Δημοσιεύουμε απόσπασμα από την πτυχιακή εργασία του Βαγγέλη Γκαγκέλη σχετικά με την αντιμετώπιση της δολοφονίας του Α. Γρηγοροπουλου και την εξέγερση της νεολαίας που ακολούθησε.
Η ΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΜΒΑΝ
Σχετικά με το γεγονός της δολοφονίας υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις από τον τύπο .
Μετά το συμβάν της δολοφονίας ο Αδέσμευτος Τύπος θα εστιάσει αρχικά στην κοινωνική προέλευση του θύματος, επισημαίνοντας την μη «λαϊκή» καταγωγή του «Γιος εύπορης
οικογένειας βορείου προαστίου ο άτυχος 15χρονος»1.
Ο θάνατος του μαθητή θα εγγραφεί σε μια προοπτική εθνικού πένθους. «Η Ελλάδα πενθεί για το γελαστό παιδί», ενίοτε με ακραίο τρόπο και με καταφανή διάθεση αποπολιτικοποίησης του συμβάντος της δολοφονίας πολλές εφημερίδες έχουν στο πρώτο φύλλο τους φωτογραφίες του «μικρού Αλέξη». Ενδεικτικό το φύλλο του Πρώτου Θέματος της 14ης Δεκεμβρίου, που θα κυκλοφορήσει με την πρώτη σελίδα να έχει μία φωτογραφία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου σε νεαρότερη ηλικία. Σε αυτή τη φωτογραφία ο ‘Αλέξανδρος’ κρατάει την ελληνική σημαία και κασκόλ της Εθνικής Ελλάδας. Στο αμέσως επόμενο φύλλο, σε μια εμφανώς διεσταλμένη αντίληψη περί δεοντολογίας η εφημερίδα θα φιλοξενεί φωτογραφία από την κηδεία του μαθητή με την μητέρα του να κλαίει, ενώ τη φωτογραφία θα συνοδεύουν οι τίτλοι «Τα πάθη της μητέρας – Χριστούγεννα χωρίς τον Αλέξη»2.
ΕΞΕΓΕΡΣΗ
Ο λόγος για «εξέγερση» θα εμφανιστεί από τις πρώτες κιόλας μέρες στον Τύπο σε διαφορετικά συμφραζόμενα και με διάφορες εννοιολογήσεις.
Ο Αδέσμευτος Τύπος χειρίζεται με πανομοιότυπο τρόπο τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν χωρίς ωστόσο στη προκειμένη περίπτωση να γίνεται λόγος για εξέγερση.Ενδεικτικοί τίτλοι της εφημερίδας χωρίς να υπάρχει πουθενά η έννοια της εξέγερσης. («Διήμερο κόλασης στην Αθήνα», σε «καταστροφές σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα, Χανιά, Βόλο», «βίαια επεισόδια από εξαγριωμένους αντιεξουσιαστές»3.
Είναι χαρακτηριστικό για τον Τύπο της 8ης Δεκεμβρίου ότι, με την εξαίρεση της Ελευθεροτυπίας, που θα προσπαθήσει να κάνει τις αναλύσεις της από τη σκοπιά αυτών που
συμετέχουν στην εξέγερση για «ξεσηκωμό», καθώς και της Αυγής, που στην έκτακτη έκδοσή της της ίδιας μέρας θα εστιάσει στην οργή για τη δολοφονία και την αντικυβερνητική
διάθεση των εξεγερμένων («Οργή για τη δολοφονία και την κυβέρνηση που παραπαίει»).
Αντίθετα η μεγαλύτερη πλειονότητα των εφημερίδων θα αντιμετωπίσουν τα γεγονότα από τη σκοπιά της «διάλυσης» του κράτους, ακόμη και της αγοράς παρακάμπτοντας τη
συμμετοχή των μαθητών στις βίαιες συγκρούσεις ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν και εφημερίδες οι οποίες θα υιοθετήσουν μια στάση ανοιχτά εχθρική απέναντί τους.
Στο φύλλο της 9ης Δεκεμβρίου η Ελευθεροτυπία θα προσχωρήσει εν μέρει στην ίδια τάση με κεντρικό τίτλο: «Ακυβέρνητη Πολιτεία», τονίζοντας όμως την ίδια στιγμή για την «έκρηξη
των 15άρηδων». Ταυτόχρονα οι προσεγγίσεις άλλων εφημερίδων θα συνεχίσουν να κάνουν λόγο για κατάλυση της δημοκρατίας και της ένομης τάξης:
«Κατελύθη η έννοια της δημοκρατίας και της έννομης τάξης»4.
«Κινδύνεψαν άνθρωποι5.
«Οι πιτσιρικάδες διέλυσαν το κράτος και οι κουκουλοφόροι έκαψαν την Αθήνα6.
«Το κράτος έχει παραλύσει»7.
Η δυναμική των γεγονότων καθώς και η έκτασή τους που, εν προκειμένω υπερβαίνει την ιμπρεσιονιστική διάθεση των ΜΜΕ,οδήγησαν μία μερίδα του Τύπου να συγκρίνει την εξέγερση του Δεκεμβρίου με τη σύγκρουση των Δεκεμβριανών του 1944. Την αρχή θα κάνει ο Ελεύθερος μόλις στις 8.12 («από τα Δεκεμβριανά του 1944 είχαμε να δούμε παρόμοιες
επιθέσεις εναντίον αστυνομικών τμημάτων»).Τη συνέχεια θα την πάρει η ελευθετοτυπία σε άρθρο του ιού με τίτλο(«Δεκεμβριανά 2008»)
Σημειώσεις
1 Αδέσμευτος Τύπος, φ. 8.12.2008
2 Πρώτο Θέμα,φ 14.12.2008
3 Αδέσμευτος Τύπος, φ. 8.12.2008
4Καθημερινή, φ. 9.12.2008
5 Έθνος, φ. 9.12.2008
6Αυριανή 9.12.2008
7Καθημερινή, φ. 10.12.2008.