Ι. Ακροδεξιά κόμματα

Σ’ αυτή την κατηγορία, όπως έχουμε αναφέρει, θεωρούμε πως ανήκουν τα κόμματα των ομάδων Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR), Πατριώτες για την Ευρώπη (Patriots) και Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών (ESN). Σ’ αυτές τις ομάδες, εκτός από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, συμμετέχουν και κάποια μέλη του Ευρωπαϊκού Χριστιανικού Πολιτικού Κινήματος (European Christian Political Movement – ECPM), ενώ άλλα συμμετέχουν στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Βεβαίως, σε αυτή την πολιτική κατηγορία έχουμε συμπεριλάβει και κόμματα που δεν ανήκουν επίσημα σε κάποια απ’ αυτές τις ομαδοποιήσεις, αλλά θεωρούμε ότι ταιριάζουν με βάση τις τοποθετήσεις και τη δράση τους, κάτι που ισχύει και για τις επόμενες κατηγορίες.

Πίνακας 40. Συνολικά ποσοστά ακροδεξιών κομμάτων

Καταρχάς, έχουμε ακροδεξιά κόμματα σε όλες τις χώρες, ενώ βλέπουμε ότι ο αριθμός τους δικαιολογεί τον όρο «πληθωρισμός» που χρησιμοποιούμε σαν τίτλο για αυτή τη σειρά άρθρων. Μόλις σε έξι χώρες είναι ένα μόνο το ακροδεξιό κόμμα, ενώ σε 11 είναι τέσσερα ή περισσότερα. Παρατηρούμε, επίσης, ότι υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των χωρών, καθώς τα ποσοστά ξεκινούν από περίπου 2,5% και φθάνουν μέχρι 57,5%. Ξεχωρίζουν οι χώρες του Βίσεγκραντ, καθώς σε τρεις απ’ αυτές (Τσεχία, Ουγγαρία και Πολωνία) τα ακροδεξιά κόμματα φθάνουν και ξεπερνούν το μισό των έγκυρων ψηφοδελτίων. Ακολουθούν, κοντά στο 40%, άλλες τρεις χώρες (Λετονία, Γαλλία και Ιταλία) με αξιοσημείωτη, σχεδόν, ταύτιση των ποσοστών στις δύο τελευταίες. Στο κάτω μέρος του πίνακα, μονοψήφια ποσοστά συναντάμε σε Φινλανδία, Ιρλανδία, Σλοβενία και Μάλτα, με τις τελευταίες να είναι κι οι μόνες χώρες απ’ όπου δεν προέρχεται ακροδεξιό μέλος του ΕΚ. Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς στη μέση της κατάταξης με ποσοστό που πλησιάζει το ένα πέμπτο των ψήφων, ενώ η Κύπρος στην 23η θέση με ποσοστό σχεδόν το μισό του μέσου όρου.

Πίνακας 41. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών ακροδεξιών κομμάτων

Από τον παραπάνω πίνακα, οι μόνοι συντελεστές συσχέτισης που έχουν κάπως σημαντική τιμή είναι ο θετικός για τις έδρες και, κυρίως, ο αρνητικός για το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Δηλαδή, φαίνεται πως η ακροδεξιά τα πάει γενικά καλύτερα στις πιο φτωχές χώρες. Αυτό θα το δούμε λίγο καλύτερα στο επόμενο διάγραμμα.

Εδώ βλέπουμε αυτό που προαναφέραμε, ότι γενικά βρίσκουμε υψηλότερα ποσοστά ακροδεξιών κομμάτων σε φτωχότερες χώρες. Τον τόνο φυσικά δίνουν οι τρεις με τα υψηλότερα ποσοστά, με την Τσεχία (όπου έχουμε και τον μεγαλύτερο αριθμό ακροδεξιών κομμάτων, επτά συνολικά) να πλησιάζει το 60%, ακολουθούμενη από Ουγγαρία και Πολωνία. Οι δύο αυτές χώρες βρίσκονται πάνω από τις 20.000 δολάρια, όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ η Τσεχία είναι κάπου στις 30.000. Ακολουθεί μια ακόμη τριάδα κοντά στο 40% με Λετονία, αλλά κυρίως οι Ιταλία και Γαλλία (στις οποίες δύο χώρες το ποσοστό της Ακροδεξιάς είναι σχεδόν ίδιο). Κοντά στο 30% συναντάμε τη φτωχότερη χώρα της ΕΕ (Βουλγαρία), αλλά και τις εύπορες Βέλγιο και Αυστρία. Κάτω από 25% έχουμε τη σχετικά φτωχή Λιθουανία, την αρκετά εύπορη Ολλανδία και λίγο παρακάτω τη Ρουμανία (δεύτερη φτωχότερη χώρα). Μετά, στο 20%, βλέπουμε την Ελλάδα στριμωγμένη μεταξύ Σλοβακίας και Κροατίας, με παρόμοια ποσοστά ακροδεξιών κομμάτων και κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Στο διάστημα 11-16% έχουν στριμωχθεί οκτώ χώρες, με τέσσερις απ’ αυτές να έχουν κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω από τις 40.000 δολάρια και τις άλλες τέσσερις παραπάνω, έως πάρα πολύ παραπάνω. Λίγο κάτω από το 10% βρίσκεται η εύπορη Φινλανδία και κάτω από 5% η Ιρλανδία, η Σλοβενία (η μόνη πίσω από τη γραμμή των 40.000 δολαρίων) κι η Μάλτα.

IΙ. Δεξιά-κεντροδεξιά κόμματα

Κορμός αυτής της ομαδοποίησης είναι τα κόμματα που ανήκουν στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΡΡ), όπου, εκτός από τα μέλη της ομώνυμης ομάδας, ανήκουν και κάποια του Ευρωπαϊκού Χριστιανικού Πολιτικού Κινήματος, που είδαμε και στην προηγούμενη κατηγορία.

Πίνακας 42. Συνολικά ποσοστά δεξιών-κεντροδεξιών κομμάτων

Αμέσως παρατηρούμε ότι εδώ τα πράγματα είναι πιο συμμαζεμένα. Έτσι, ένα μόνο κόμμα καλύπτει αυτόν τον πολιτικό χώρο σε εννέα χώρες, τέσσερα κόμματα υπάρχουν σε δύο μόνο χώρες και πέντε σε μία (Σλοβακία). Επιπλέον, ενώ ο μέσος όρος είναι μεγαλύτερος των ακροδεξιών κομμάτων, η τυπική απόκλιση είναι κατά πολύ μικρότερη, όπως είναι αναμενόμενο από το εύρος διακύμανσης των ποσοστών από περίπου 8% μέχρι σχεδόν 45,5%. Στις τρεις πρώτες θέσεις με ποσοστά που ξεπερνούν το 40% είναι η Σλοβενία, η Μάλτα κι η Πολωνία (όλες χώρες της μεγάλης διεύρυνσης του 2004), ενώ μονοψήφια ποσοστά συναντάμε σε Βέλγιο και Γαλλία κι ελάχιστα πάνω από 10% στην Ιταλία (όλες ιδρυτικά μέλη της ΕΕ). Η Ελλάδα βρίσκεται στις μεσαίες θέσεις (12η, τρεις θέσεις πάνω από την Κύπρο), με ποσοστό περίπου δυο μονάδες πάνω από τον μέσο όρο.

Πίνακας 43. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών δεξιών-κεντροδεξιών κομμάτων

Από τον παραπάνω πίνακα βλέπουμε ότι οι συντελεστές συσχέτισης που ξεχωρίζουν είναι ο μέτρια αρνητικός σε σχέση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αλλά, κυρίως, ο αρκετά θετικός ως προς το έτος ένταξης. Παραθέτουμε τα σχετικά διαγράμματα ως προς αυτές τις δύο παραμέτρους.

Η εικόνα στο διάγραμμα 15 μοιάζει με αυτή του διαγράμματος 13 (ακροδεξιά κόμματα) καθώς παρόμοιοι είναι οι συντελεστές συσχέτισης. Εκτός από τις τρεις χώρες με τα μεγαλύτερα και τα μικρότερα ποσοστά, βλέπουμε άλλες τρεις κάτω από το 20% (Τσεχία, Σλοβακία και Δανία) ενώ τα δύο τρίτα των χωρών βρίσκονται στη ζώνη μεταξύ 20% και 35%.

IΙΙ. Κεντροδεξιά-κεντρώα κόμματα

Η ομάδα του ΕΚ που εκφράζει κυρίως αυτόν τον χώρο είναι η Ανανεώστε την Ευρώπη (Renew), στην οποία μετέχουν δύο ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα: η Συμμαχία των Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (Alliance of Liberals and Democrats for Europe – ALDE) και το Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (European Democratic Party – EDP).

Πίνακας 44. Συνολικά ποσοστά κεντροδεξιών-κεντρώων κομμάτων

Εδώ έχουμε και δύο χώρες όπου η συγκεκριμένη πολιτική κατηγορία έχει μηδενική απήχηση, δεν υπάρχει δηλαδή κάποιο κόμμα με ποσοστό μεγαλύτερο του 0,45% που να μπορούμε να εντάξουμε σ’ αυτήν. Η Ελλάδα βρίσκεται στον πάτο του πίνακα, πάνω μόνο από τις δύο χώρες με μηδενικό ποσοστό κι ακριβώς κάτω από την Κύπρο. Γενικότερα, με μια πρώτη ματιά, φαίνεται ότι οι αντιλήψεις αυτών των κομμάτων δεν βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στις πιο νότιες χώρες της ΕΕ.

Πίνακας 45. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών κεντροδεξιών-κεντρώων κομμάτων

Όντως, όπως βλέπουμε από τον παραπάνω πίνακα, τα ποσοστά αυτών των κομμάτων φαίνεται ότι γενικά είναι πιο αυξημένα στα μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (δηλ. πιο βόρεια) καθώς ο συντελεστής συσχέτισης μ’ αυτήν την παράμετρο φθάνει το 0,5. Άλλοι συντελεστές συσχέτισης με κάποια σημασία είναι ο μέτρια θετικός (0,38) με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και κυρίως ο αρκετά αρνητικός (-0,58) με το ποσοστό συμμετοχής.

