Τι κοινό μπορεί να έχει μια εφημερίδα με ένα πολεμικό σκάφος; Απ΄ ό,τι φαίνεται, πολύ περισσότερα πέρα από το ότι ανά πάσα στιγμή μπορούν να πελαγώσουν, να τα κάνουν θάλασσα και να τις φάν΄ τα ψάρια.
Του Αρίστου Γιαννόπουλου
«Ώστε πας στην Ελευθεροτυπία;», μου είχε πει ο πρώην αρχισυντάκτης μου πριν 17 σχεδόν χρόνια. «Μπράβο, ρε! Αυτή δεν είναι εφημερίδα, είναι αεροπλανοφόρο: σβήνει τις μηχανές στη Μάλτα και σταματάει στην Κύπρο». Είχε γελάσει, θεωρώντας πως μ΄ αυτή τη μεταφορά ήθελε να δείξει ισχύ, κύρος, αναγνωρισιμότητα και μεγάλο βεληνεκές. Όμως, όπως έμαθα πρόσφατα, σημαίνει κυρίως αδράνεια.
Μέχρι τότε ήξερα μόνο πως τα αεροπλανοφόρα είναι μεγάλα, γκρίζα βαπόρια με επίπεδο κατάστρωμα που αμολάνε αεροπλάνα. Με την πάροδο των ετών, την ίδρυση της Wikipedia και την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, που είχα στο γραφείο διαπίστωσα πως ο αρχισυντάκτης μου μάλλον εννοούσε πολύ περισσότερα («Πανούλη, γειά ρε! Καμιά δουλίτσα;»)
Συγκεκριμένως έμαθα πως:
1. Το αεροπλανοφόρο είναι πολύ ακριβό στην κατασκευή και τη λειτουργία του. Δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη διαρκή στήριξη ενός κρατικού προϋπολογισμού. Όχι μόνο για τη ναυπήγησή του, αλλά και για την τακτική του συντήρηση και την εκ βάθρων ανανέωση πολλών συστημάτων του κάθε 15-20 χρόνια. Ακόμα και η τροφοδοσία του είναι πανάκριβη, πόσο μάλλον όταν φιλοξενεί επιτελεία επί επιτελείων.
2. Το αεροπλανοφόρο είναι ευάλωτο σε επιθέσεις. Επιπλέον, είναι περίβλεπτο και εύκολος στόχος. Όντας δυσκίνητο, πρέπει διαρκώς να συνοδεύεται από άλλα σκάφη με την ίδια σημαία, που άλλο ρόλο δεν έχουν παρά να το προστατεύουν από βόμβες αεροπλάνων, τορπίλες υποβρυχίων κι από κανόνια. Κυρίως από κανόνια. Η άμυνά του ποτέ δεν είναι αρκετή.
3. Για να κάνει τη δουλειά του (να απονηώνονται τα αεροσκάφη του) πρέπει να πλέει με τον άνεμο πρύμα. Κι όταν αυτά επιστρέψουν και πρέπει να προσνηωθούν, πρέπει να γυρίσει κόντρα στον άνεμο, για να τα βοηθήσει να σταματήσουν εγκαίρως. Πρέπει, εν ολίγοις, να ξέρει προς τα πού φυσάει ο άνεμος, αν θέλει να εκπληρώσει το ρόλο του.
4. Το αεροπλανοφόρο είναι μεγάλο και περίπλοκο. Στα κήτη του μπορεί να ζουν και να δουλεύουν χιλιάδες ανθρώπων, περιορισμένοι σε μικρούς χώρους της αρμοδιότητάς τους, χωρίς ποτέ να μαθαίνουν τι γίνεται πέρα απ΄ αυτούς. Ακόμα κι αν δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους, εάν ο προϊστάμενός τους στέλνει θετικές αναφορές, μπορεί να πάρουν μέχρι και παράσημο. Κι όταν γίνει αντιληπτή η βλάβη ή η παράλειψή τους, τότε θα είναι πολύ αργά γιατί το πλοίο θα βουλιάζει. Φυσικά, πάντα υπάρχουν και ορισμένοι που φέρονται ως εργαζόμενοι στο αεροπλανοφόρο, αλλά κανείς δεν μπορεί να διαπιστώσει πότε μπάρκαραν για τελευταία φορά.
5. Εξαιτίας του μεγέθους και της περιπλοκότητάς του, το αεροπλανοφόρο έχει πολλά στεγανά. Όχι μόνο δομικά, που θα καθυστερούν σε περίπτωση (ό μη γένοιτο) ρήγματος την εισροή υδάτων. Αλλά και διοικητικά, καθώς ο κάθε προϊστάμενος είναι απόλυτος αυθέντης στο μικρό του φέουδο. Επιπλέον, για να καλλιεργείται η ευγενής άμιλλα, όλοι θεωρούν πως το τμήμα τους είναι το πιο σημαντικό του σκάφους, αγνοώντας πως όλα είναι εξίσου σημαντικά. Η πολυπλοκότητα, επιπλέον, επιτρέπει την ύπαρξη μεγάλης ψαλίδας στην ιεραρχία, από το ναύαρχο, που σηκώνει τη σημαία του στο σκάφος, μέχρι τον τελευταίο ναυτάκο-μούτσο, που πετάει το σκοινί για να δέσει το πλοίο. Κι από την μεν γέφυρα οι καπεταναίοι ατενίζουν το πέλαγος, αναπνέουν την αλμύρα, αναγνωρίζουν ό,τι συμβαίνει γύρω τους και κηρύσσουν: «Μην είστε ριψάσπιδες! Πολεμήστε για να νικήσουμε!». Όμως από τις σεντίνες οι μούτσοι, που σφουγγαρίζουν τις τουαλέτες, γκρινιάζουν «Πάαααλι σκατά;». Φυσικά, οι καπεταναίοι υπαγορεύουν την πορεία σύμφωνα με τα (εθνικά) συμφέροντα (τους), ενώ το πλήρωμα ποτέ δεν μαθαίνει ούτε πού βρίσκεται, ούτε πού πηγαίνει.
6. Ακόμη, ο όγκος, η σπανιότητα, η ιπποδύναμη και η δύναμη πυρός (συν μπόλικο σωβινισμό, εθνικό ή ανδρικό – ό,τι θέλετε!) εμπνέουν συχνά στο πλήρωμά του, από ναύαρχο μέχρι μούτσο, την υπεροψία ότι είναι οι ισχυρότεροι του κόσμου. Γεγονός που διακωμωδείται στο γνωστό ανέκδοτο με το αεροπλανοφόρο «USS Montana», που ήθελε νυχτιάτικα να επιβάλει σε ένα φάρο να αλλάξει πορεία!
7. Τέλος, στην εποχή του ίντερνετ, των δορυφόρων και των υπερατλαντικών βλημάτων, το αεροπλανοφόρο, όσο εντυπωσιακό κι αν είναι κι όσο επικές διαστάσεις κι αν έχει, είναι πεπαλαιωμένο. Ιδιαίτερα για μικρές, περίκλειστες θάλασσες, όπως τα ελληνικά αναγνωστικά ύδατα…
Πιστεύετε πλέον πως η ομοιότητα της «Ελευθεροτυπίας» με αεροπλανοφόρο είναι τυχαία; Δεν νομίζω!
από το Rednotebook.gr