Ως ζοφερή χαρακτηρίζεται η εικόνα για το μεσοπρόθεσμο μέλλον της Ευρωζώνης σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησαν τρία οικονομικά ιστιτούτα, το αυστριακό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών, το προσκείμενο στα γερμανικά συνδικάτα Ινστιτούτο Μακροοικονομίας και Οικονομικής Έρευνας και το γαλλικό Ινστιτούτο Ερευνών που υπάγεται στο Ινστιτούτο Πολιτικών Μελετών του Παρισιού. Στην έρευνα προβλέπεται μέσος όρος ανάπτυξης 0,9 % στο διάστημα 2013- 2017 και 1,2% για τις 27 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε αυτό το σενάριο βάσης, δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι νέες συμφωνίες για το Δημοσιονομικό Σύμφωνο του Μαρτίου 2012, όπως επίσης και άλλα περιοριστικά μέτρα, τα οποία θα αναθεωρούσαν αυτό το σενάριο προς τα κάτω.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι ο μέσος όρος ανεργίας θα ανέλθει στο 12,1%, ενώ στις χώρες της νότιας Ευρώπης είναι αισθητά υψηλότερη και αντιστοιχεί σε οικονομική ύφεση. Σχετικά με την Ελλάδα και την Ισπανία η ανεργία είναι υψηλότερη από ό,τι το 1933 στις χώρες που πλήττονταν περισσότερο από την οικονομική κρίση, την Γερμανία και τις ΗΠΑ. Σύμφωνα μάλιστα με την κοινωνική έκθεση της ΕΕ που παρουσιάστηκε την εβδομάδα αυτή, διαπιστώνεται μια συνεχώς αυξανόμενη απόσταση στα ποσοστά ανεργίας ανάμεσα στις νοτιοευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση και σε εκείνες του σταθερότερου Βορρά, διαφορά που το 2012 ήταν δέκα ποσοστιαίες μονάδες, για πρώτη φορά τόσο μεγάλη.
Οι χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κρίση κινούνται προς αποπληθωριστικές τάσεις ώστ να υπάρχει πτώση στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η μείωση του δημοσίου και ιδιωτικού χρέου. Τα ινστιτούτα προβλέπουν πως το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης θα αυξάνεται περαιτέρω, από 91% κατά μέσο όρο το 2012 σε 95% το 2017.
Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση αυτή, ιδιαίτερα στις νοτιοευρωπαϊκές χώρες, απαιτούνται, σύμφωνα με τα ινστιτούτα, εξαιρετικά μέτρα τα οποία αποτυπώνονται σε δύο σενάρια. Στο πρώτο σενάριο προβλέπεται η δημιουργία ενός Σχεδίου Μάρσαλ, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία θα λάβουν μέχρι το 2017 χρηματοδότηση από τα κοινοτικά ταμεία, ύψους 1% του εκάστοτε ΑΕΠ, με την οποία θα ενισχυθούν οι επενδύσεις σε αυτές τις χώρες. Επιπλέον, στο πλαίσιο αυτού του Σχεδίου θα σταθεροποιηθούν τα μακροπρόθεσμα επιτόκια για κρατικά ομόλογα στο 2%, κάτι που θα ελάφρυνε μαζικά το χρέος τους.
Το δεύτερο σενάριο φέρει τον τίτλο «New Deal», προϋποθέτει την εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλ με μια διεύρυνση από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης της ζήτησης (επενδύσεις και κατανάλωση) κατά 1% ετησίως, ούτως ώστε έως το 2017 να έχει αυξηθεί η ζήτηση κατά συνολικά 5% του ΑΕΠ. Για να υλοποιηθούν αυτά τα μέτρα οι ερευνητές προτείνουν την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, ενός ταμείου απόσβεσης χρέους και την έκδοση ευρωομολόγων -με την απόσβεση του χρέους να γίνεται από τα έσοδα του φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.
Τέλος, οι ερευνητές εκφράζουν την απογοήτευσή τους από τις μέχρι τώρα πρωτοβουλίες της ΕΕ, για παράδειγμα από το Σύμφωνο Ανάπτυξης του Ιουνίου 2012, το οποίο -όπως αναφέρουν- μπορεί να θεωρηθεί ως πολιτική χειρονομία και όχι ως συγκεκριμένο πρόγραμμα για την ανάκαμψη.