Η ζωή και το έργο του Στέφανου Στεφάνου αφορούν τον καθέναν και την καθεμία που έχει αποφασίσει να στρατευθεί στην Αριστερά. Στο πρόσωπό του συμπυκνώνεται ολόκληρη η ιστορία της ελληνικής Αριστεράς: οι νίκες και οι ήττες, τα κόμματα και οι οργανώσεις, οι πολιτικές πρακτικές, το πολιτισμικό της στίγμα.
Η διαδρομή του Στ. Στεφάνου ιχνηλατεί όλες τις καθοριστικές στιγμές στις οποίες οφείλει την ύπαρξή της η ελληνική Αριστερά του 21ου αιώνα. Στρατεύθηκε στην ΟΚΝΕ, την ΕΠΟΝ και τον ΕΛΑΣ. Έζησε τον εγκλεισμό στις φυλακές και στις εξορίες, τόσο κατά τη διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου όσο και κατά την περίοδο του μετεμφυλιακού κράτους που οικοδομήθηκε μετά την ήττα τού ΔΣΕ από τους «εθνικόφρονες» και τους πανίσχυρους δυτικούς συμμάχους τους. Κατόπιν εντάχθηκε στη Νεολαία της ΕΔΑ, στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη και στην ΕΔΑ. Πρόκειται για πορεία που ακολούθησαν χιλιάδες ακόμα άνθρωποι της εποχής του, εξ ου και ο τίτλος της αυτοβιογραφίας του με τίτλο Στέφανος Στεφάνου. Ένας απ’ τους πολλούς της ελληνικής Αριστεράς 1941-1971, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Θεμέλιο, σε επιμέλεια της Χριστίνας Αλεξοπούλου. Τίτλος που ο ίδιος επέλεξε, τίτλος που αναδεικνύει όχι μόνο τη σπάνια σεμνότητα και το ήθος του, αλλά και τη βαθιά γνώση ότι η βασική έννοια της Αριστεράς είναι η συλλογικότητα, ότι η αλλαγή των κοινωνιών προκύπτει από την κίνηση των μαζών και ότι η Αριστερά είναι ταυτισμένη με την οργάνωση της δράσης τους.
Η πορεία του Στ. Στεφάνου στον χώρο των γραμμάτων και των εκδόσεων είναι εξίσου υποδειγματική. Η δουλειά του ως επιμελητή εκδόσεων, η καθοριστική του παρουσία στην Εταιρεία Μελέτης Ιστορίας της Αριστερής Νεολαίας (ΕΜΙΑΝ), της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος, αποτυπώνει τους ισχυρούς δεσμούς της Αριστεράς με τον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών, σχέση που έχει καταλυτική σημασία για την παρουσία και την ταυτότητα της ελληνικής Αριστεράς, αν λάβει κανείς υπόψη του τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Ο Στεφάνου δίδαξε πολλές γενιές ανθρώπων την τέχνη της επιμέλειας και δεν είναι λίγοι αυτοί που τον αποκαλούσαν με την τιμητική προσφώνηση «Δάσκαλε».
Η ιστορία, λοιπόν, της ελληνικής Αριστεράς, την οποία υπηρέτησε τόσο με τη στράτευσή του, η οποία ξεκίνησε από τα χρόνια της εφηβείας του, όταν εντάχθηκε στις οργανώσεις που είχε συγκροτήσει το ΚΚΕ κατά την περίοδο της Κατοχής, όσο και από το μετερίζι της συλλογής και της καταγραφής των ιστορικών τεκμηρίων που αφορούν τη διαδρομή της, αποτελεί κομβικό σημείο για το παρόν και το μέλλον της. Οι δυσκολίες που συναντούν πολλές οργανώσεις της Αριστεράς στην προσπάθεια να οικοδομήσουν την ταυτότητά τους δεν προκύπτουν μόνο από τη σαρωτική επέλαση του νεοφιλελευθερισμού τις τελευταίες δεκαετίες. Οι αφηγήσεις που προέκυψαν από τις διασπάσεις των οργανώσεων, αυστηρά προσδιορισμένες από την ανάγκη της πολιτικής επιβίωσης, οδήγησαν τόσο σε στρεβλώσεις όσο και σε αποσιωπήσεις μεγάλων κομματιών της ιστορίας της, οι οποίες παρατηρούνται ακόμα και σε αυτές τις αφηγήσεις που διεκδικούν για τον εαυτό τους την «εξαγνιστική» ταμπέλα του «αντιδογματισμού». Σε κάθε περίπτωση, η οικοδόμηση μιας σύγχρονης αριστερής ταυτότητας είναι εξ ορισμού υποχρεωμένη να αναμετρηθεί με το παρελθόν της, όχι για να αποδώσει φόρο τιμής ή για να διδαχθεί από αυτήν, με τον τρόπο που η κομμουνιστική ορθοδοξία διακηρύττει.
Η ζωή και το έργο του Στ. Στεφάνου θα είναι διαρκώς παρόντα για να μας θυμίζουν πως η Αριστερά δεν είναι μόνο οι μάχες και οι διαμάχες στο επίπεδο της θεωρίας. Η ζωή και το έργο του, όπως και των χιλιάδων ακόμα αγωνιστών και αγωνιστριών, θα μας θυμίζουν διαρκώς πως η Αριστερά δεν προέκυψε ούτε το 1968, ούτε το 1973, ούτε το 1989, ούτε με το κίνημα ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Ούτε, βεβαίως, το 2015.
πηγή: Αυγή