Παρατηρούμε ότι στις πιο φτωχές χώρες σημειώνονται τα χαμηλότερα ποσοστά των φιλελεύθερων κομμάτων που αποτελούν αυτή την ομάδα. Έτσι από τις 16 χώρες με κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω από 40.000 δολάρια, σε έξι από αυτές το συνολικό ποσοστό των κεντροδεξιών-κεντρώων κομμάτων δεν ξεπερνά το 5%, ενώ σε άλλες τρεις είναι μεταξύ 5% και 10%. Υπάρχουν όμως κι εξαιρέσεις, καθώς στην πιο φτωχή χώρα (Βουλγαρία) το ποσοστό πλησιάζει το 25%, ενώ ακόμα παραπάνω βρίσκονται Σλοβενία και Σλοβακία, με την Εσθονία να έχει το υψηλότερο σκορ στην ΕΕ. Πιο ισορροπημένα τα πράγματα στο διάστημα μεταξύ 40.000 και 60.000 δολαρίων, όπου τέσσερις χώρες έχουν ποσοστά μεταξύ 10-20%, κοντά δηλαδή στον μέσο όρο, δυο βρίσκονται χαμηλότερα (η μία είναι η “μηδενική” Μάλτα) και το Βέλγιο βρίσκεται στο 25%. Τέλος, στις τέσσερις πιο εύπορες χώρες το συνολικό ποσοστό αυτό των κομμάτων ξεκινά από σχεδόν 20% (Λουξεμβούργο) και φθάνει πάνω από 30% (Ιρλανδία).

Πιο έντονη η κλίση της γραμμής τάσης στην περίπτωση αυτή, επομένως πιο ξεκάθαρη εικόνα. Νοτίως των 40^ο έχουμε τις τρεις από τις τέσσερις χαμηλότερες τιμές των ποσοστών αυτών των κομμάτων, ενώ και για την τέταρτη χώρα αυτής της ομάδας (Πορτογαλία) το ποσοστό είναι μονοψήφιο. Μεταξύ 40-45^ο βρίσκονται τέσσερις χώρες, με τρεις κάτω από τον μέσο όρο και μία να αποτελεί σαφή εξαίρεση (Βουλγαρία). Στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη (45-55^ο) έχουμε μεν επτά με ποσοστά από το 10% και παρακάτω (ανάμεσά τους κι η “μηδενική” Τσεχία), αλλά κι επτά πάνω από τον μέσο όρο με τρεις απ’ αυτές να έχουν ποσοστά μεγαλύτερα του 25% και μια να βρίσκεται πάνω από το 30% (η δεύτερη Ιρλανδία). Στις βορειότερες χώρες (πάνω από τις 55^ο) δύο έχουν μικρότερο ποσοστό από τον μέσο όρο, αλλά και σ’ αυτές είναι διψήφιο, ενώ από τις άλλες τρεις που έχουν πάνω από τον μέσο όρο, η μία έχει πάνω από 25% κι η άλλη πάνω από 30% (η πρώτη Εσθονία). Να θυμίσουμε ότι η τιμή του γεωγραφικού πλάτους κάθε χώρας αντιστοιχεί στην τιμή του πλάτους της πρωτεύουσας.

IΙΙ. Κεντρώα-κεντροαριστερά κόμματα

Εδώ εντάσσουμε τα κόμματα που συμμετέχουν ή κινούνται γύρω από την ομάδα των Πράσινων/ΕΕΑ (Greens/EFA) την οποία συναποτελούν μέλη του ΕΚ από τέσσερις συσσωματώσεις, με τις δύο πρώτες να αναγνωρίζονται και να χρηματοδοτούνται, ως πολιτικά κόμματα. Πρόκειται για το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα (European Green Party – EGP), την Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (European Free Alliance – EFA, που συσπειρώνει μειονοτικά κι αυτονομιστικά κινήματα), το Ευρωπαϊκό Κόμμα Πειρατών (European Pirate Party – PPEU, που ασχολείται κυρίως με την ελευθερία στο διαδίκτυο) και τη Βολτ Ευρώπη (Volt Europa, οργάνωση υπέρ της ομοσπονδοποίησης της ΕΕ, που θεωρείται γενικά οικονομικά και κοινωνικά φιλελεύθερη).

Πίνακας 46. Συνολικά ποσοστά κεντρώων-κεντροαριστερών κομμάτων

Αν κι ο μέσος όρος είναι 7,5%, έχουμε μια τυπική απόκλιση αρκετά μεγάλη σε σχέση μ’ αυτόν, γεγονός που οφείλεται στο ότι έχουμε από δυο χώρες με μηδενικό ποσοστό (Πολωνία και Σλοβακία) και μέχρι δύο που αυτό ξεπερνά το 17% (Λουξεμβούργο και Δανία). Με μια ματιά φαίνεται πως αυτά τα κόμματα τα πηγαίνουν καλύτερα στις παλιές και βόρειες χώρες της ΕΕ.

Πίνακας 47. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών κεντρώων-κεντροαριστερών

Παρατηρούμε ότι έχουμε τέσσερις συντελεστές συσχέτισης με μέτριες έως υψηλές τιμές. Βλέπουμε τη σημαντική αρνητική συσχέτιση με το έτος ένταξης (-0,51), τη μέτρια θετική με το γεωγραφικό πλάτος (0,40), αλλά κυρίως την υψηλή θετική με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (0,65), που είναι κι η υψηλότερη τιμή που είδαμε μέχρι τώρα ή θα δούμε και παρακάτω. Τέλος, ενώ σε αυτούς τους συντελεστές συσχέτισης το ποσοστό των κομμάτων αυτών μοιάζει (στο πρόσημο και κάπως στις τιμές) με την προηγούμενη κατηγορία, δηλαδή τα κεντρώα-κεντροδεξιά κόμματα, βλέπουμε αντιστροφή στον τελευταίο συντελεστή που αφορά τη συσχέτιση με το ποσοστό συμμετοχής, που ενώ για την προηγούμενη κατηγορία είναι σημαντικά αρνητικός εδώ γίνεται μέτρια θετικός (0,44).

Βλέπουμε ότι διψήφιο ποσοστό συναντάμε σε τέσσερις από τις έξι ιδρυτικές χώρες, σε μία από τις δύο της πρώτης διεύρυνσης και στις τρεις της διεύρυνσης του 1995, αλλά μόνο σε δύο από τις δέκα του 2004 και σε καμία από τις τρεις τελευταίες χώρες που εντάχθηκαν. Επιπλέον, κάτω του 4% βρίσκονται, εκτός από την Ελλάδα, οι δύο της διεύρυνσης του 2007, καθώς και τρεις της διεύρυνσης του 2004, ανάμεσά τους κι δύο με μηδενικό ποσοστό.

Αυτό είναι το διάγραμμα με την πιο έντονη κλίση απ’ όσα έχουμε δει και θα δούμε στη συνέχεια. Γι’ αυτό είναι και τόσο ξεκάθαρο. Με την εξαίρεση της Ιρλανδίας, στις άλλες οκτώ χώρες με κατά κεφαλήν ΑΕΠ πάνω από 50.000 δολάρια βλέπουμε διψήφια ποσοστά. Αντίθετα, από τις δεκαοκτώ χώρες που βρίσκονται κάτω από αυτό το ΑΕΠ, σ’ όλες τα κεντρώα-κεντροαριστερά κόμματα συγκεντρώνουν ποσοστά μικρότερα του 8%, με εξαίρεση τη Σλοβενία και τη Λιθουανία. Μάλιστα, σε έξι απ’ αυτές τα ποσοστά είναι κάτω από το 4%, συμπεριλαμβανομένων των μηδενικών Πολωνίας και Σλοβακίας.

Εδώ παρατηρούμε ότι και οι οκτώ χώρες που κείνται νοτίως των 45^ο έχουν ποσοστά κάτω από τον μέσο όρο, ενώ βορειότερα συναντάμε βέβαια τις δύο μηδενικές και τη σχεδόν μηδενική Εσθονία, μαζί με άλλες έξι κάτω του 8%, αλλά έχουμε και τις δέκα με διψήφιο ποσοστό και μάλιστα τις τέσσερις που φτάνουν ή ξεπερνούν και το 15%.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι τα Πράσινα κόμματα κι οι σύμμαχοί τους τα πάνε σαφώς καλύτερα στις παλαιότερες, βορειότερες και πιο εύπορες χώρες της Ένωσης, σε αντίθεση γενικά με τις νεότερες, νοτιότερες και φτωχότερες.

IV. Κεντροαριστερά κόμματα

Προχωρώντας στην κεντροαριστερά, έχουμε τα κόμματα που στέλνουν τους εκπροσώπους τους στην Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) και τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι και μέλη του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (Party of European Socialists – PES). Επιπλέον, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, εντάσσουμε και κόμματα που είχαν σχέσεις μ’ αυτές τις συσσωματώσεις ή θεωρούμε ότι είναι ιδεολογικά συγγενικά.

Πίνακας 48. Συνολικά ποσοστά κεντροαριστερών κομμάτων

Ένα πρώτο χαρακτηριστικό που παρατηρούμε είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις έχουμε μόνο ένα κόμμα να εκφράζει αυτή την πολιτική τοποθέτηση. Για την ακρίβεια, σε 17 χώρες καταγράφουμε ένα κόμμα, σε εννιά δύο και μόνο σε μία τρία. Φαίνεται ότι τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι τα πιο σταθερά, κάτι που ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι μερικά απ’ αυτά είναι από τα παλιότερα κόμματα της ευρωπαϊκής ηπείρου. Για παράδειγμα, το γερμανικό SPD ιδρύθηκε το 1875, το ισπανικό PSOE το 1879 και το σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα το 1889. Επίσης, βλέπουμε ότι, πέρα από τις δύο πολύ ακραίες τιμές (σχεδόν μηδενική στην Τσεχία, κοντά στο 50% στη Μάλτα), γενικά υπάρχει ένα μεγάλο εύρος τιμών των ποσοστών της κεντροαριστεράς, που φαίνεται κι από το γεγονός ότι η τυπική απόκλιση είναι πάνω από το μισό του μέσου όρου. Τέλος, υπάρχει μάλλον μια τάση για μεγαλύτερα συνολικά ποσοστά αυτών των κομμάτων στις πιο νότιες χώρες, μάλλον για κάπως μικρότερα στις βόρειες κι ακόμη πιο μικρά στις κεντρικές. Αυτό, βέβαια, δεν ισχύει για την Ελλάδα που βρίσκεται στην 19η θέση, τρεις θέσεις χαμηλότερα από την Κύπρο (όπου όμως έχουμε δύο κόμματα σ’ αυτή την κατηγορία).

