Τη σχέση του πανεπιστημίου με την πολεμική βιομηχανία έθεσε ξανά η Πρωτοβουλία Πανεπιστημιακών ΑΠΘ-ΠΑΜΑΚ-ΔΙΠΑΕ την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, Διεθνή Μέρα Απεργίας όπου οι λιμενεργάτ(ρι)ες σε πάνω από 100 λιμάνια του κόσμου δήλωσαν ότι «δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο».
Το κεντρικό αμφιθέατρο της Παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ γέμισε κυρίως με φοιτήτριες και φοιτητές, ερευνήτριες και ερευνητές. Συμμετείχαν με τεκμηριωμένες τοποθετήσεις εκπρόσωποι του Ελευθεριακού Σχήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ, της Αναρχικής Συνέλευσης Φoιτητ(ρι)ών Quieta Movere, του φοιτητικού σχήματος Attack στα πανεπιστήμια, του Πανελλαδικού Σωματείου Εργαζομένων στην Έρευνα και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση-παράρτημα Θεσσαλονίκης και του το March to Gaza.
Μετά και από την ακύρωση της εκδήλωσης στο ΚΕΔΕΑ στις 29 Οκτωβρίου 2026 με τον ‘Ελληνα CEO της εγχώριας εταιρείας της πολυεθνικής πολεμικής βιομηχανίας της Stark Defence, η εκδήλωση θέλησε, όπως ανέφεραν οι διοργανωτές, να ξαναζωντανέψει το πανεπιστήμιο μετά από τις προσπάθειες φίμωσης και καταστολής από τις κρατικές και πρυτανικές αρχές.
Σε όλες τις ομιλίες τονίστηκε η ατμόσφαιρα πολεμικής προετοιμασίας που επιχειρείται να επιβληθεί, οι δραματικά αυξανόμενοι δημόσιοι πόροι που παραχωρούνται για εξοπλισμούς, η στενή συνεργασία του Ελληνικού κράτους με το γενοκτονικό κράτος του Ισραήλ, η συμμετοχή των ελληνικών πανεπιστημίων με πολεμικά προγράμματα και η σταδιακή ευθυγράμμιση της πολεμικής βιομηχανίας με την επιστημονική έρευνα. Υπογραμμίστηκε η ανάγκη αγωνιστικής κινητοποίησης φοιτητ(ρι)ών και καθηγητ(ρι)ών, ώστε να ανασχεθούν ο μιλιταρισμός και η έρευνα για τον πόλεμο.
Η εισαγωγική ομιλία της Πρωτοβουλίας Πανεπιστημιακών ΑΠΘ, ΠΑΜΑΚ, ΔΙΠΑΕ, παρουσίασε ορισμένα προγράμματα εξοικείωσης με τη χρήση και τον σχεδιασμό όπλων στο Ισραήλ, τα οποία απευθύνονται σε παιδιά από 12 ετών, στο πλαίσιο του επαγγελματικού προσανατολισμού στα σχολεία από εταιρείες όπως η Elbit και κρατικές υπηρεσίες Σιν Μπετ και Μoσάντ. Αναφέρθηκε και το πρόγραμμα που ίδρυσαν το 2013 βετεράνοι των μυστικών υπηρεσιών για νέους, που βρίσκονται, σύμφωνα με την επίσημη διαφήμιση του προγράμματος, «στο φάσμα του αυτισμού αλλά χρήζουν μικρής φροντίδας». Είναι σαφές ότι τόσο εταιρείες όσο και ακαδημαϊκά προγράμματα που αναζητούν χορηγίες μπορούν να επιδιώκουν πολύ μεγαλύτερο κέρδος από τα όπλα και την πολεμική τεχνολογία από ό,τι σε οποιονδήποτε άλλον τομέα παραγωγής.
Ενδεικτικό είναι ότι στα Διαβατα υπάρχει ένας καταυλισμός ρομά με 3.000 πληθυσμό. Η ΕΛΒΟ που ξανανοίγει πλέον ως μέλος της ισραηλινής εταιρείας παραγωγής “αμυντικών” drones SK Group λίγο πιο δίπλα στη Σίνδο είναι πολύ πιο ορατή.
