Γράφει η Άννα Φρέις
Παρευρισκόμενοι κατά καιρούς σε συνελεύσεις, ολομέλειες και εκδηλώσεις άρχισα να αναρωτιέμαι και να αναπροσδιορίζω στο μυαλό μου έννοιες όπως συντροφικότητα, κίνημα,αριστερά, νεολαία αριστεράς, αγώνες, έμπνευση και πως σχετίζονται όλα αυτά μεταξύ τους. Πολλές οι έννοιες για ανάλυση μία προς μία γι’αυτό θα ασχοληθώ με τις δύο που(ίσως) περικλείουν και τις υπόλοιπες: την έμπνευση και τη συντροφικότητα.
Ο καθένας μας έχει τη δική του ιστορία για το πως οργανώθηκε στην αριστερά. Μια δική του ιστορία που λίγο πολύ μοιάζει με μία του συντρόφου του ή κάπως έτσι ξεκινά την τοποθέτησή του στις συνελεύσεις/ολομέλειες. Ίσως δεν είμαστε εδώ για να τις μετρήσουμε…τις πολιτικές μας συνειδήσεις. Μάλλον γιατί δεν έχει σημασία τι παρελθόν σε βαραίνει αλλά τι παρόν και τι μέλλον από τη στιγμή που αποφάσισες να κατέβεις στους δρόμους. Προφανώς κάτι σε ενέπνευσε να το κάνεις.
Τι μπορεί να θεωρείται έμπνευση λοιπόν; Έμπνευση για ένα νέο μπορεί να είναι ένα κίνημα στις Σκουριές, μια πορεία για τα μεταλλεία ή για τους νόμους εκτρώματα του εκπαιδευτικού τομέα, μια αντιφασιστική συνέλευση, μια κουβέντα για την ΕΥΑΘ. Έμπνευση μπορεί να είναι μια αφίσα, ένα επαναστατικό τραγούδι, ένας πίνακας ή ακόμα πιο απλά έμπνευση μπορεί να είναι ίδια η αριστερά. Η αριστερά και η νεολαία της αποτέλεσαν έμπνευση από μόνα τους, ίσως γιατί το κίνημα και η αριστερά είναι μια μαγεία ή ένα δεος που στα 18 σου νομίζεις πως θα αλλάξεις τον κόσμο. Βέβαια, κάπου στα 30 αρχίζεις να απογοητεύεσαι και να νοιώθεις τα άνω άκρα σου βαριά ως το πάτωμα σαν χιμπατζής.
Από τη στιγμή που ένα κίνημα είναι έμπνευση δεν είναι και καθήκον μου να αγωνιστώ και αυτό; Το κίνημα με παρακινεί,με παρασέρνει, ζω με αυτό, αγωνίζομαι για αυτό. Δεν το χρησιμοποιώ γιατί δεν είναι μοχλός όπως και η έμπνευση. Άρα μια έμπνευση κι ένα κίνημα είναι τα κινήτρα μου για να βγω στους δρόμους. Προφανώς, ο σοσιαλισμός και τα κινήματα δε μας περιμένουν κάπου εκεί έξω με αναμμένα αλάρμ αλλά θα τα χτίσουμε εμείς μέρα με τη μέρα.
Φαντάζομαι,όμως, πως κανείς δεν εμπνέεται από μόνος του-εκ του μηδενός-και κατεβαίνει στους δρόμους και με ένα πανό στα χέρια. Σίγουρα θέλει και παρέα. Η παρέα αυτή,λοιπόν,στη μοναξιά της έμπνευσης είναι ο σύντροφος. Ποιος είναι σύντροφος; Σίγουρα είναι αυτός που μαζί βάλαμε υπογραφή σε ένα χαρτί που λέει ¨είμαι μέλος αυτή της οργάνωσης και χαίρομαι για την επιλογή μου¨ και τελοσπάντων, τι είναι αυτη η έρμη η συντροφικότητα; Νομίζω, πως σύντροφος είναι αυτός που θα κάνω αλυσίδα μαζί του στην πορεία και θα νοιώσω τον ίδιο φόβο και οργή για την καταστολή και τις δυνάμεις της. Σύντροφος είναι αυτός που θα διεκδικήσει μαζί μου τα ίδια πράγματα με τον ίδιο η παρόμοιο τρόπο χωρίς να θίγει την ιδεολογία μου. Καλά,δεν είπαμε να αγγίζει και τα όρια του χριστιανισμού.
Από τον εμφύλιο του ’46 πέρασαν πολλά χρόνια,τόσα ωστε η έννοια ”σύντροφος” κατάντησε μια καραμέλα που αναμασάμε εμείς οι αριστεροί και έχει χάσει τη σημασία της. Το να αποκαλεί ένας σύντροφο κάποιον άλλο που ήταν δίπλα του στα βουνά και αγωνίστηκε μαζί του να το καταλάβω. Φυσικά να καταλάβω και το συναισθηματισμό που περικλείει. Το να αποκαλεί κάποιος σύντροφο κάποιον που απλά είναι στην ίδια οργάνωση δε μου λέει απολύτως τίποτα. Μάλλον ή εμείς δεν έχουμε καταλάβει τι ακριβώς σημαίνει σύντροφος ή είμαστε κατώτεροι των καιρών μας. Σύντροφος: έννοια συναισθηματική και πολιτική. Άλλο λιγότερο άλλο περισσότερο, πάντως αλληλένδετο. Το ”συνάδελφος” και το ”συναγωνιστής” ίσως είναι πιιο αντιπροσωπευτικό και έχει και περισσότερα πολιτικά χαρακτηριστικά.- κάτι που μας λείπει σε γενικές γραμμές-απο ένα ”σύντροφο”.
Προοδευτικοί και αριστεροί ανθρωποι είτε αισθανόμαστε σύντροφοι είτε όχι σεβόμαστε τη διαφορετικότητα των απόψεων των άλλων γιατί μέσα μας έχουμε λήξει ποιός είναι ο εχθρός και ποιον πολεμάμε. Εχθρός δεν είναι οι δυνάμεις της αριστεράς που διαφέρουν στην τακτική αλλά ο ίδιος ο καπιταλισμός και οι δυνάμεις καταστολής του κράτους. Πολιτικές διαμάχες στην αριστερά δηλώνουν υγεία και ανησυχία αλλά όχι σοβαρότητα πάντα.
Συμπεραίνουμε,λοιπόν, πως έμπνευση είναι όχι μόνο τα 15 κινήματα τη βδομάδα ή η συγκυρία αλλά όλη η αριστερά και η ιστορία που τη βαραίνει. Ο συναισθηματισμός της συντροφικότητας θα πρέπει να έχει το βάρος της ιστορίας της.