δωρεάν ψυχοθεραπεία στο πλαίσιο της αλληλεγγύης.
“Στη φάση αυτή που όλα καταρρέουν το πρώτο που πρέπει να σώσουμε είναι η ψυχή μας, δηλαδή το όραμα, την αυτοεκτίμηση μας, να παραμείνουμε ενεργοί με αυτοπεποίθηση και αλληλεγγύη” δηλώνει ακόμη η Άννα Εμμανουηλίδου καταλήγοντας ότι μέσα από αυτές τις κινήσεις αναδεικνύονται νέες προτάσεις ζωής που στηρίζονται στην αυτοοργάνωση και συνεπώς άλλες αξίες, όπως η αλληλεγγύη.
Στην χθεσινή εκδήλωση το ενδιαφέρον για γνωριμία με τους ανθρώπους που συμμετέχουν στο εγχείρημα αυτό ήταν μεγάλο.
“Η κρίση αυτή έχει κουράσει τους ανθρώπους. Δεν έχουν διέξοδο και τις περισσότερες φορές δεν έχουν χρήματα να επισκεφθούν κάποιον ψυχολόγο, πολλές φορές δεν έχουν ούτε καν ένα οικείο πρόσωπο για να συζητήσουν Μέσα από αυτό το εγχείρημα έχουν την δυνατότητα να κάνουν κάτι για τον εαυτό τους. Πρέπει να γίνει μια αρχή και οι γειτονιές είναι η μοναδική δομή από την οποία μπορεί να ξεκινήσει κάτι τέτοιο” λέει η Ελένη Τρομπούκη, μέλος της συνέλευσης γειτονιάς Ευζώνων-Σχολής Τυφλών-Φαλήρου ενώ ο Νίκος Καρανικάς, επίσης μέλος της συνέλευσης γειτονιάς προσθέτει : “Το να είσαι 32 χρονών και να είσαι ήδη 4 χρόνια άνεργος οδηγεί σε πολλαπλά προβλήματα ψυχικής υγείας. Εκεί πάει να παίξει έναν ρόλο η γειτονιά που ήδη ασχολείται με πολλά και διαφορετικά ζητήματα. Δεν μπορούμε έτσι και αλλιώς να φανταστούμε έναν άλλο κόσμο στον οποίο να ζούμε. Η γειτονιά είναι αυτό το οποίο μας ενώνει αυτή την στιγμή”
Να σημειωθεί ότι το εγχείρημα της ζώνης ψυχικής υγείας ξεκίνησε στην γειτονιά τον περασμένο Μάιο και ήδη έχουν δεχθεί υποστήριξη πολλά άτομα. Παράλληλες ζώνες ψυχικής υγείας λειτουργούν στην Τούμπα, στο Κέντρο ενώ στην Καλαμαριά αναζητείται χώρος για να στεγάσει την προσπάθεια αυτή.
Σταυρούλα Πουλημένη
Πληροφορίες :
Ζώνη Ψυχικής Υγείας Πολιτών Κέντρου και Δυτικών Συνοικιών : Κάθε Τρίτη 18:30-20:30 στον Κοινωνικό Χώρο “Μικρόπολις”,Β. Ηρακλείου 18 και Βενιζέλου-τηλ 6948041324
Ζώνη Ψυχικής Υγείας Πολιτών Τούμπας: Κάθε Τρίτη 17:00-19:00, Κοινωνικό Κέντρο Αγώνα Τούμπας, Σινιόσογλου 22,τηλ 6970805355
Ζώνη Ψυχικής Υγείας Πολιτών Ευζώνων-Φαλήρου-Σχολής Τυφλών, κάθε Πέμπτη 18:30-20:30 στα Γραφεία της Ένωσης Τυφλών, Κολοκοτρώνη 4, τηλ. 6970883845
Πληροφορίες για την δράση του Παρατηρητηρίου για τα δικαιώματα στην Ψυχική Υγεία δείτε εδώ