Πίνακας 49. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών κεντροαριστερών κομμάτων

Είναι προφανές από τον παραπάνω πίνακα ότι οι συντελεστές συσχέτισης είναι ιδιαίτερα χαμηλοί, δηλαδή φαίνεται ότι τα ποσοστά των κεντροαριστερών κομμάτων δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα από κάποιες από τις παραμέτρους που εξετάζουμε. Ιδιαίτερα κάνει εντύπωση η εντελώς μηδενική συσχέτιση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ που, όσον αφορά τις προηγούμενες πολιτικές τοποθετήσεις, ήταν μέτρια ή και σημαντική. Η μόνη παράμετρος που έχει έναν συντελεστή συσχέτισης που ξεχωρίζει είναι το γεωγραφικό πλάτος.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι νοτίως των 45^ο έχουμε τρεις χώρες κάτω από 15% (Κύπρο, Ελλάδα και Βουλγαρία, η τελευταία μάλιστα με μονοψήφιο ποσοστό), αλλά και τέσσερις με πάνω από 20% και 30% (Ιταλία, Ρουμανία, Ισπανία και Πορτογαλία) κι επιπλέον τη Μάλτα που πλησιάζει το 50%. Μεταξύ 45^ο και 50^ο υπάρχει μια πιο ισορροπημένη κατάσταση καθώς έχουμε δύο χώρες με μονοψήφια ποσοστά (Σλοβενία κι Ουγγαρία) κι άλλη μία (Γαλλία) κάτω του 15%, αλλά τρεις πάνω από 20% (Λουξεμβούργο, Αυστρία και Κροατία) και μία πάνω από 30% (Σλοβακία). Πεσμένα εμφανίζονται τα ποσοστά στο διάστημα 50-55^ο, με τέσσερις χώρες μεταξύ 10%-15% (Ιρλανδία, Ολλανδία, Γερμανία και Βέλγιο), άλλες δύο με μονοψήφιους αριθμούς (Πολωνία και Τσεχία, όπου έχουμε το ναδίρ για τη συγκεκριμένη πολιτική τοποθέτηση), ενώ μόνο στη Λιθουανία υπάρχει ποσοστό άνω του 20%. Στο πιο βόρειο τμήμα (>55^ο) υπάρχει πάλι μια τάση εξισορρόπησης, με τη Λετονία μόνο με μονοψήφιο ποσοστό, Δανία και Φινλανδία στη γραμμή του 15%, Εσθονία κοντά στο 20% και Σουηδία στο 25%.

V. Αριστερά κόμματα

Εδώ έχουμε τα κόμματα της ευρωομάδας της Αριστεράς, στην οποία ανήκουν τέσσερα ευρωπαϊκά πολιτικά συσσωματώματα: το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (Party of European Left –  PEL ή EL), η Ευρωπαϊκή Αριστερή Συμμαχία για τον Λαό και τον Πλανήτη (European Left Alliance for the People and the Planet – ELA) που αποτελεί μετεξέλιξη της ομαδοποίησης Τώρα Ο Λαός! (Now The People! – NTP) η οποία με τη σειρά της συγκροτήθηκε από κόμματα που αποχώρησαν από το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, η Σκανδιναβική Πράσινη Αριστερή Συμμαχία (Nordic Green Left Alliance – NGLA) και το Κόμμα Φιλοζωικής Πολιτικής στην ΕΕ (Animal Politcs EU – APEU). Επιπλέον, βέβαια υπάρχουν και κόμματα πρώην μέλη αυτής της ομάδας αλλά κι άλλα συναφή κόμματα.

Πίνακας 50. Συνολικά ποσοστά αριστερών κομμάτων

Προφανώς, ο παραπάνω πίνακας δικαιολογεί τον όρο «αριστερή μελαγχολία» που χρησιμοποιούμε στον τίτλο αυτής της σειράς των άρθρων. Σε οκτώ χώρες δεν υπάρχει κανένας πολιτικός σχηματισμός που να μπορεί να χαρακτηριστεί αριστερός και σε μερικές επιπλέον τα ποσοστά είναι μηδαμινά. Βέβαια, έχουμε τρεις χώρες (Κύπρος, Ιρλανδία και Ελλάδα) όπου τα αριστερά κόμματα συγκεντρώνουν λίγο πάνω από το ένα πέμπτο των ψήφων κι έξι ακόμα με διψήφια ποσοστά (Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Σουηδία και Βέλγιο). Αποτέλεσμα είναι η τυπική απόκλιση να είναι μεγαλύτερη, έστω κι ελάχιστα, του μέσου όρου. Χοντρικά, μιλάμε για δύο διαφορετικά κομμάτια της ΕΕ με βάση τις πρόσφατες ιστορικές καταβολές τους. Έτσι, εκτός από τη Μάλτα, όλες οι χώρες όπου η Αριστερά έχει μηδενικό ποσοστό, μαζί με τις δυο όπου βρίσκεται κάτω από το 1,5%, είναι πρώην χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Από την άλλη, όπου συγκεντρώνει διψήφια ποσοστά πρόκειται για χώρες που δεν είχαν ποτέ τέτοιου είδους καθεστώς.

Πίνακας 51. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών αριστερών κομμάτων

Εδώ βλέπουμε ότι οι μόνοι συντελεστές συσχέτισης που έχουν κάποια σημασία είναι αυτοί που αφορούν το έτος ένταξης και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, με αντίθετο πρόσημο βέβαια.

Βλέπουμε τη συσσώρευση χωρών με μηδενικά ποσοστά μετά το έτος 2004, παρότι τότε εντάχθηκε κι η Κύπρος όπου σημειώνεται η υψηλότερη τιμή. Όλες οι άλλες χώρες με διψήφια ποσοστά έχουν ενταχθεί πριν από το 1995.

Εδώ έχουμε στις πιο φτωχές χώρες (κάτω από 40.000 δολάρια) τις έξι μηδενικές κι άλλες δύο με ελάχιστα ποσοστά, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν κι οι δυο (Κύπρος κι Ελλάδα) με ποσοστά πάνω από 20%. Με εξαίρεση το διψήφιο ποσοστό της Ιταλίας, οι άλλες χώρες στην ίδια κατηγορία κινούνται χοντρικά μεταξύ 5% και 10%. Στο διάστημα μεταξύ 40.000-60.000 δολαρίων, βρίσκουμε πέντε χώρες με διψήφια ποσοστά και μια με μηδενικό κι άλλη μία με χαμηλό ποσοστό. Από τις τέσσερις πιο εύπορες, Ολλανδία και Δανία βρίσκονται ανάμεσα στο 5% και στο 10%, το Λουξεμβούργο κάτω από το 5%, ενώ η Ιρλανδία πάνω από 20%.

VΙ. Ακροαριστερά κόμματα

Στην κατηγορία αυτή έχουμε ελάχιστα πράγματα, δηλαδή κόμματα, που όμως ανήκουν σε τρεις κατηγορίες, καμία από τις οποίες δεν συγκροτεί ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα, με τη συμβατική  έννοια και την αντίστοιχη ενωσιακή χρηματοδότηση. Η πρώτη, που είναι και η μεγαλύτερη κι η μόνη που εξέλεξε μέλη του ΕΚ, είναι ουσιαστικά μονομελής. Πρόκειται για την Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Δράση (European Communist Action – ECA), στην οποία μετέχουν κόμματα από δώδεκα χώρες, τρεις από τις οποίες δεν είναι μέλη της ΕΕ, σε έξι απ’ αυτές που είναι μέλη τα συγκεκριμένα κόμματα δεν συμμετείχαν στις ευρωεκλογές, ενώ στις δύο από τις τρεις που συμμετείχαν τα ποσοστά τους ήταν κάτω από το ένα τοις χιλίοις κι έτσι μένει μόνο το ΚΚΕ. Η δεύτερη ομαδοποίηση είναι το Κίνημα Δημοκρατία στην Ευρώπη 2025 (Democracy in Europe Movement 2025 – DiEM25), δηλαδή ΜΕΡΑ25 στα ελληνικά, μέλη του οποίου συμμετείχαν (μόνα τους ή σε συνεργασία με άλλα κόμματα) σε τέσσερις χώρες, αλλά στη Γερμανία έμειναν κάτω από το 0,45% οπότε εκεί δεν το καταγράφουμε. Οι άλλες χώρες, εκτός από την Ελλάδα, είναι η Δανία κι η Ιταλία. Τέλος, η τρίτη κατηγορία αποτελείται από μεμονωμένες περιπτώσεις κλασικών αριστερίστικων κομμάτων κι εμφανίζεται σε τέσσερις χώρες (Ελλάδα, Ιρλανδία, Βέλγιο και Γαλλία).

Πίνακας 52. Συνολικά ποσοστά ακροαριστερών κομμάτων

Κατανοούμε ότι με μηδενικά ποσοστά σε δεκαεννιά χώρες ο μέσος όρος δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, όπως φαίνεται κι από το γεγονός ότι η τυπική απόκλιση είναι τριπλάσιά του. Από τις οκτώ χώρες όπου εμφανίζονται κάπως κόμματα αυτής της πολιτικής τοποθέτησης, μόνο μία (η Σλοβενία) ανήκει στις πρώην σοσιαλιστικές.

Πίνακας 53. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών ακροαριστερών κομμάτων

Οι συντελεστές συσχέτισης είναι πολύ μικροί, όπως είναι αναμενόμενο με τόσα μηδενικά ποσοστά. Επειδή έχουμε τόσο λίγες χώρες όπου υπάρχουν ποσοστά μπορούμε να έχουμε μια κάπως διαφορετική γραφική παράσταση.

Στο διάγραμμα αυτό, ο οριζόντιος άξονας είναι το γεωγραφικό μήκος κι ο κάθετος το γεωγραφικό πλάτος (όπως συμβαίνει στους κλασικούς χάρτες, δηλαδή), ενώ το μέγεθος τους κύκλου αντιστοιχεί στο ποσοστό των ακροαριστερών κομμάτων. Η ελληνική εξαίρεση είναι προφανής τόσο από τον πίνακα 52 όσο κι από το διάγραμμα 24. Οφείλεται, κυρίως, στο ποσοστό του ΚΚΕ, που είναι και το μόνο κόμμα που έχει κι ευρωβουλευτές, αλλά πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι η χώρα μας είναι η μόνη όπου τρία κόμματα αυτής της πολιτικής τοποθέτησης ξεπερνούν τη μισή μονάδα κι έτσι έχουμε αντιπροσώπους και των τριών κατηγοριών που αναφέραμε.

VΙΙ. Διάφορα κόμματα

Αυτή είναι η κατηγορία των «περίεργων» κομμάτων, συνήθως προσωπικών παρατάξεων ή μεμονωμένων ατόμων, που δεν μπορούμε να κατατάξουμε κάπου στο πολιτικό φάσμα.

