Η ελευθερία μπορεί να είναι κάτι σχετικό και να χρειάζεται πάντα την αναφορά, δηλαδή ως προς τι, στην περίπτωση αυτή ενός προγράμματος απεξάρτησης τα πράγματα είναι απλά και περίπλοκα μαζί. Απλά για όσους από εμάς βλέπουν το ζήτημα της εξάρτησης από τα ναρκωτικά «απ`έξω», παρατηρώντας καθημερινά δεκάδες ανθρώπους να υποφέρουν ποικιλοτρόπως προσπαθώντας να βρουν την επόμενη δόση. Το ζήτημα της εξάρτησης περιορίζεται στην εξαρτησιογόνο ουσία και όχι στην αιτία που ώθησε κάποιον να στραφεί προς αυτήν. Έτσι πολλές φορές απλοϊκά θεωρούμε πως αν κάποιος καταφέρει να αντέξει τον σωματικό πόνο της απεξάρτησης το πρόβλημα εκεί τελειώνει. Τα πράγματα είναι βέβαια πιο περίπλοκα για όλους αυτούς που για διάφορους λόγους κοινωνικούς, οικονομικούς ή και προσωπικούς βρέθηκαν εξαρτημένοι αλλά βρήκαν την δύναμη να μπουν σε διαδικασία απεξάρτησης όχι στην πραγματικότητα από την ουσία αλλά…από την ίδια την εξάρτηση.
Όπως αναφέρεται στους στόχους του προγράμματος εναλλακτικής Θεραπείας εξαρτημένων ατόμων «Αργώ» η εξάρτηση δεν ταυτίζεται με την κλασική έννοια της αρρώστιας, αλλά αποτελεί την υποδούλωση του συναισθήματος και της βούλησης ενός ατόμου. Έτσι το πρόγραμμα απεξάρτησης Αργώ στοχεύει ακριβώς σε αυτό, στην πλήρη απελευθέρωση της συναισθηματικής έκφρασης και της κριτικής του ικανότητας, δεν εστιάζει στον εξαρτησιογόνο παράγοντα αλλά μάχεται την ίδια την εξάρτηση. Το alterthess επισκέφθηκε έναν από τους χώρους όπου στεγάζεται το πρόγραμμα αυτό, το οποίο είναι ενταγμένο στις υπηρεσίες του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης και μίλησε τόσο με τον διευθυντή του προγράμματος όσο και με δύο από τα μέλη του.
Σύμφωνα με τον επιστημονικό διευθυντή του προγράμματος Π. Γεωργάκα, το πρόγραμμα Αργώ διαφοροποιείται από μία ιατροκεντρική προσέγγιση του ζητήματος των ναρκωτικών και της εξάρτησης, οι οποίες εκλαμβάνονται ως κοινωνικά και όχι βιολογικά ζητήματα. Υπό αυτήν την έννοια, ο χαρακτηρισμός του προγράμματος «Αργώ» ως εναλλακτικού έγκειται και στο γεγονός ότι δεν χορηγούνται υποκατάστατα των ουσιών. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους για να ενταχθεί κάποιο άτομο στο πρόγραμμα αυτό δεν χρειάζεται να περιμένει σε λίστες αναμονής καθώς …δεν υπάρχει αναμονή.
Το πρόγραμμα Αργώ, το οποίο λειτουργεί εδώ και 14 χρόνια στην πόλη μας με πολύ καλά αποτελέσματα τόσο στο επίπεδο της απεξάρτησης όσο και της επανένταξης, δεν ακολουθεί μια συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική μορφή. Αντίθετα αναγνωρίζοντας την έλλειψη του απόλυτα «σωστού» προσπαθεί να προτείνει στάσεις ζωής που θα αποτελούν το προϊόν της συνεργασίας του θεραπευτικού προσωπικού των εξαρτημένων και των σημαντικών τους προσώπων. Έτσι στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί στοιχεία σωματικής και εξωλεκτικής επικοινωνίας, το θέατρο, ο κινηματογράφος και δραστηριότητες που έχουν ως κατεύθυνση την εναλλακτική έκφραση, την αντιμετώπιση της ψυχοβιολογικής διάστασης της εξάρτησης και την αναδόμηση της συμπεριφοράς.
«Καθαρά» γήπεδα
Το τελευταίο διάστημα και παρά τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει λόγω περικοπών και μειώσεων των μισθών, το πρόγραμμα Αργώ ξεκίνησε μια προσπάθεια παρέμβασης στους χώρους όπου γίνεται χρήση εξαρτικών ουσιών. Ένας από τους χώρους αυτούς είναι τα γήπεδα, χώρος όπου, όπως ανέφερε, ο κ. Γεωργάκας είναι δύσκολος και απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. «Στα γήπεδα η χρήση είναι αρκετά διαδεδομένη έτσι το Αργώ πήρε την πρωτοβουλία να παρέμβει στους συλλόγους των οργανωμένων οπαδών. Στη λογική «καθαρά γήπεδα» σκοπός του προγράμματος είναι να πείσουμε τους οπαδούς να μην κάνουν χρήση πριν πάνε στο γήπεδο αλλά ούτε και κατά τη διάρκεια του αγώνα» τόνισε σχετικά ο κ. Γεωργάκας επισημαίνοντας ότι πρόκειται για άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος της εξάρτησης στους αγωνιστικούς χώρους με άλλα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα: μειώνεται η βία στα γήπεδα, βοηθιούνται οι συντελεστές των αγώνων, αυξάνεται η προσέλευση οικογενειών με μικρά παιδιά και δημιουργείται ένα κλίμα συνεργασίας και προσέγγισης το οποίο γίνεται ελκυστικό για κάποιους ανθρώπους να ενταχθούν στη διαδικασία της απεξάρτησης.
