Στην Ελλάδα του μνημονίου, της ανθρωπιστικής κρίσης και της ακραίας φτώχειας, οι 12.479 κρατούμενοι των φυλακών, από τους οποίους το 60% είναι άποροι, αντιμετωπίζονται ως πολίτες β κατηγορίας. Οι συνεχείς περικοπές λόγω «κρίσης» και η διαχρονική προβληματική κατάσταση του σωφρονιστικού συστήματος, έχουν επιδεινώσει δραματικά τις συνθήκες διαβίωσής τους.
Πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Φυλακών σε έκθεσή του για την κατάσταση στις ελληνικές φυλακές διαπιστώνει τη μεγάλη αντίθεση μεταξύ της πραγματικότητας, όπου άνθρωποι στοιβάζονται στα κελιά, και της ρητορικής υπέρ ενός ουμανιστικού σωφρονιστικού συστήματος. Υπερπληθωρισμός, ακατάλληλες συνθήκες κράτησης, έλλειψη προσωπικού, υπερβολικός αριθμός αλλοδαπών κρατουμένων και έγκλειστων για ναρκωτικά, σε συνδυασμό με την αύξηση των ποινών, είναι τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα των φυλακών, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο. Στα ίδια συμπεράσματα καταλήγει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία για πρώτη φορά στην ιστορία της αναγκάστηκε να εκφράσει με δημόσια δήλωσή της την αγανάκτησή της προς τη χώρας μας, επειδή δεν συμμορφώνεται στις συστάσεις για βελτίωση των συνθηκών.
Υπουργείο Δικαιοσύνης: Φυλακές υψίστης ασφαλείας
Σε πρόσφατη ραδιοφωνική του συνέντευξη ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Κωνσταντίνος Καραγκούνης, για την σημερινή κατάσταση στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας, μεταξύ άλλων δήλωσε «Τους τελευταίους τρεις μήνες, όταν τα σωφρονιστικά καταστήματα αντέχουν 10.300 κρατουμένους, και έχουν 14.000, τους τελευταίους δύο μήνες είχαμε 500 προφυλακίσεις. Τα σωφρονιστικά καταστήματα δεν αντέχουν και άλλους κρατούμενους».
Στην ίδια συνέντευξη ο υφυπουργός Δικαιοσύνης μίλησε για τις προτεραιότητες του υπουργείου Δικαιοσύνης και τις μεταρρυθμίσεις στο σωφρονιστικό σύστημα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η δημιουργία μιας φυλακής υψίστης ασφαλείας και μία για οικονομικά εγκλήματα. Χαρακτηριστικά δήλωσε « Θα γίνει ένας διαχωρισμός σε ποινές ήπιας και βαριάς εγκληματικότητας. Επίσης, στα καταστήματα των αγροτικών φυλακών που είναι κλειστά για τρία χρόνια, να γίνουν κατασκευές για να πάνε κρατούμενοι «ήπιας εγκληματικότητας», αλλά εκεί χρειάζονται κονδύλια».
«Μνημονιακή» επιδείνωση της διαβίωσης των κρατουμένων
Στο alterthess.gr μίλησε ο Δικηγόρος, μέλος του Δ.Σ. και πρ. Πρόεδρος του ΔΣΘ, Μανόλης Λαμτζίδης, που σχολίασε την κατάσταση στις ελληνικές φυλακές. Στην ερώτηση, κατά πόσο οι μνημονιακές πολιτικές έχουν επιδεινώσει την διαβίωση των κρατουμένων, μεταξύ άλλων δήλωσε, «Η κατάσταση στις ελληνικές φυλακές έχει φτάσει στο απροχώρητο. Οι συνθήκες διαβίωσής του είναι άθλιες, ώστε σύμφωνα με το άρθρο 1 της Σύμβασης των ΗΕ «Κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας («CAT»)» συνιστούν «βασανιστήρια».»
Σύμφωνα με τον κ. Λαμτζίδη «Προσβάλλεται καθημερινά με κάθε τρόπο βάναυσα η προσωπικότητα των κρατουμένων καθώς στερούνται – και λόγω «δημοσιονομικού στραγγαλισμού» – στοιχειώδη δικαιώματα. Η κατάσταση επιδεινώνεται και από τον «υπερπληθυσμό» που εξακολουθεί να παραμένει το κύριο πρόβλημα. Ενώ η χωρητικότητα είναι πχ στα Διαβατά για 250 άτομα, σήμερα «φιλοξενούνται» 598, ενώ πχ. το 2009 «φιλοξενούνταν» 611. Η κοινωνία και το δικαστικό σύστημα «παράγουν» περισσότερους κρατούμενους από όσους μπορεί να «υποδεχτούν» οι φυλακές.»
Σε επίσκεψη αντιπροσωπείας του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, παραμονές Χριστουγέννων 2012, στις Δικαστικές Φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με την ενημέρωση, για τη διατροφή των κρατουμένων το κράτος διαθέτει στις σημερινές μνημονιακές συνθήκες δύο (2) ευρώ την ημέρα, το δε πετρέλαιο μέσα σε συνθήκες πολικού ψύχους επαρκεί για να εξασφαλίζει θέρμανση μόνο για μία ώρα την ημέρα.