Πίνακας 54. Συνολικά ποσοστά διαφόρων κομμάτων

Τα διάφορα κόμματα έχουν μεγαλύτερο μέσο όρο από τα ακροαριστερά αλλά και γι’ αυτά η τυπική απόκλιση είναι κατά πολύ μεγαλύτερή του, καθώς σε 16 χώρες δεν καταγράφονται καθόλου τέτοιοι σχηματισμοί. Ξεχωρίζει βέβαια το «φαινόμενο Φειδίας» στην Κύπρο, ο οποίος αναδεικνύεται και πρωταθλητής σ’ αυτή την κατηγορία, τόσο λόγω ποσοστού όσο κι επειδή είναι ο μόνος που κερδίζει ευρωβουλευτική έδρα. Να θυμίσουμε ότι τα κόμματα που εντάσσουμε στα διάφορα στις Βαλτικές χώρες είναι αυτά που επιδιώκουν να εκπροσωπήσουν τις ρωσικές μειονότητες εκεί.

Πίνακας 55. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών διαφόρων κομμάτων

Εξαιτίας, λοιπόν, της Κύπρου, των Βαλτικών χωρών αλλά και της Κροατίας (αυτές είναι οι πέντε χώρες που οι διάφοροι σχηματισμοί κερδίζουν πάνω από 3% αθροιστικά), βλέπουμε ότι υπάρχει μια μέτρια θετική συσχέτιση με το έτος ένταξης και μια ακόμα μεγαλύτερη αντίστοιχη με το γεωγραφικό μήκος. Μεταξύ των υπόλοιπων χωρών που καταγράφονται ποσοστά των διαφόρων είναι η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Σλοβακία κι η Πολωνία, ενώ οι μόνες δυτικές και παλιές χώρες που δεν έχουν μηδενικό ποσοστό είναι η Ιταλία και το Λουξεμβούργο.

VΙΙΙ. Πολύ μικρά κόμματα

Για να τελειώνουμε θα ρίξουμε μια ματιά και στα αθροιστικά ποσοστά των πολύ μικρών κομμάτων, δηλαδή αυτών που συγκέντρωσαν κάτω από το 0,45% των έγκυρων ψήφων. Θα μπορούσαμε βέβαια να τα εντάξουμε σε μια από τις παραπάνω κατηγορίες αλλά θα ήταν πολύ χρονοβόρο και δεν νομίζουμε ότι θα άλλαζε ουσιαστικά τα όποια στοιχεία έχουμε παρουσιάσει μέχρι τώρα για τις πολιτικές τοποθετήσεις.

Βλέπουμε ότι πολύ μικρά κόμματα εμφανίζονται σε όλες σχεδόν τις χώρες, με εξαίρεση μόνο πέντε. Επίσης, Βουλγαρία και Ρουμανία βρίσκονται στην πρώτη και τρίτη θέση, ενώ η δεύτερη της Ιρλανδίας οφείλεται στον μεγάλο αριθμό ανεξάρτητων υποψήφιων. Βλέπουμε ότι η χώρα μας είναι σχετικά ψηλά (7η θέση) ενώ η Κύπρος αρκετά χαμηλότερα.

Πίνακας 57. Συντελεστές συσχέτισης συνολικών ποσοστών πολύ μικρών κομμάτων

ΙΧ. Ανακεφαλαίωση

Θα κλείσουμε με μια μικρή σύνοψη της κατάστασης των πολιτικών τάσεων όπως τις είδαμε παραπάνω.

Πίνακας 58. Μέσος όρος, τυπική απόκλιση και μεταξύ τους λόγος ανά πολιτική τοποθέτηση

Αυτό που σίγουρα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη δεν είναι το φάντασμα του κομμουνισμού. Ούτε καν της σοσιαλδημοκρατίας. Όπως τονίσαμε κι από την αρχή του πρώτου μέρους αυτής της σειράς άρθρων, η τωρινή πρέπει να είναι η πιο δεξιά σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από συστάσεως του θεσμού. Μόνο η «τύφλωση» της θεωρίας των «δύο άκρων» μπορεί να παραβλέψει τα νούμερα κι ότι ο μόνος κίνδυνος για την μεταπολεμική κοινοβουλευτική δημοκρατία προέρχεται από την Ακροδεξιά. Αυτό, όμως, που βλέπουμε είναι μια διπλή τακτική των κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων καθώς και των κυρίαρχων ΜΜΕ. Από τη μία κραυγές εναντίον του  ακροδεξιού κινδύνου, αλλά πολύ συχνά εναντίον του εξτρεμισμού γενικά, και εκκλήσεις για ενίσχυση των κεντρώων (ήπιων, λογικών, «δημοκρατικών») πολιτικών δυνάμεων κι από την άλλη επιδίωξη συνεργασίας με ορισμένες ακροδεξιές δυνάμεις (που χαρακτηρίζονται «μετριοπαθείς»), υιοθέτηση μέτρων που γέρνουν προς την Άκρα Δεξιά και ταυτόχρονα τάσεις εφησυχασμού του στυλ «business as usual». Επίσης, σε εθνικό επίπεδο βλέπουμε ότι ο Μακρόν, αφού συνεργάστηκε στις εκλογές με το Νέο Λαϊκό Μέτωπο για να μη νικήσει ο Εθνικός Συναγερμός της Λεπέν, διόρισε μια κυβέρνηση δεξιάς-κεντροδεξιάς κατεύθυνσης που επιδιώκει να στηριχθεί στην ανοχή της Λεπέν. Στη Γερμανία, από την άλλη, μετά τις εκλογικές επιτυχίες της Εναλλακτικής για τη Γερμανία στις φθινοπωρινές εκλογές σε ανατολικά κρατίδια (Θουριγγία, Σαξονία και Βρανδεμβούργο) η κεντρώα-κεντροαριστερή κυβέρνηση Σολτζ αποφάσισε να κάνει πιο αυστηρούς τους ελέγχους στα σύνορα και πιο σκληρή την πολιτική της απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες, κλείνοντας το μάτι στους ακροδεξιούς ψηφοφόρους.

Τέλος, εκτίμησή μας είναι ότι τα στοιχεία των ευρωεκλογών δείχνουν ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Από τις παραμέτρους που εξετάσαμε συνήθως βρίσκαμε μεγαλύτερες συσχετίσεις όσον αφορά το έτος ένταξης και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Αυτό βέβαια ισχύει επειδή αυτοί οι δείκτες συσχετίζονται και μεταξύ τους (ο σχετικός συντελεστής είναι -0,62, που σημαίνει ότι τα παλιά μέλη τείνουν να είναι πιο εύπορα και τα καινούργια πιο φτωχά). Αυτό φαίνεται καλύτερα στους δύο επόμενους, και τελευταίους, πίνακες όπου παρουσιάζουμε τους μέσους όρους για τα γενικά χαρακτηριστικά και τις πολιτικές τοποθετήσεις χωρίζοντας την ΕΕ σε δύο μέρη. Ως προς το έτος ένταξης χαρακτηρίζουμε παλιές τις 14 χώρες που εντάχθηκαν μέχρι το 1995 (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Δανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία), ενώ ως καινούργιες τις 13 που εντάχθηκαν μετά το 2004 (Εσθονία, Κύπρος, Λεττονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Κροατία). Ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το όριο διαχωρισμού είναι τα 35.000 δολάρια οπότε έχουμε τις 13 εύπορες που βρίσκονται πάνω από αυτό (Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Δανία, Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία, Βέλγιο, Φινλανδία, Γερμανία, Γαλλία, Μάλτα, Ιταλία, Κύπρος) και τις 14 φτωχές που είναι κάτω από αυτό (Ισπανία, Σλοβενία, Εσθονία, Τσεχία, Πορτογαλία, Λιθουανία, Σλοβακία, Λετονία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Πολωνία, Κροατία, Ρουμανία και Βουλγαρία). Βλέπουμε ότι 11 χώρες είναι παλιές κι εύπορες (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Δανία, Ιρλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία) κι άλλες 11 είναι καινούργιες και φτωχές (Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Κροατία). Οι εξαιρέσεις είναι τρεις παλιές και φτωχές (Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία) και δυο καινούργιες κι εύπορες (Κύπρος και Μάλτα).

Πίνακας 59. Μέσος όρος και τυπική απόκλιση ανά ομάδες χωρών για τα γενικά χαρακτηριστικά

Βλέπουμε ότι τα νούμερα για τις παλιές και τις εύπορες χώρες είναι πολύ κοντινά, ενίοτε ταυτίζονται, κάτι που συμβαίνει αντίστοιχα και μεταξύ των καινούργιων και των φτωχών χωρών. Μια σχετική εξαίρεση εντοπίζεται στα ποσοστά συμμετοχής, όπου η διαφορά μεταξύ παλιών και καινούργιων χωρών είναι περίπου 12%, ενώ μεταξύ εύπορων και φτωχών γίνεται 20%. Στα άλλα χαρακτηριστικά, οι καινούργιες και φτωχές έχουν ισχυρότερα πρώτα κόμματα από τις παλιές κι εύπορες κατά περίπου έξι εκατοστιαίες μονάδες, ισχυρότερο δικομματισμό κατά περίπου δέκα εκατοστιαίες μονάδες, μεγαλύτερο ποσοστό ψηφοφόρων που δεν εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά 5%-6%, ενώ ο ουσιαστικός αριθμός κομμάτων τους είναι κατά ένας μικρότερος. Εν ολίγοις, στις καινούργιες και φτωχές χώρες ψηφίζουν σημαντικά λιγότεροι ψηφοφόροι, επίσης λιγότεροι εκπροσωπούνται και υπάρχει σαφώς μικρότερος πλουραλισμός.