Όπως αναφέρεθηκε, στην Ελλάδα έχει αναδυθεί μία νέα κοινωνική τάξη νέων που εργάζεται στις ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες έχουν ως σλόγκαν το «ανακάλυψε τον κόσμο, ζήσε μια μοναδική εμπειρία» και άλλα εφάμιλλα της ρητορικής που χρησιμοποιεί η στρατιωτική βιομηχανία του Ισραήλ, προκειμένου να προσελκύσουν ένοπλους φρουρούς για τα δεξαμενόπλοια, τα παγοθραυστικά και τα εμπορικά τους πλοία.
Να σημειωθεί ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας στις «αποστολές υψηλού ρίσκου» για την περιφρούρηση του εφοπλιστικού κεφαλαίου από τα νέα αυτά μισθοφορικά σώματα-ιδιωτικούς στρατούς επιτρέπεται δια νόμου ήδη από το 2011 στην Ελλάδα, τη χρονιά των μνημονίων και των τεράστιων κινητοποιήσεων. Όπως τονίστηκε «οι καπιταλιστές σήμερα δεν έχουν τίποτα να κρύψουν. Ο πόλεμος δεν είναι αναγκαίο κακό ούτε ατυχής συγκυρία, είναι ευκαιρία και θα κάνουν το παν για να τον κρατήσουν ενεργό. Τον συζητούν πλέον στα στα πανεπιστήμια, σχεδιάζουν όπλα και πολεμικές τεχνολογίες, μιλούν για τις ζημιές που θα επιφέρει η παύση των συρράξεων. Έτσι κι αλλιώς, η χώρα διαθέτει εθελοντικό στρατό στην υπηρεσία του εφοπλιστικού κεφαλαίου, την Χ.Α. και άλλα ακροδεξιά μορφώματα».
Ανάχωμα στον μιλιταρισμό και τον διαρκή πόλεμο των καπιταλιστών είναι μικρές και μεγάλες κινήσεις παντού (global sumud flotilla, march to Gaza, μπλοκαρίσματα στη Rheinmetall, οι απεργίες λιμενεργατ(ρι)ών) κ.ά.
Η πρόεδρος του ΣΕΡΕΤΕ-παραρτήματος Θεσσαλονίκης, Ναταλία Πάνου, ανέφερε ότι περισσότερες, από 130 πολεμικές συρράξεις λαμβάνουν χώρα παγκοσμίως αυτήν τη στιγμή, με αποκορύφωμα τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στην Γάζα. «Το ελληνικό κράτος εμβαθύνει τον ρόλο του στο ΝΑΤΟ. Ο πόλεμος αποτελεί πράγματι οικονομική ευκαιρία για τον καπιταλισμό. Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας ανέκαθεν διατηρούσε πολεμικά προγράμματα και είναι τμήμα αυτής της πολεμικής στροφής» σημείωσε.
Η συζήτηση σχετικά με την έρευνα και τους πολεμικούς της σκοπούς δίνει, σύμφωνα με την ίδια, ιδιαίτερο βάρος στους κλάδους την μηχανικής. Αυτό που συζητιέται, όπως είπε, λιγότερο είναι ο ρόλος των κοινωνικών επιστημών στη νομιμοποίηση των πολεμικών προγραμμάτων και ανέφερε σειρά προγραμμάτων και κινήτρων για την κοινωνική έρευνα για την πολεμική μηχανή, όπως οι υποτροφίες για διδακτορική έρευνα στο πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Ο πόλεμος χρηματοδοτείται δηλαδή και ως αντικείμενο θεωρητικής και κοινωνικής έρευνας, υποβαθμίζοντας και εξαφανίζοντας άλλες κατευθύνσεις.