Μέχρι τώρα η συνεργασία με τις ομάδες οργανωμένων οπαδών είναι αρκετά καλή, πράγμα που απέδειξε και το ποδοσφαιρικό τουρνουά που συνδιοργανώθηκε τον προηγούμενο μήνα με την Αυτόνομη Θύρα 10 στο γήπεδο χορτατζήδων.
Συλλογική υπόθεση η απεξάρτηση
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια: Τον συμβουλευτικό σταθμό (το άτομο μπορεί να ενταχθεί αφού έχει τελειώσει την σωματική αποτοξίνωση), όπου το άτομο προετοιμάζει την διαδικασία της ψυχολογικής του απεξάρτησης από την ουσία, την θεραπευτική κοινότητα όπου το άτομο εισάγεται σε μια διαδικασία διαχείρισης των συναισθημάτων του ενώ ταυτόχρονα γίνεται μια συλλογική προσπάθεια μέσω των ομάδων αλληλοβοήθειας ενθάρρυνσης επίτευξης των στόχων της απεξάρτησης και την διαδικασία της κοινωνικής επανένανταξης στον κοινωνικό ιστό.
Τόσο για τον Νίκο όσο και για τον Γιάννη το σημαντικότερο πλεονέκτημα στο πρόγραμμα αυτό είναι το στοιχείο της συλλογικότητας. Το γεγονός δηλαδή ότι η διαδικασία της απεξάρτησης δεν είναι μια μοναχική πορεία αλλά μια καθημερινή προσπάθεια αλλληλοστήριξης τόσο μεταξύ των μελών του προγράμματος όσο και μεταξύ των μελών και του προσωπικού. Έτσι και τα όνειρα και οι στόχοι διαμορφώνονται σε συλλογικό επίπεδο και αυτό είναι που κάνει τους ανθρώπους που εντάσσονται στο πρόγραμμα αυτό να καταφέρνουν να προετοιμάζουν την επανένταξή τους στην κοινωνία με κοινωνικούς όρους ήδη από την διαδικασία της απεξάρτησης. Όπως ακόμη ανέφερε ο Νίκος οι δραστηριότητες (αθλητισμός, ψυχόδραμα, θέατρο, κρουστά, κινηματογράφος) που περιλαμβάνει το πρόγραμμα δεν συνιστούν απλά «διασκέδαση» αλλά ουσιαστικές ομαδικές διεργασίες, τις περισσότερες φορές δύσκολες ψυχικά μέσω των οποίων το κάθε άτομο αναστοχάζεται τα βιώματά του. Ταυτόχρονα μέσω των δραστηριοτήτων διαμορφώνεται και ο τρόπος με τον οποίο δηλώνονται οι επιθυμίες και οι προσδοκίες του κάθε ατόμου για το μέλλον.«Τώρα νοιώθω πραγματικά ελεύθερος» σημείωσε ο Γιάννης ο οποίος αποφάσισε να ενταχθεί πριν λίγα χρόνια στο πρόγραμμα μετά από πολλά χρόνια χρήσης. «Πλέον μπορώ να διεκδικήσω τη ζωή μου» τόνισε επιπλέον επισημαίνοντας παράλληλα ότι το συντροφικό κλίμα που επικρατεί είναι ο λόγος που τον παρακίνησε να συνεχίσει την προσπάθεια και να καταφέρει να ξαναστήσει τα όνειρά του.
«Πονάει η απεξάρτηση» δήλωσε ο Νίκος, και όπως εξήγησε “είναι λογικό καθώς πολλές φορές αναγκάζεσαι να ξεκόψεις από τις παλιές σου παρέες”, “μπορεί επίσης να βγεις από μια διαδικασία μετανοιωμένος για κάτι που έκανες στο παρελθόν αλλά μπορεί να βγεις και χαρούμενος για έναν στόχο που πέτυχες”. «Δεν είναι εύκολο να αλλάξεις τρόπο ζωής. Αν το αποφασίσει όμως κανείς να το προσπαθήσει ένα είναι σίγουρο, ότι με την βοήθεια που θα έχει εδώ θα τα καταφέρει» είπε τέλος ο Γιάννης απευθύνοντας ένα κάλεσμα σε όλους όσους δεν πήραν ακόμη την απόφαση αυτή .
Βήμα βήμα με σκαμπανεβάσματα και πισωγυρίσματα αλλά και όνειρα το μόνο σίγουρο είναι ότι όσο υπάρχει η “Αργώ” και οι άνθρωποι της, η πορεία προς την ελευθερία δεν θα είναι ποτέ ατομική υπόθεση.
Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε στο argothes.gr
Σ.Π.