Πίνακας 60. Μέσος όρος και τυπική απόκλιση ανά ομάδες χωρών για τις πολιτικές τοποθετήσεις

Ενώ, λοιπόν, ο μέσος όρος του αθροίσματος των ακροδεξιών και των δεξιών-κεντροδεξιών είναι παντού υψηλός και οι συγκεκριμένες πολιτικές τοποθετήσεις καταλαμβάνουν τις δύο πρώτες θέσεις, είναι σαφώς πιο ισχυρές στις καινούργιες και φτωχές χώρες. Έτσι, για τα δεξιά-κεντροδεξιά κόμματα ο μέσος όρος στις καινούργιες και φτωχές όρος είναι γύρω στο 30%, ενώ στις παλιές κι εύπορες περίπου 22% (διαφορά οκτώ μονάδων) και για τα ακροδεξιά έχουμε αντίστοιχα 26,5% για τις καινούργιες και φτωχές χώρες και σχεδόν 19% για παλιές κι εύπορες (χοντρικά ίδια διαφορά μονάδων). Στην τρίτη θέση σε όλες τις περιπτώσεις έχουμε τα κεντροαριστερά (σοσιαλδημοκρατικά) κόμματα και, μάλιστα, με σχετική ισοκατανομή, αφού στις παλιές κι εύπορες χώρες είναι στο 19% και στις καινούργιες και φτωχές στο 17,5% (διαφορά μιάμισης μονάδας). Τα πράγματα αλλάζουν περισσότερο στον χώρο της κεντροδεξιάς-κέντρου (φιλελεύθερα κόμματα), ο οποίος στις παλιές κι εύπορες χώρες κινείται πάνω από το 15% και στις καινούργιες και φτωχές κάτω από το 13% (διαφορά περίπου δυόμιση μονάδων). Πολύ πιο σημαντικές είναι οι διαφορές στον χώρο του κέντρου-κεντροαριστεράς (πράσινα κόμματα και σύμμαχοί τους) όπου έχουμε για τις μεν παλιές κι εύπορες χώρες μέσους όρους του 10,5% και για τις καινούργιες και φτωχές του 4,5% (έξι μονάδες διαφορά), ενώ η αριστερά κινείται στις παλιές κι εύπορες χώρες στο 11% και στις καινούργιες και φτωχές κάπου στο 3,5% (διαφορά επτάμιση μονάδων). Οι υπόλοιπες τοποθετήσεις έχουν γενικά πολύ μικρά ποσοστά, οπότε ενίοτε επηρεάζονται εύκολα από τα ποσοστά ενός και μόνο συνδυασμού. Δηλαδή, το ότι για τα ακροαριστερά κόμματα έχουμε υψηλότερο μέσο όρο στις παλιές και στις φτωχές χώρες αντίστοιχα οφείλεται στην Ελλάδα (που ανήκει σ’ αυτές τις κατηγορίες) και πιο πολύ στο ποσοστό του ΚΚΕ, ενώ αντίστοιχα το ότι ο μέσος όρος των διαφόρων κόμματα είναι μεγαλύτερος στις καινούργιες και στις εύπορες χώρες είναι αποτέλεσμα του ποσοστού του Φειδία στην Κύπρο. Τέλος, στο άθροισμα των πολύ μικρών κομμάτων (κάτω του 0,45%) βλέπουμε μια μικρή υπεροχή στις καινούργιες και φτωχές χώρες.

Ως τελικό συμπέρασμα μπορούμε να πούμε ότι έχουμε μια βαθιά και μάλλον δομικά διαιρεμένη Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου οι ψηφοφόροι σχεδόν παντού στρέφονται έντονα προς την ακροδεξιά και οι κυρίαρχες, μέχρι τώρα τουλάχιστον, πολιτικές δυνάμεις ανταποκρίνονται με την προσπάθεια να ενσωματώσουν κόμματα κι ιδέες αυτού του πολιτικού χώρου.

Το άρθρο Μέρος 12. Συσχετίσεις και συσχετισμοί: Β. Πολιτικές τοποθετήσεις εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Στην ανάλυση παρακάτω θα δούμε διάφορους πίνακες και σχήματα, ενώ θα χρησιμοποιήσουμε ιδιαίτερα και τον συντελεστή συσχέτισης ή, για την ακρίβεια, τον δειγματικό συντελεστή γραμμικής συσχέτισης του Pearson που ορίζεται ως εξής:

Αν δεν καταλάβατε τίποτα από τον τύπο δεν πειράζει. Αυτό που χρειάζεται να γίνει κατανοητό είναι ότι ο συντελεστής αυτός μας δίνει το μέτρο της γραμμικής συσχέτισης μεταξύ δυο μεγεθών (π.χ. κατά κεφαλήν ΑΕΠ και ποσοστό συμμετοχής στις εκλογές). Ο δείκτης μπορεί να έχει τιμές από -1 έως 1. Θετικές τιμές σημαίνουν θετική συσχέτιση (αν αυτό συμβεί στο παράδειγμά μας η συμμετοχή είναι μεγάλη στις πλούσιες χώρες), ενώ αρνητικές τιμές σημαίνουν αρνητική συσχέτιση (δηλαδή αν έχουμε κάτι τέτοιο θα σημαίνει ότι η συμμετοχή είναι μεγαλύτερη στις φτωχές χώρες). Όσο πιο μεγάλη η απόλυτη τιμή του δείκτη (δηλαδή το μέγεθός του χωρίς το πρόσημο) τόσο πιο ισχυρή η συσχέτιση, όσο πιο κοντά στο μηδέν τόσο πιο άσχετα είναι μεταξύ τους τα μεγέθη. Προσοχή ο συντελεστής συσχέτισης δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ των δύο μεγεθών αλλά υποδεικνύει ότι ίσως υπάρχει σχέση.

Πίνακας 29. Έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο, έτος ένταξης, κατά κεφαλήν ΑΕΠ, γεωγραφικό πλάτος και μήκος

Η ταξινόμηση έχει γίνει με βάση το ΑΕΠ από το ψηλότερο προς το χαμηλότερο. Από τον πίνακα φαίνεται ότι γενικά τα παλαιότερα μέλη της Ένωσης είναι και τα πιο εύπορα. Αν, δηλαδή, χωρίσουμε χοντρικά τα μέλη σε 14 παλαιά (ένταξη πριν το 2000) και σε 13 νέα (ένταξη μετά το 2000), βλέπουμε ότι πάνω από τη μεσαία θέση (τη 14η, που κατέχει η Ισπανία) βρίσκονται μόνο δύο νέα μέλη (Μάλτα και Κύπρος), ενώ αντίστοιχα κάτω από αυτή τη θέση έχουμε πάλι μόνο δύο παλαιά μέλη (Πορτογαλία και Ελλάδα). Για το γεωγραφικό μήκος να σημειώσουμε ότι οι αρνητικές τιμές δηλώνουν δυτικό μήκος, καθώς οι πρωτεύουσες αυτών των χωρών βρίσκονται δυτικότερα του μεσημβρινού του Γκρήνουιτς. Ως προς το πλάτος είναι, προφανώς, βόρειο για όλες τις χώρες.

Ι. Συμμετοχή

Είδαμε, ήδη, ότι η συμμετοχή παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται όλα τα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές.

Πίνακας 30. Ποσοστά συμμετοχής στις ευρωεκλογές

Όπως βλέπουμε, η ψαλίδα είναι πολύ μεγάλη, από 89,01% (9 στους 10) μέχρι 21,35% (1 στους 5). Είναι, επιπλέον, σαφές ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά αποχής συναντώνται σε νέα μέλη από την πρώην Ανατολική Ευρώπη. Έτσι, στις οκτώ χώρες που το ποσοστό συμμετοχής πέφτει κάτω από το 40%, μόνο η Πορτογαλία είναι σχετικά παλιό μέλος. Αντιθέτως, στις έξι ιδρυτικές χώρες έχουμε είτε πολύ υψηλά ποσοστά συμμετοχής (Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Γερμανία) είτε μέτρια κοντά στο συνολικό της ΕΕ, με χαμηλότερο αυτό της Ολλανδίας (46,18%). Από τις νέες χώρες της Ένωσης (ένταξη μετά το 2000), αρκετά υψηλή συμμετοχή σημειώνεται σε Μάλτα, Ουγγαρία και Κύπρο, αλλά μόνο η μία απ’ αυτές τις χώρες είναι πρώην ανατολικοευρωπαϊκή. Βλέπουμε ότι το ποσοστό συμμετοχής στην Ελλάδα είναι σχετικά χαμηλό, σχεδόν δέκα μονάδες κάτω από το συνολικό, κατατάσσοντας τη χώρα μας στη 17η θέση, πολύ κοντά σε Σλοβενία, Πολωνία και Φινλανδία.

Στον επόμενο πίνακα φαίνονται οι συντελεστές συσχέτισης (r) του ποσοστού συμμετοχής με τους δείκτες που παρουσιάζουμε στον πίνακα 29.

Πίνακας 31. Συντελεστές συσχέτισης ποσοστών συμμετοχής

Από αυτόν πίνακα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερη συσχέτιση της συμμετοχής με τον αριθμό των εδρών ή το γεωγραφικό πλάτος, ενώ με το γεωγραφικό μήκος υπάρχει μια μικρή αρνητική συσχέτιση. Κυρίως, όμως, το ποσοστό συμμετοχής φαίνεται να συσχετίζεται σε σημαντικό βαθμό αρνητικά με το έτος ένταξης (πιο μικρή συμμετοχή στα πιο πρόσφατα μέλη) και θετικά με το ΑΕΠ (πιο μεγάλη συμμετοχή στα πιο εύπορα κράτη).

Μια σχηματική οπτικοποίηση αυτών των δεδομένων έχουμε στα παρακάτω διαγράμματα.

Να διευκρινίσουμε ότι το r είναι ο συντελεστής συσχέτισης που έχουμε ήδη αναφέρει στον σχετικό πίνακα, ενώ η διάστικτη γραμμή είναι η γραμμή τάσης, δηλαδή η ευθεία που πλησιάζει περισσότερο τα ζεύγη τιμών του διαγράμματος. Το πρόσημο του συντελεστή συσχέτισης καθορίζει αν η γραμμή τάσης θα είναι προς τα πάνω ή προς τα κάτω, ενώ η απόλυτη τιμή του την κλίση της γραμμής τάσης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η τιμή του συντελεστή συσχέτισης είναι πολύ μικρή κι έτσι η γραμμή τάσης είναι μεν ανοδική αλλά με πολύ μικρή κλίση. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό διάγραμμα που δείχνει δύο παραμέτρους οι οποίες δεν σχετίζονται. Επίσης, υπάρχει και μια λεπτομέρεια με τα σημεία της Πορτογαλίας και της Τσεχίας ουσιαστικά να συμπίπτουν και να μην ξεχωρίζουν.