Ο εκπρόσωπος της Αttack στο ΑΠΘ αναφέρθηκε στο πρόγραμμα πολεμικού εξοπλισμού της Ευρώπης Rearm Europe όπου θα δαπανηθούν πολλά δισεκατομμύρια. Στο πλαίσιο αυτό η επιστήμη, η ανθρώπινη συσσωρευμένη εμπειρία, οι νέες τεχνολογίες επιστρατεύονται για να υπηρετήσουν την τεχνογνωσία του πολέμου. Μια νέα κάστα στρατιωτικών έχει αναδυθεί, οι gamers οι οποίοι είναι άριστοι χειριστές drone και δολοφονούν από μακριά ό,τι κινείται. Η δυστοπία των videogames έχει μεταφερθεί στην πραγματικότητα. Στην Ουκρανία διεξάγεται ένας πόλεμος drone ενώ στην Παλαιστίνη επιτελείται μια γενοκτονία μέσω τεχνητής νοημοσύνης με συστήματα όπως το lavender. Τεχνικά, αυτό το σύστημα έκανε εφικτή τη βιομηχανική σφαγή στην Γάζα.
«Για να μπορέσει να γίνει δεκτή από την κοινή γνώμη η οπισθοδρόμηση των πανεπιστημίων, η πρόσδεσή τους στον πόλεμο προπαγανδίζεται ως ανάπτυξη και εξασφάλιση οικονομικών πόρων. Πλέον μπαίνουμε σε μια πιο σκληρή εποχή, με ταμεία άμυνας και χορηγίες από στρατιωτικές εταιρείες, ενώ στο πρώτο ελληνικό cluster της πολεμικής βιομηχανίας και του ΕΚΕΤΑ συμμετέχουν το ΑΠΘ και το ΠΑΜΑΚ με τέσσερα πολεμικά προγράμματα. Στο ΑΠΘ, εργαστήρια στο Πολυτεχνείο δραστηριοποιούνται στις τεχνολογίες drone από το 2011 κι έχουν καθηγητές παρασημοφορημένους για την πολεμική τους έρευνα. Άλλα εργαστήρια αξιοποιούν προγράμματα ΕΛΚΑΚ (Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας) και πολεμικού προσανατολισμού Ηorizon, θεσμοθετείται το μεταπτυχιακό πρόγραμμα που θα ερευνά “εναέρια συστήματα”» σημείωσε.
Καταλαβαίνουμε λοιπόν, τόνισε, πως θέλουν η Θεσσαλονίκη να γίνει κόμβος πολεμικής τεχνολογίας. Η υπαγωγή των πανεπιστημίων στην πολεμική έρευνα γίνεται με εντολή της Ε.Ε. και του ελληνικού κράτους. Η χρηματοδότηση από πολεμικά προγράμματα διογκώνεται, η κρατική χρηματοδότηση γίνεται χρονιά με τη χρονιά όλο και πιο πενιχρή. Καθηγητής του Πολυτεχνείου μάλιστα είπε σε φοιτητές ότι «χάριν των πολεμικών προγραμμάτων του ανακαινίστηκε το εργαστήριο και θα έπρεπε να είναι όλοι ευγνώμονες γι’ αυτό». Είναι στο χέρι μας, κατέληξε ο εκπρόσωπος της Attack, να μην αφήσουμε τα πανεπιστήμια να γίνουν εργαστήρια πολεμικής βιομηχανίας.
Το Αυτόνομο σχήμα πολιτικών μηχανικών μίλησε για το ίδιο το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού και τον ρόλο του στην κοινωνία. «Αυτό που αναγνωρίζουν οι δυτικές κοινωνίες ως πολιτικό μηχανικό είναι συνυφασμένο με τον πόλεμο, ο πολιτικός μηχανικός ήταν ιστορικά στρατιωτικός μηχανικός. Η επιστήμη δεν αποτελούσε ποτέ ουδέτερη έρευνα, ανέκαθεν μπορούσε να έρθει σε σύγκρουση με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Στην Πολυτεχνική παρατηρούμε τον τεχνοκρατικό χαρακτήρα της έρευνας χωρίς κοινωνικό κριτήριο. Χτίζει μια λογική νοητικής και οικονομικής υπεροχής του μηχανικού έναντι του εργάτη, ενώ συχνά τόσο η άποψη όσο και η τεχνογνωσία του εργάτη είναι πιο σημαντικές. Η εκπαίδευση του μηχανικού αποσκοπεί στη δημιουργία πειθήνιων οργάνων με αίσθηση ανωτερότητας».
