Το στρατηγικό σχέδιο του Υπουργείο για την ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας στην χώρα μας ανέπτυξε η Αναπληρώτρια Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ράνια Αντωνοπούλου στα πλαίσια της ημερίδας ενημέρωσης και διαβούλευσης, με θέμα τις Θεσμικές παρεμβάσεις και τα εργαλεία στήριξης της Κοινωνικής Οικονομίας. Σε αυτή παρουσιάστηκαν οι προτάσεις του Υπουργείου αναφορικά με τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και τη δημιουργία εργαλείων στήριξης για την ενίσχυση του τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας.
«Είναι γεγονός ότι η κρίση στην Ελλάδα δημιούργησε τις συνθήκες ακριβώς επειδή δεν υπήρχαν εναλλακτικές για την αυτόνομη ενεργοποίηση ατόμων σε εγχειρήματα κοινωνικής οικονομίας. Η κοινωνική οικονομία είναι γέννημα της κρίσης. Δεν μπορεί όμως να προσδιοριστεί από τα πάνω προς τα κάτω. Δεν απευθύνεται, σύμφωνα με την ίδια, αποκλειστικά σε ευάλωτες ομάδες. Η Κοινωνική Οικονομία απευθύνεται στο σύνολο των πολιτών και των οικονομικών δραστηριοτήτων. Και αυτό γιατί δεν αντιλαμβάνεται την κοινωνική οικονομία σαν μια περιφερειακή δραστηριότητα αλλά πυλώνα της οικονομίας μας που έχει στο πρόταγμά της την κάλυψη οικονομικών αναγκών, ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης, την συμμετοχική διαδικασία λήψης αποφάσεων και έναν διαφορετικό τρόπο κατανομής των κερδών» τόνισε αρχικά στην ομιλία της η αναπληρώτρια Υπουργός και πρόσθεσε.
«Η αυτενέργεια, ο αυτοκαθορισμός και αυτοδιαχείριση, ο σεβασμός στον άνθρωπο και στο περιβάλλον είναι στοιχεία που συνυπάρχουν στον χώρο που ονομάζουμε Κοινωνική Οικονομίας. Η Κοινωνική Οικονομία δεν επιβάλλεται και για αυτό ρόλος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα σταθερό περιβάλλον για να αναπτυχθεί και να υποστηριχθεί έτσι ώστε να συμβάλλει ένα σημαντικό μέρος του ΑΕΠ. Τώρα η Κ.Ο. καταλαμβάνει μόνο ένα 0,3% του ΑΕΠ».
Τα τελευταία χρόνια πολλά από τα εγχειρήματα που έχουν δημιουργηθεί ακολουθούν τη δομή που υπάρχει στην οικονομία, δηλαδή υπηρεσίες εστίασης . Όπως τόνισε η κα Αντωνοπούλου πολλά εγχειρήματα έχουν περιχαρακωθεί στο πεδίο της επιβίωσης. Ο ρόλος όμως της κοινωνικής οικονομίας δεν μπορεί να υποκαθιστά τον ρόλο της κοινωνικής πρόνοιας και να έχει έναν ρόλο επιδοματικού εργαλείου.
Σύμφωνα επίσης με την αναπληρώτρια υπουργό η νομοθεσία για την κοινωνική οικονομία άργησε πολύ, μόλις το 2011 έχουμε τον πρώτο νόμο ο οποίος περιορίζει την Κοινωνική Οικονομία και χρήζει αλλαγών και βελτιώσεων.
Παρά τα όποια όμως προβλήματα οι δομές κοινωνικής οικονομίας ενδιαφέρουν ολοένα και περισσότερο κόσμο. Στο μητρώο των δομών, όπως αναφέρθηκε έχουν εγγραφεί 946 ΚΟΙΝΣΕΠ, 690 εγχειρήματα εκ των οποίων, αφορούν συλλογικούς και παραγωγικούς σκοπούς, 27 αφορούν την ένταξη, 13 άλλοι φορείς και 16 ΚΥΣΠΕ.
Όσον αφορά το θεσμικό πλαίσιο αυτό είναι κατακερματισμένο και δεν προβλέπει ακόμη συνεργασία κοινωνικών μορφών οικονομίας, σύνδεση με το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα πιστωτικά ιδρύματα και τις συνεταιριστικές τράπεζες. Να αναφερθεί πως κύριο μέλημα του σχεδίου είναι οι πτωχευμένες επιχειρήσεις να μπορούν να περάσουν στα χέρια των εργαζομένων. Για τον λόγο αυτό χθες η Υπουργός πραγματοποίησε συνάντηση με τους εργαζόμενους της ΒΙΟΜΕ.
Απαραίτητος κρίθηκε στο πλαίσιο του στραγηγικού σχεδίου ανάπτυξης της Κοινωνικής Οικονομίας ο διυπουργικός συντονισμός καθώς και η δημιουργία εργαλείων πολιτικής διαβούλευσης και σύνδεσης με τις δημόσιες αρχές.
Η Ράνια Αντωνοπούλου επέκρινε τέλος την ύπαρξη αυτόκλητων συμβούλων κοινωνικής οικονομίας που είτε παρέχουν πλημμελή πληροφόρηση ή κερδοσκοπούν σε βάρος εγχειρημάτων και για τον λόγο αυτό προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η οργάνωση πιστοποιημένων συμβούλων και εκπαιδευτών κοινωνικής οικονομίας.
Στο στρατηγικό σχέδιο της κυβέρνησης περιλαμβάνεται η διαβούλευση με το πεδίο των κοινωνικών εγχειρημάτων, καθώς δεν υπάρχει ακόμη συλλογική εκπροσώπηση.
Οι κατευθύνσεις του σχεδίου αφορούν επιγραμματικά τις θεσμικές αλλαγές, την δημιουργία δομών υποστήριξης σε Περιφερειακό επίπεδο, τη χρηματοδοτική υποστήριξη και την δημοσιότητα των όσων γίνονται. Στο πλαίσιο της πληροφόρησης θα δημιουργηθεί ειδική πλατφόρμα στο διαδίκτυο όπου θα παρουσιάζονται τα εγχειρήματα, οι καλές πρακτικές και συμβουλές σε σχέση με την σύνδεση των εγχειρημάτων με τα πιστωτικά ιδρύματα.
Η Ράνια Αντωνοπούλου προανήγγειλε τέλος την δυνατότητα σύνδεσης των εγχειρημάτων με την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων και την διαμόρφωση πλαισίου συνεργασιών του ευρύτερου Δημόσιου τομέα.
Σταυρούλα Πουλημένη
Φωτογραφία: Δημήτρης Τοσίδης