Εδώ, το έτος ένταξης ως παράμετρος δημιουργεί «στήλες» καθώς το ίδιο έτος εντάχθηκαν πάνω από μία χώρες, ιδιαίτερα το 1957 και το 2004. Εξαίρεση αποτελούν η Ελλάδα κι η Κροατία που εντάχθηκαν μόνες τους. Βλέπουμε ξεκάθαρα τη μεγάλη διαφορά από το Βέλγιο ως την Κροατία, κάτι που δείχνει κι η γραμμή τάσης. Η εικόνα αυτή δημιουργεί ερωτήματα, όπως γιατί λαοί χωρών που πρόσφατα εντάχθηκαν στην ΕΕ κι υποτίθεται ότι επιθυμούσαν “διακαώς” αυτή την ένταξη, αδιαφορούν πλήρως για την εκλογική διαδικασία; Οφείλεται αυτό στην άγνοια για τη λειτουργία των οργάνων της Ένωσης, σε σχέση με τους πιο έμπειρους λαούς των παλαιών χωρών; Είναι ένδειξη κάποιας συνολικότερης κρίσης του πολιτικού συστήματος ή και απόρριψης του κοινοβουλευτισμού; Εδώ, μπορούμε να σκεφτούμε και τη γενικότερη άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων με ροπή προς αυταρχικές λύσεις. Μήπως οφείλεται στην απογοήτευση, καθώς οι συνθήκες ζωής δεν βελτιώθηκαν ή χειροτέρευσαν τα τελευταία χρόνια; Ή μήπως είναι αποτέλεσμα της μεγάλης μετανάστευσης απ’ αυτές τις χώρες; Όπως καταλαβαίνετε, για να απαντηθούν αυτά (κι άλλα) ερωτήματα, χρειάζονται εμπεριστατωμένες μελέτες κι όχι μια σύντομη (παρότι εκτεταμένη) ανάλυση, όπως αυτή που επιχειρούμε με τη συγκεκριμένη σειρά άρθρων.

Η μεγαλύτερη συσχέτιση (r = 0,58) του ποσοστού συμμετοχής είναι με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των χωρών, όπως φαίνεται στο παραπάνω διάγραμμα, όπου και η κλίση της γραμμής τάσης είναι λίγο μεγαλύτερη από την αρνητική σε σχέση με το έτος ένταξης αλλά και περισσότερα σημεία, δηλαδή χώρες, βρίσκονται επάνω ή πολύ κοντά στη γραμμή τάσης. Η διαφορά από τη σύγκριση με το έτος ένταξης οφείλεται στο ότι Μάλτα και Κύπρος, που είναι οι μοναδικές νέες χώρες με σχετικά υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, έχουν επίσης και υψηλή συμμετοχή, για την ακρίβεια αρκετά υψηλότερη από τη γραμμή τάσης, δηλαδή την αναμενόμενη αν όλα τα σημεία έπεφταν πάνω σ’ αυτή τη γραμμή. Σίγουρα, η μεγαλύτερη εξαίρεση ως προς τη γραμμή τάσης είναι το Βέλγιο, με το θηριώδες ποσοστό συμμετοχής. Επίσης, ψηλότερα από τη γραμμή τάσης βρίσκεται η Γερμανία, καθώς και η Ουγγαρία με τη Ρουμανία, που αποτελούν και τις μοναδικές φτωχές χώρες με αποχή μικρότερη του 50%. Αρκετά κάτω από τη γραμμή τάσης βρίσκονται η εύπορη Ιρλανδία και λιγότερο η Ολλανδία και η Φινλανδία, μαζί με τις φτωχές Λιθουανία και Κροατία.

Όπως βλέπουμε και στα δύο τελευταία διαγράμματα, η γεωγραφική θέση των πρωτευουσών των χωρών δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο στο ποσοστό συμμετοχής. Υπάρχει μόνο μια μικρή τάση μείωσης της συμμετοχής προς τα ανατολικά. Στη συνέχεια, θα παρουσιάζουμε διαγράμματα όπου η γραμμική συσχέτιση των παραμέτρων (θετική ή αρνητική) θα είναι τουλάχιστον μέτρια.

ΙΙ. Ποσοστό πρώτου κόμματος

Τώρα θα δούμε την κατάταξη και τις συσχετίσεις με βάση το ποσοστό που πήρε το πρώτο κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων.

Πίνακας 32. Ποσοστό πρώτου κόμματος και ομάδα στην οποία ανήκει

Από τον παραπάνω πίνακα, βλέπουμε ότι κόμματα που ανήκουν στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΡΡ) έρχονται πρώτα σε 14 χώρες, ενώ σε μία καταλαμβάνει την πρώτη θέση συνασπισμός κόμματος του ΕΡΡ με τους Σοσιαλιστές & Δημοκράτες. Στη συνέχεια, έχουμε πέντε πρώτα κόμματα που ανήκουν στους Πατριώτες για την Ευρώπη (Patriots). Κατόπιν, τρία που ανήκουν στην ομάδα των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών (S&D), ενώ σε δύο περιπτώσεις σοσιαλδημοκρατικά κόμματα καταλαμβάνουν την πρώτη θέση σε συνεργασίες, τη μία με κόμμα του ΕΡΡ και την άλλη με πράσινο κόμμα. Τέλος, ένα πρώτο κόμμα ανήκει στην ομάδα των Πράσινων (Greens/EFA), ενώ σε μία περίπτωση έχουμε πρωτιά σε συνεργασία με σοσιαλδημοκράτες. Τέλος, σε μία χώρα έχουμε πρώτο κόμμα από την ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) και σε μια άλλη από την ομάδα Ανανεώστε την Ευρώπη (Renew).

Όσον αφορά τη διακύμανση αυτή, ξεκινά από το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό του Βελγίου (14,50%), που εξηγείται όμως από το πολιτικό σύστημα της χώρας, όπου όλα σχεδόν τα κόμματα είναι “διπλά” (φλαμανδικά και βαλλονικά), και φθάνει μέχρι το πολύ υψηλό της Ρουμανίας (48,55%).

Αξιοσημείωτο είναι ότι το ποσοστό του πρώτου ελληνικού κόμματος (28,31%) είναι αυτό που βρίσκεται πλησιέστερα στον μέσο όρο (28,45%). Γενικά, εντός των ορίων που θέτει η τυπική απόκλιση από τον μέσο όρο, χοντρικά μεταξύ 20% και 37%, κυμαίνονται τα ποσοστά σε 22 από τις 27 χώρες.

Πίνακας 33. Συντελεστές συσχέτισης του ποσοστού του πρώτου κόμματος

Έχουμε, λοιπόν, πολύ χαμηλές συσχετίσεις με τον αριθμό των εδρών, το γεωγραφικό μήκος και το ποσοστό συμμετοχής, μέτρια θετική με το έτος ένταξης και μέτριες, αλλά λίγο μεγαλύτερες κι αρνητικές με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το γεωγραφικό πλάτος. Για τις τρεις τελευταίες παραμέτρους θα δούμε και τα σχετικά διαγράμματα.

Στο διάγραμμα βλέπουμε ότι υπάρχει μια κάποια (μέτρια) τάση το πρώτο κόμμα να έχει υψηλότερο ποσοστό στα νεότερα μέλη της ΕΕ. Διακρίνουμε, όμως, καλύτερα τις χώρες που ξεχωρίζουν είτε με πολύ χαμηλό ποσοστό, δηλαδή κάτω της γραμμής του 20% εκτός από το Βέλγιο βρίσκεται κι η Δανία (επίσης από τα παλιά μέλη), είτε με πολύ υψηλό, πάνω από τη γραμμή του 40% εκτός από τη Ρουμανία βρίσκονται η Μάλτα κι η Ουγγαρία (πολύ κοντά μεταξύ τους) που κι αυτές είναι αντίστοιχα νεότερα μέλη. Επίσης, παρατηρούμε ότι βρίσκονται πολύ κοντά χώρες που εντάχθηκαν την ίδια χρονιά, ενίοτε δημιουργώντας συσσωματώματα όπου δύσκολα ξεχωρίζει η θέση της μίας από την άλλη. Έτσι, βλέπουμε μαζί τις τρεις μεγάλες ιδρυτικές χώρες (Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία), τις ιβηρικές (Πορτογαλία, Ισπανία), τις χώρες της διεύρυνσης του 1995 (Σουηδία, Φινλανδία, Αυστρία), ενώ στις πολλές της επόμενης διεύρυνσης έχουμε τη σχεδόν ταύτιση δύο βαλτικών χωρών (Λιθουανία, Εσθονία), τεσσάρων άλλων λίγο παραπάνω (Κύπρος, Εσθονία, Τσεχία, Σλοβακία· ειδικότερα οι δύο τελευταίες έχουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά, όπως είδαμε και στο 8ο μέρος της ανάλυσης), ενώ προαναφέραμε την εγγύτητα Ουγγαρίας και Μάλτας. Μπορούμε να κάνουμε, λοιπόν, την υπόθεση ότι αυτή η εγγύτητα στα ποσοστά των πρώτων κομμάτων υποδηλώνει μια παρόμοια πολιτική κουλτούρα ή κατάσταση, η διερεύνηση αυτής της υπόθεσης όμως ξεπερνά τα όρια της ανάλυσής μας.

Η γραμμή τάσης στο παραπάνω διάγραμμα είναι προς τα κάτω καθώς ο συντελεστής συσχέτισης (r) είναι -0,44, δείχνοντας ότι το υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ συνδυάζεται με σχετικά χαμηλό ποσοστό του πρώτου κόμματος, με αρκετές βέβαια εξαιρέσεις.

Κι εδώ βλέπουμε μια μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ των δύο παραμέτρων. Δηλαδή, όσο πιο νότια είμαστε τόσο σχετικά υψηλότερο είναι το ποσοστό του πρώτου κόμματος.

ΙΙI. Άθροισμα ποσοστών δύο πρώτων κομμάτων

Αφού είδαμε την κατάταξη με βάση το ποσοστό του πρώτου κόμματος, θα προχωρήσουμε στην ανάλυση με βάση το άθροισμα των ποσοστών των δύο πρώτων κομμάτων, για να δούμε πού εμφανίζεται το φαινόμενο του δικομματισμού.

Πίνακας 34. Άθροισμα ποσοστών δύο πρώτων κομμάτων και ομάδα στην οποία ανήκει το δεύτερο κόμμα

Προφανώς, σημαντικό ρόλο στο άθροισμα των δύο πρώτων κομμάτων παίζει το ποσοστό του πρώτου κόμματος, οπότε η εικόνα δεν αλλάζει ιδιαίτερα από την προηγούμενη ενότητα. Έτσι, Δανία και Βέλγιο βρίσκονται και πάλι στις χαμηλότερες θέσεις, ενώ Μάλτα κι Ουγγαρία στις υψηλότερες, αλλά δίπλα τους έρχονται να προστεθούν η Πολωνία κι η Πορτογαλία. Η Μάλτα αξίζει ιδιαίτερης μνείας, καθώς μιλάμε για απόλυτο δικομματισμό που πλησιάζει το 90% με μόνο τα δυο πρώτα κόμματα να παίρνουν έδρες σ’ αυτή τη χώρα. Γενικά, σε δέκα χώρες ο δικομματισμός συγκεντρώνει πάνω από το μισό των ψήφων, ενώ σε άλλες έξι βρίσκεται πάνω από το 45%. Η Ελλάδα πέφτει από τη 12η θέση που είχε στο ποσοστό του πρώτου κόμματος στη 18η εξαιτίας του χαμηλού σχετικά ποσοστού του δεύτερου κόμματος.