Οι δύο ομιλήτριες του αυτόνομου σχήματος έθεσαν τα κοινωνικά ερωτήματα που προκύπτουν από τη σύζευξη του πανεπιστημίου με την πολεμική βιομηχανία που επιχειρείται σήμερα. Ποιος καθορίζει τους σκοπούς της έρευνας, σε ποιο βαθμό εμείς ως φοιτητές και φοιτήτριες έχουμε το δικαίωμα να επιλέξουμε το πεδίο της έρευνας; Μέσω της πολεμικής βιομηχανίας δημιουργείται αντίφαση ανάμεσα στις απελευθερωτικές κοινωνικές δυνατότητες της έρευνας και τους σκοπούς για τους οποίους τελικά χρησιμοποιείται. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ σχετικά με δημόσια έργα. Το πανεπιστήμιο, αντί να αποτελεί πεδίο παρέμβασης και προβληματισμού για τις ανάγκες της κοινωνίας που θα μετουσιώνει τη γνώση σε πράξεις με νόημα, την εφαρμόζει στο πολεμικό υλικό και μ’ αυτόν τον τρόπο συμβάλλει και το ίδιο το ΑΠΘ στην εξόντωση του παλαιστινιακού λαού.
Επισημάνθηκε ο μύθος το ότι η παιδεία υποχρηματοδοτείται επειδή τάχα δεν υπάρχουν λεφτά. Τόσο στη δευτεροβάθμια όσο και την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η υποχρηματοδότηση, που έχει άμεση συνέπεια την εντατικοποίηση των σπουδών, καθώς και η ακρίβεια παντού, δικαιολογούνται με το μύθευμα της ύφεσης λόγω του πολέμου, τη στιγμή που οι «αμυντικές δαπάνες» είναι υπέρογκες. Με αυτόν τον τρόπο η στήριξη της πολεμικής βιομηχανίας καταστρέφει τα πάντα, τόσο την επιστήμη, όσο και τις υποδομές. Υποβαθμίζονται τα σχολεία, τα σπίτια πέφτουν και ταυτόχρονα υπάρχει τεράστια οικοδομική ανάπτυξη. Η Ελλάδα αξιοποιοιείται ως γεωστρατηγικός κόμβος μεταφοράς πολεμικών εξοπλισμών, μέσω του σιδηροδρόμου της, ενώ το επιβατικό δίκτυό έχει τραγικές ελλείψεις στα πιο στοιχειώδη συστήματα ασφαλείας, ελλείψεις που οδήγησαν στο πολύνεκρο δυστύχημα-κρατικό έγκλημα των Τεμπών.
H ομιλήτρια από τη φοιτητική συλλογικότητα Quieta Movere αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στα MME, όπου η διαρκής συζήτηση για την ανάγκη ετοιμότητας επιχειρεί να κανονικοποιήσει τον πόλεμο. «Ο πόλεμος δεν προετοιμάζεται μόνο στα πολεμικά επιτελεία αλλά σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής» σημείωσε. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η έρευνα για τον πόλεμο εισάγεται με την γλώσσα της ανάπτυξης και της τεχνολογικής προόδου.
Επισημάνθηκε ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια συμμετέχουν σε κοινοπραξίες με εταιρείες της πολεμικής βιομηχανίας. Η στρατιωτική τεχνολογία χρησιμοποιείται όμως και γενικότερα στους τομείς του κοινωνικού ελέγχου και της επιτήρησης. Τα προγράμματα συνεργασίας, στο ΔΠΘ και στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με ισραηλινά κέντρα τεχνολογίας, στοχεύουν στον εντοπισμό και τον έλεγχο της μετανάστευσης. Η τερατώδης καταστολή, σε συνάρτηση με την διεύρυνση του κοινωνικού ελέγχου είναι μέρος της πολεμικής μηχανής. Η εργατική τάξη μπορεί να σταθεί ανάχωμα στην εξέλιξη αυτή, καμία συνθηκολόγηση με τα αφεντικά δεν θα μπορέσει να οδηγήσει στην κοινωνική απελευθέρωση, τόνισε.