Καταγγελία: Χρήση taser κατά κρατουμένων
Ο Μανόλης Λαμτζίδης, Δικηγόρος, μέλος του Δ.Σ. και πρ. Πρόεδρος του ΔΣΘ, καταγγέλλει στο alterthess.gr πως το περασμένο Σάββατο δυνάμεις των ΕΚΑΜ, που με πρόσχημα την άσκηση ελέγχου στα κελιά των κρατουμένων στις φυλακές Γρεβενών υπερέβησαν κάθε έννοια νομιμότητας, εισέβαλαν στο σωφρονιστικό κατάστημα και, αφού έδεσαν τους κρατουμένους, ενέργεια εντελώς παράνομη, προέβησαν σε ελέγχους. Χαρακτηριστικά ο κ. Λαμτζίδης δήλωσε, «Σύμφωνα με πληροφορίες , απόλυτα διασταυρωμένες, οι άνδρες των ΕΚΑΜ προχώρησαν στην πρωτόγνωρη ενέργεια να χρησιμοποιήσουν taser κατά 40 κρατουμένων. Το αποτέλεσμα ήταν οδυνηρό. Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις, εν είδει βασανιστηρίου, επέφεραν σπασμούς και άλλα συμπτώματα στους κρατουμένους.»
Επίσης, ο κ. Λαμτζίδης, σχολίασε την απόφαση του υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για διαχωρισμό των κρατουμένων σε ποινές ήπιας και βαριάς εγκληματικότητας, χαρακτηρίζοντας την υποκριτική, καθώς θεωρεί πως το μόνο πρόβλημα είναι η ασφάλεια των φυλακών και παραγνωρίζουν το ζήτημα των συνθηκών, στοχεύοντας στον εντυπωσιασμό και την παραπλάνηση της κοινής γνώμης.
«Κίνηση ενάντια στην αστυνομική αυθαιρεσία και τα βασανιστήρια»
Τέλος, πρόσφατα στην Ελλάδα δημιουργήθηκε η «Κίνηση ενάντια στην αστυνομική αυθαιρεσία και τα βασανιστήρια» που βασικός της στόχος είναι, να καταγράφει και να καταγγέλλει την αστυνομική αυθαιρεσία και τα βασανιστήρια που συμβαίνουν στα αστυνομικά τμήματα, στις φυλακές και στα κέντρα κράτησης. Να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Να αποτελεί αξιόπιστη αναφορά για ενημέρωση ενάντια στην αποσιώπηση και, τέλος, να παρεμβαίνει επιτόπου, συνεπικουρούμενη από ομάδα γιατρών και δικηγόρων.
“Θα μιλήσω για προσωπικά βιώματα στις φυλακές και τη ΓΑΔΑ. Τις πρώτες 3 μέρες δεν με ακούμπησαν. Άκουγα τους αστυνομικούς που έλεγαν αφήστε τον να περάσει πρώτα ανακριτή. Μόλις γύρισα από τον ανακριτή, “απόλαυσα” τη φιλοξενία της αστυνομίας. Δεμένος πισθάγκωνα, με δεμένα χέρια πίσω. Όποτε άλλαζε η βάρδια της αστυνομίας με χτυπούσαν αλύπητα. Δεν άφηναν να με δουν οι δικοί μου. Σπασμένα δόντια, μώλωπες παντού σε όλο το πρόσωπο. Έπρεπε να πάω φυλακή με κράτησαν 3 μέρες ακόμα. Όταν με είδε ο δικηγόρος μου την 6η μέρα, ζήτησε εξηγήσεις. Είπαν ότι πήγα να αποδράσω παρότι ήμουν κλειδωμένος και δεμένος πισθάγκωνα και για να μην με πυροβολήσουν με έριξαν από τις σκάλες” είπε κατά την διάρκεια συνέντευξης τύπου για την παρουσίαση της πρωτοβουλίας ο Δημήτρης Κοπανάς, 31 ετών.
“Στη φυλακή έχω δει ανθρώπους να βασανίζονται, κυρίως αλλοδαπούς. Ένας είχε πέσει σε κώμα από το πολύ ξύλο και την επόμενη μέρα ο αρχιφύλακας Λαμπράκης φώναξε ένα συμπατριώτη του κρατούμενο και είπε: “Αν ζητηθούν εξηγήσεις θα πεις ότι είχες διαφορές μαζί του και ότι τον χτύπησες εσύ και δεν θα περάσεις πειθαρχικό””προσέθεσε.
“Είχα αμμώδη πέτρα στα νεφρά και χτυπούσα την πόρτα στις 12.30 για να πάω νοσοκομείο. Και επειδή τους σήκωσα από τον καφέ 5 δεσμοφύλακες μου ξεκινάνε ξυλοδαρμό και μου φώναζαν “νοσοκομείο θες, στο νοσοκομείο θα σε στείλουμε” και όντως με έστειλαν. Διατάχθηκε ΕΔΕ. Αλλά ΕΔΕ σημαίνει δεν είδα. Να σας πω και για τα Μπλε Κελιά του ψυχιατρείου. Είναι ένας χώρος δύο επί δύο, μπλε αφορολέξ παντού, 3 μέτρα ύψος, και κλιματιστικό. Για 15 λεπτά κρύος αέρας, ο κρατούμενος γυμνός, και από το κρύο στο φουλ ζεστό και σε κρατάνε 2 ή 3 μέρες, μέχρι να γίνεις “ καλό παιδί”. Σου ανοίγουν την πόρτα, σου πετάνε μια πλαστική καραβάνα για να φας στο χέρι, χωρίς πιρούνι. Βρέθηκα για 4 μέρες στα Μπλε Κελιά, επειδή αρνήθηκαν τον ενδοσωματικό έλεγχο” υπογράμμισε. (Περισσότερα για την ομάδα: Βασανιστήρια στην Ελλάδα του 2013: Αν δεν αντιδράσουμε είμαστε συνβασανιστές
Ρεπορτάζ: Ιάσων Μπάντιος