Όσον αφορά τις πολιτικές ομάδες στις οποίες ανήκουν τα δεύτερα κόμματα, έχουμε επτά από τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D), πέντε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), ενώ έχουμε μια περίπτωση συνασπισμού κομμάτων που ανήκουν στο ΕΡΡ και στους ECR, τέσσερα ακόμα από τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR), τέσσερα από την ομάδα Ανανεώστε την Ευρώπη (Renew), τρία από την Αριστερά (Left) κι από ένα από τους Πατριώτες για την Ευρώπη (Patriots), την Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών (ESN) και τους Μη Ενταγμένους (ΝΙ). Στην τελευταία περίπτωση πρέπει να πούμε ότι το συγκεκριμένο κόμμα ανήκε μέχρι πρόσφατα στην ομάδα S&D.

Πίνακας 35. Συντελεστές συσχέτισης αθροίσματος ποσοστών δύο πρώτων κομμάτων

Η εικόνα είναι παρόμοια με τις συσχετίσεις του ποσοστού του πρώτου κόμματος, όπως προαναφέραμε, με τις ίδιες παραμέτρους να παρουσιάζουν μέτριες συσχετίσεις με το άθροισμα των δύο πρώτων κομμάτων. Απλώς, υπάρχει μια μικρή αύξηση σε απόλυτες τιμές στη θετική συσχέτιση του δικομματισμού με το έτος ένταξης και στην αρνητική με το γεωγραφικό πλάτος, ενώ μειώνεται η επίσης αρνητική συσχέτιση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Να επισημάνουμε ότι όπως και για το ποσοστό του πρώτου κόμματος έτσι και για το ποσοστό του δικομματισμού δεν φαίνεται να υπάρχει καμία απολύτως σχέση με το ποσοστό συμμετοχής στις εκλογές.

IV. Αναντιπροσώπευτη ψήφος

Πρόκειται για το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων που δεν βγάζουν ούτε μία έδρα, επομένως δεν εκπροσωπούνται στο Ευρωκοινοβούλιο. Εδώ, εκτός από τον αριθμό των εδρών όπως θα δούμε, παίζει καίριο ρόλο το εκλογικό σύστημα κάθε χώρας. Αν υπάρχει ένα υψηλό όριο εισόδου στη Βουλή αυξάνεται το σχετικό ποσοστό ενώ αν έχουμε απλή αναλογική χωρίς όριο, όπως π.χ. στη Γερμανία για τις ευρωεκλογές, μειώνεται.

Πίνακας 36. Ποσοστό αναντιπροσώπευτης ψήφου

Παρατηρούμε ότι ο μέσος είναι περίπου 12% (κατά τη γνώμη μου υψηλός), αλλά το βασικό στοιχείο είναι η μεγάλη τυπική απόκλιση σε σχέση με τον μέσο όρο, που πλησιάζει το 7,5%. Αυτό οφείλεται στις πολύ μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των χωρών, καθώς στη βάση του πίνακα έχουμε χώρες όπου το σύνολο των ποσοστών των κομμάτων που δεν εκπροσωπούνται είναι μόλις 1,5% (Πολωνία και Φινλανδία), ενώ στην κορυφή συναντάμε περιπτώσεις όπου αυτό φθάνει και ξεπερνάει το ένα τέταρτο των εγκύρων ψηφοδελτίων (Κροατία και Ιρλανδία). Να θυμίσουμε ότι στην Κροατία ψήφισε μετά βίας το ένα πέμπτο των ψηφοφόρων, οπότε αν κάνουμε τους σχετικούς υπολογισμούς συμπεραίνουμε ότι στην Ευρωβουλή εκπροσωπείται περίπου το 16% των ατόμων με δικαίωμα ψήφου αυτής της χώρας! Στην περίπτωση της Ιρλανδίας, ο λόγος του υψηλού ποσοστού αναντιπροσώπευτης ψήφου πρέπει να είναι η ύπαρξη πολλών ανεξάρτητων/μεμονωμένων υποψήφιων. Παρατηρούμε, επίσης, ότι η αναντιπροσώπευτη ψήφος ξεπερνάει το 20% (δηλαδή απέχει από τον μέσο όρο περισσότερο από την τυπική απόκλιση) σε άλλες τέσσερις πρώην ανατολικές χώρες: Σλοβενία, Λιθουανία, Σλοβακία και Βουλγαρία. Απ’ αυτές, οι τρεις, εκτός της Σλοβενίας, βρίσκονται και μεταξύ των πέντε με τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής, δηλαδή έχουμε περιπτώσεις παρόμοιες με την Κροατία. Από την άλλη, πολύ χαμηλά ποσοστά έχουμε σε πρώην δυτικές και κυρίως βόρειες χώρες (Γερμανία, Βέλγιο και Δανία, Σουηδία, ενώ το δεύτερο χαμηλότερο το έχει η Φινλανδία). Η Ελλάδα βρίσκεται στην έβδομη θέση έχοντας το υψηλότερο από τα μεσαία ποσοστά.

Πίνακας 37. Συντελεστές συσχέτισης ποσοστού αναντιπροσώπευτης ψήφου

Βλέπουμε μια μέτρια αρνητική συσχέτιση με τις έδρες, που είναι κάπως αναμενόμενη αφού, ασχέτως του εκλογικού συστήματος, είναι λογικό λιγότερες έδρες να σημαίνουν περισσότερα κόμματα χωρίς καμιά απ’ αυτές. Κάπως μεγαλύτερο είναι, γενικά, το ποσοστό της αναντιπροσώπευτης ψήφου στα νεότερα μέλη της ΕΕ, όπως είδαμε και στον πίνακα 36. Τέλος, υπάρχει μέτρια αρνητική συσχέτιση και με τη συμμετοχή, η οποία όμως διαφέρει από τις άλλες παραμέτρους επειδή αναφέρεται στις ίδιες τις εκλογές.

Στο παραπάνω διάγραμμα εμφανίζεται μια εικόνα σε βαθμίδες (βοηθούν οι οριζόντιες γραμμές). Έτσι, βλέπουμε έξι χώρες που το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που δεν εκλέγουν μέλος του ΕΚ είναι πάνω από 20%, από τις οποίες ξεχωρίζουν οι δυο που βρίσκονται παραπάνω ενώ οι άλλες τέσσερις έχουν παρόμοια ποσοστά. Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των χωρών είναι ότι εκλέγουν λιγότερους από είκοσι ευρωβουλευτές. Παρακάτω, βλέπουμε ότι μεταξύ των ποσοστών 15% έως 20% δεν υπάρχει καμία χώρα. Οπότε, η επόμενη βαθμίδα είναι αυτή μεταξύ 10-15%, όπου έχουμε τις περισσότερες (12) χώρες, που έχουν από ελάχιστες έως πολλές έδρες στο ΕΚ. Μεταξύ αυτών, βρίσκεται η Ελλάδα με την υψηλότερη τιμή αναντιπροσώπευτης ψήφου, όπως προαναφέραμε. Στο διάστημα 5-10% έχουμε μόνο δύο χώρες (με 20 και 21 έδρες, αντίστοιχα) και κάτω από το 5% συναντάμε άλλες έξι χώρες, επίσης με ποικίλο αριθμό εδρών.

Εδώ βλέπουμε τη συσχέτιση των ποσοστών αναντιπροσώπευτης ψήφου και συμμετοχής. Η συσχέτιση αυτή, όπως είπαμε, είναι διαφορετική από τις άλλες επειδή και οι δύο παράμετροι αφορούν τις εκλογές. Υπάρχει μια μέτρια αρνητική συσχέτιση που σημαίνει ότι, σε κάποιο βαθμό, όσοι περισσότεροι ψηφίζουν τόσο μικρότερο είναι το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που δεν εκπροσωπούνται στην Ευρωβουλή. Παρατηρούμε την εξαίρεση της Ιρλανδίας, που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό αναντιπροσώπευτης ψήφου, ενώ η συμμετοχή κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με τη γενική ευρωπαϊκή. Στην πάνω αριστερή γωνία του διαγράμματος βλέπουμε τις χώρες όπου έχουμε και μεγάλη αποχή και υψηλό ποσοστό αναντιπροσώπευτης ψήφου, με προεξάρχουσα την Κροατία αλλά από κοντά τις Λιθουανία, Βουλγαρία και Σλοβακία. Στην απέναντι γωνία του διαγράμματος, ξεχωρίζει το Βέλγιο με την υψηλότερη συμμετοχή και ένα πολύ χαμηλό ποσοστό αναντιπροσώπευτης ψήφου, ενώ γενικά κάτω από τη γραμμή του 5% υπάρχουν χώρες με αρκετά διαφορετικά ποσοστά συμμετοχής αλλά σε κάθε περίπτωση άνω του 40%.

V. Ουσιαστικός αριθμός κομμάτων

Ένας τελευταίος δείκτης που θα εξετάσουμε είναι ο ουσιαστικός αριθμός κομμάτων που δείχνει τον πλουραλισμό του πολιτικού συστήματος κάθε χώρας. Ο δείκτης αυτός βγαίνει από τον εξής τύπο:

όπου Ν είναι ο ουσιαστικός αριθμός κομμάτων, n ο αριθμός των κομμάτων και p_i το ποσοστό του κάθε κόμματος. Επειδή τα ποσοστά των κομμάτων είναι μικρότερα της μονάδας η ύψωση στο τετράγωνο σημαίνει ότι η επίδραση μειώνεται ραγδαία όσο πέφτουν τα ποσοστά των κομμάτων, π.χ. ένα ποσοστό 10% προσθέτει 0,1 Χ 0,1 = 0,01, ενώ αν κάποιο κόμμα πάρει 1% προσθέτει 0,0001.

