Του Γιάννη Γκλαρνέτατζη
Δεν αναφερόμαστε, βέβαια, σε κάποια άγνωστη επίσκεψη του γνωστού συνθέτη στο χωριό λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη (όπως δείχνει και η χρονολογία), αλλά στα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις που έγιναν εκεί από την ομάδα του ναζί εγκληματία πολέμου Φριτς Σούμπερτ.
Στη διάρκεια της Κατοχής στο Ασβεστοχώρι υπήρχε σταθμός χωροφυλακής και μια μηχανοκίνητη γερμανική φρουρά. Στις 12.7.1944 αντάρτες από το βουνό Χορτιάτη χτύπησαν το χωριό αιχμαλωτίζοντας όλους τους χωροφύλακες (μάλλον οκτώ), ενώ σκότωσε δύο και τραυμάτισε άλλους δύο Γερμανούς στρατιώτες. Σαν πρώτα αντίποινα οι ναζί συνέλαβαν κι εκτέλεσαν τρεις Ασβεστοχωρίτες συνδέσμους του ΕΛΑΣ στο δάσος Κουρί. Δεν αρκέστηκαν όμως σ’ αυτούς τους θανάτους κι οργάνωσαν μια «εκκαθαριστική» επιχείρηση στο ίδιο το Ασβεστοχώρι. Σ’ αυτήν συμμετείχαν ένα γερμανικός λόχος, δύο βουλγαρικά τάγματα από τον Λαγκαδά και το Σώμα Κυνηγών του Σούμπερτ, που τότε έδρευε στη Νέα Απολλωνία.
Αυτή η τελευταία ομάδα ήταν μια ειδική περίπτωση στον αστερισμό των ταγματασφαλιτών. Τα μέλη της ήταν Έλληνες (αρχικά από την Κρήτη και στη συνέχεια κι από τη Μακεδονία), είχε όμως επικεφαλής τον επιλοχία της Βέρμαχτ Φριτς Σούμπερτ που γνώριζε πολύ καλά ελληνικά. Το Σώμα Κυνηγών συγκροτήθηκε αρχικά στην Κρήτη ενώ αργότερα μεταφέρθηκε στη Μακεδονία, όπου και διέπραξε πάρα πολλούς φόνους, βασανιστήρια, λεηλασίες, καταστροφές κι απαγωγές.
Το Ασβεστοχώρι, λοιπόν, περικυκλώθηκε από τις κατοχικές δυνάμεις τα ξημερώματα της 26ης Ιουλίου και με κωδωνοκρουσίες και πυροβολισμούς οι κάτοικοι, οι παραθεριστές αλλά κι οι ασθενείς και το προσωπικό του Σανατορίου Εξοχής (σημ. νοσοκομείο Παπανικολάου) οδηγήθηκαν στο πάρκο, όπου χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες (γυναίκες και αγόρια μέχρι 10 ετών, έφηβοι μέχρι 17 ετών και άνδρες). Εκεί τα μέλη της ομάδας Σούμπερτ προέβησαν επανειλημμένα σε εικονικές εκτελέσεις, ατομικές και ομαδικές. Παράλληλα, τα πρωτοπαλίκαρα του σώματος, Γερμανάκης και Καπετανάκης, εκτός από τις εικονικές εκτελέσεις προέβησαν σε ξεκαθάρισμα μεταξύ των ανδρών με τη βοήθεια του πληροφοριοδότη Διον. Μπάταλα από την Κατερίνη. Όσοι επιλέγονταν οδηγούνταν για ανάκριση μετά ξυλοδαρμού στο κτίριο που χρησίμευε ως διοικητήριο (κομανταντούρα).
Τελικά οι ταγματασφαλίτες επέλεξαν έντεκα υπαλλήλους και νοσηλευομένους του Σανατορίου και πέντε Ασβεστοχωρίτες για να τους εκτελέσουν, ενώ ένας ασθενής είχε ήδη πεθάνει από τα βασανιστήρια. Οι μελλοθάνατοι οδηγήθηκαν σ’ ένα σημείο σε απόσταση ενάμισι χιλιόμετρο από το πάρκο, όπου ήδη είχε ανοιχτεί λάκκος ενώ είχαν μεταφερθεί πολλοί απ’ αυτούς που βρίσκονταν στο πάρκο για να παρακολουθήσουν τις εκτελέσεις. Εκεί ένας-ένας κατέβαιναν στον λάκκο, όπου τους εκτελούσε ο Γερμανάκης με μια σφαίρα στο σβέρκο. Μάλιστα επειδή ένας φυματικός είχε πέσει αναίσθητος κατά τη μεταφορά, στον λάκκο εκτελέστηκε κι ένας 22χρονος παραθεριστής. Στο σημείο αυτό υπάρχει σήμερα μνημείο των εκτελεσθέντων. Κατόπιν, επιτόπου, ο Σούμπερτ έβγαλε λόγο στους συγκεντρωμένους με τον οποίο κάλεσε όποιον ήθελε να ενταχθεί στο σώμα του καθώς μόνο αυτό παρείχε ασφάλεια από τους κομμουνιστές. Εκείνη την ημέρα εντάχθηκε στο Σώμα Κυνηγών ο αγροφύλακας του Ασβεστοχωρίου, Κ. Καμίσης.
Πηγή: Θανάσης Φωτίου, Η ναζιστική τρομοκρατία στην Ελλάδα: Η αιματηρή πορεία του Φριτς Σούμπερτ και του ελληνικού «Σώματος Κυνηγών» στην κατοχική Κρήτη και Μακεδονία, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2011, σ. 283-292.