«Στην προσπάθεια να παρουσιαστεί ο πόλεμος ως ένας αναπόφευκτος μονόδρομος να αντιπαραθέσουμε την λογική της ταξικής αλληλεγγύης και κοινωνικής χειραφέτησης, να μην αποδεχτούμε ότι τα συμφέροντα τους κράτους είναι και δικά μας συμφέροντα, να δημιουργήσουμε ένα αντιπολεμικό κίνημα μακριά από λογικές ανάθεσης, για να γίνουν οι αγώνες μας ανάχωμα σε ό,τι προσπαθεί να μας αλώσει την ζωή» δήλωσε.
Η εκπρόσωπος της κίνησης March to Gaza Θεσσαλονίκης, Ηλέκτρα Παπαμελετίου, έκανε μία σύνοψη των συγκλονιστικών στοιχείων της γενοκτονίας που διαπράττεται εδώ και τρία χρόνια, συμπληρώνοντας ότι πέρα από τις 75.000, περισσότεροι από 1500 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει την ζωή τους μετά την υποτιθέμενη εκεχειρία. Κατόπιν στάθηκε στις καταστροφικές επιθέσεις στη Δυτική Όχθη: Την προηγούμενη Παρασκευή η κυβέρνηση του Ισραήλ διέταξε την εκκένωση της Χεβρώνας και η πολεμική μηχανή προχωράει.
Στη μετατροπή της Γάζας σε εργαστήρι νέων πολεμικών τεχνολογιών έχει συνεισφέρει και η ελληνική κυβέρνηση, πλήρως προσδεδεμένη στο άρμα Ε.Ε. ΝATO και Ισραήλ. Παραχωρεί βάσεις εντός της χώρας, την ώρα που το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία. Η αξία της «ασπίδας του Αχιλλέα» υπερβαίνει τα 3 δις δολάρια: Η άμεση δαπάνη, αλλά και η συντήρηση και οι αναβαθμίσεις θα δεσμεύουν τον ελληνικό οικονομικό προϋπολογισμό για χρόνια.
«Η πολεμική μηχανή του Ισραήλ επιδιώκει την απανθρωποποίηση ενος ολόκληρου λαού, του παλαιστινιακού λαού, στα μάτια όλων – και στην περίπτωση της Ελλάδας βρίσκει υπερασπιστές σε όλα τα υψηλά κλιμάκια. Το 2023 η ΟΛΘ Α.Ε. του λιμανιού της Θεσσαλονίκης υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την Ashdod Port Company Ltd. εταιρεία του εθνικού λιμανιού του Ισραήλ που κατασκευάζει πυραυλάκατους. Μεσολάβησαν αναρίθμητες νέες συμφωνίες. Στις 13 Φεβρουαρίου 2026 δημιουργήθηκε κοινοβουλευτική ομάδα στην ελληνική βουλή, από την israel alliance foundation, με σκοπό την στρατηγική υποστήριξη του Ισραήλ. Τον Μάιο του 2026 το υπουργείο παιδείας ανακοίνωσε πρόγραμμα υποτορφιών για φοιτήτριες και φοιτητές από την Ελλάδα για να φοιτήσουν Ισραήλ. Ο Κικίλιας και η πρέσβης του Ισραήλ συζητάνε την περαιτέρω πολεμική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ» πρόσθεσε.
Το March to Gaza ζητά άμεση απεμπλοκή από τα πολεμικά προγράμματα, αποεπένδυση, και καμία συνεργασία σε κανέναν τομέα με το κράτος δολοφόνο.
Κοινή πεποίθηση όλων είναι ότι το σταμάτημα της μηχανής του πολέμου είναι ένα συλλογικό στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί.