Πίνακας 38. Ουσιαστικός αριθμός κομμάτων

Βλέπουμε ότι για τις περισσότερες χώρες ο δείκτης κυμαίνεται μεταξύ 4,5 και 9, με βασικές εξαιρέσεις προς τα πάνω την Ολλανδία και το Βέλγιο, που σχεδόν ταυτίζονται, και προς τα κάτω την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Μάλτα. Η Ελλάδα βρίσκεται κοντά, αλλά πάνω, από τον μέσο όρο, στην όγδοη θέση.

Πίνακας 39. Συντελεστές συσχέτισης ουσιαστικού αριθμού κομμάτων

Οι μόνες συσχετίσεις που έχουν κάποια σημασία είναι λίγο η μικρή θετική με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και, κυρίως, οι μέτριες και ίδιες σε απόλυτες τιμές με το έτος ένταξης και το γεωγραφικό πλάτος, αρνητική η μεν, θετική η δε.

Πέρα από την αρνητική κλίση της γραμμής τάσης παρατηρούμε διάφορα «συσσωματώματα» χωρών (πολλές φορές γειτονικές γεωγραφικά) με ίδιο έτος ένταξης και ίδιες τιμές του δείκτη, όπως Ολλανδία – Βέλγιο, Γερμανία – Γαλλία – Λουξεμβούργο, Δανία – Ιρλανδία, Ισπανία – Πορτογαλία, Σουηδία – Φινλανδία, Κύπρος – Σλοβακία – Σλοβενία και Πολωνία – Ουγγαρία.

Εδώ, η κλίση της γραμμής τάσης είναι ίδια με το προηγούμενο διάγραμμα αλλά προς τα πάνω, με πολλές χώρες να βρίσκονται σχετικά κοντά της. Γενικά, οι πιο βόρειες χώρες τείνουν να είναι και πιο πλουραλιστικές. Διακρίνουμε καθαρά ότι η πλειοψηφία των χωρών βρίσκεται στη ζώνη μεταξύ των τιμών τέσσερα κι οκτώ, με τέσσερις πάνω από το οκτώ και δύο πάνω από το δέκα, ενώ αντίστοιχα τρεις είναι κάτω από το τέσσερα.

Η πολύ υψηλή τιμή είναι μάλλον αναμενόμενη για το Βέλγιο με τα «διπλά» κόμματα, αλλά τη βλέπουμε και στη γειτονική Ολλανδία. Στις χαμηλές τιμές, είχαμε δει και παραπάνω τον σχεδόν απόλυτο δικομματισμό της Μάλτας, αλλά βλέπουμε και την πολύ ισχυρή πόλωση, στα όρια πολιτικού διχασμού, σε Ουγγαρία και Πολωνία.

Ανακεφαλαιώνοντας αυτή την ενότητα, εξετάσαμε πέντε μεγέθη των ευρωεκλογών σε κάθε χώρα: τα ποσοστά συμμετοχής, πρώτου κόμματος, δύο πρώτων κομμάτων και αναντιπροσώπευτης ψήφου καθώς και τον ουσιαστικό αριθμό κομμάτων. Βέβαια, τα τρία απ’ αυτά τα μεγέθη (ποσοστό πρώτου κόμματος, ποσοστό δύο πρώτων κομμάτων και ουσιαστικός αριθμός κομμάτων) επηρεάζονται το ένα από το άλλο και βασικά δείχνουν τον πλουραλισμό του εκλογικού αποτελέσματος. Συγκρίναμε αυτά τα μεγέθη με πέντε άλλα: αριθμό εδρών στο ΕΚ, έτος ένταξης στην ΕΕ, κατά κεφαλήν ΑΕΠ, γεωγραφικό πλάτος και μήκος της πρωτεύουσας κάθε χώρας. Απ’ αυτή τη σύγκριση, είδαμε ότι ο αριθμός των εδρών, που σχετίζεται με τον μέγεθος του πληθυσμού κάθε χώρας, είχε μια μέτρια αρνητική συσχέτιση μόνο με το ποσοστό της αναντιπροσώπευτης ψήφου (r = -0,38), πράγμα πολύ λογικό, αφού όσο λιγότερες είναι οι έδρες τόσο πιο μεγάλο το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων που μένουν «εκτός νυμφώνος».

Από την άλλη, το έτος ένταξης και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ μας έδωσαν μια εικόνα ανισοκατανομής. Δηλαδή, στα παλαιότερα και πιο εύπορα μέλη έχουμε σαφώς μεγαλύτερη συμμετοχή και περισσότερο πλουραλισμό από τα νεότερα και φτωχότερα μέλη. Χαρακτηριστικοί είναι οι συντελεστές συσχέτισης του έτους ένταξης με το ποσοστό συμμετοχής (-0,54), τα ποσοστά του πρώτου και των δύο πρώτων κομμάτων (0,38 και 0,41, αντίστοιχα) και τον ουσιαστικό αριθμό κομμάτων (-0,41), ενώ εμφανίζεται και μια μικρή θετική συσχέτιση με το ποσοστό της αναντιπροσώπευτης ψήφου (r = 0,28). Αντίστροφοι είναι οι συντελεστές συσχέτισης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ με τη συμμετοχή (0,58), τα ποσοστά του πρώτου και των δύο πρώτων κομμάτων (-0,44 και -0,37, αντίστοιχα) και τον ουσιαστικό αριθμό κομμάτων (0,29).

Τέλος, από τους δύο γεωγραφικούς παράγοντες, μόνο το πλάτος φαίνεται ότι σχετίζεται κάπως με τον πλουραλισμό, έχοντας αρνητικούς συντελεστές συσχέτισης με το ποσοστό του πρώτου κόμματος (-0,47) και το άθροισμα των ποσοστών των δύο πρώτων κομμάτων (-0,49) και θετικό με τον ουσιαστικό αριθμό κομμάτων (0,41). Δηλαδή, γενικά στις πιο βόρειες χώρες περισσότερα κόμματα είναι στο παιχνίδι, ενώ τα δύο πρώτα δεν είναι πολύ ισχυρά.

Στο επόμενο, και τελευταίο, μέρος θα δούμε συνολικά τις χώρες ως προς την πολιτική τοποθέτηση.

Το άρθρο Μέρος 11. Συσχετίσεις και συσχετισμοί: Α. Γενικά χαρακτηριστικά εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Από την άλλη, η συμμετοχή σε Βουλγαρία και Κροατία πέφτει στα τάρταρα. Στη γειτονική μας χώρα ψήφισε μόλις το ένα τρίτο των ψηφοφόρων (33,78%, 25η θέση, τρίτη από τέλος δηλαδή), ενώ στην πρώην γιουγκοσλαβική χώρα “έκανε τον κόπο” να πάει στις κάλπες ένας στους πέντε ψηφοφόρους (21,35%, η μεγαλύτερη αποχή σε όλη την ΕΕ). Στη Βουλγαρία είναι χαμηλό και το ποσοστό του πρώτου κόμματος (23,55%, 20η) ενώ το άθροισμα των δύο πρώτων μένει κάτω από το μισό των ψήφων (48,91%, 12η). Στην Κροατία αυτά τα νούμερα είναι υψηλότερα με το πρώτο κόμμα να φθάνει το 34,6% (5η θέση) και τον δικομματισμό να είναι στο 60,56% (7η θέση). Σε Βουλγαρία και Κροατία, επίσης, το ποσοστό της αναντιπροσώπευτης ψήφου (δηλαδή το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων που δεν βγάζουν έδρες) ξεπερνά το 20% (στην Κροατία, μάλιστα, πλησιάζει το 25%), ενώ στη Ρουμανία είναι περίπου 13%. Τέλος, δυο είναι οι ομάδες που δεν κερδίζουν καμία έδρα σε αυτές τις χώρες οι Patriots και, βέβαια, η Αριστερά.

Το πιο ισχυρό ακροδεξιό κόμμα στις χώρες αυτές είναι η Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων, με την οποία συνασπίζονται και κάποια άλλα μικρότερα ακροδεξιά κόμματα της χώρας, που με 14,93% κερδίζει έξι έδρες κι αποτελεί το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR). Σ’ αυτόν τον πολιτικό χώρο ανήκει και το πέμπτο κόμμα της χώρας, το SOS Ρουμανία με 5,03%, έστω κι αν οι δυο έδρες του έχουν μείνει στους ΝΙ. Η επικεφαλής του κόμματος προέρχεται από τη Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων κι είναι αυτή  που εμφανίστηκε στην εναρκτήρια συνεδρίαση του ΕΚ με φίμωτρο κι εικόνες του Χριστού και της Παναγίας, ζητώντας να “εξαγνίσει” τον χώρο ιερέας. Αρκετά παρακάτω, χωρίς βέβαια έδρα, βρίσκουμε ακόμη το Κόμμα Πατριωτών (χωρίς άλλα στοιχεία) με 0,73%· το Κόμμα της Μείζονος Ρουμανίας με 0,66%, το οποίο εκτός από το όνομα έχει στο παρελθόν συνεργασία τόσο με το κόμμα της Λεπέν, όσο και με το αυστριακό Κόμμα Ελευθερίας· και τη Δεξιά Εναλλακτική με 0,45%, επίσης μέλος των ECR. Στη Βουλγαρία το μεγαλύτερο ακροδεξιό κόμμα είναι η Αναγέννηση που ήρθε τέταρτη με 13,98%, έβγαλε τρεις έδρες (πριν δεν είχε καμιά) κι εντάχθηκε στην ESN, καθώς είχε από το παρελθόν συνεργαστεί με την Εναλλακτική για τη Γερμανία. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι στις 12 Απριλίου 2024 το κόμμα οργάνωσε συνάντηση στη Σοφία από την εκδόθηκε σχετική διακήρυξη, με τη συμμετοχή διαφόρων (γενικά μικρών) κόμματων κι ανάμεσά τους του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Κόμματος Ελλάδας. Ακόμη το Υπάρχει και Τέτοιος Λαός, που εντάσσεται στους ECR, παίρνει 6,08% και μία έδρα. Επικεφαλής του είναι ένας τραγουδιστής και τηλεπαρουσιαστής, ενώ το όνομα του κόμματος προέρχεται από μουσικό του άλμπουμ. Παρακάτω, χωρίς έδρες, βρίσκονται το κόμμα Μεγαλείο  (4,07%) που δημιουργήθηκε πέρσι και κινείται στον ίδιο χώρο με την Αναγέννηση, με επικεφαλής έναν αξιωματικό των σωμάτων ασφαλείας, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι διατηρεί παραστρατιωτική οργάνωση με τη μορφή αθλητικού συλλόγου· το Ηθική, Ενότητα, Τιμή με 2,54%, που τα αρχικά του σχηματίζουν τη λέξη “ξίφος” στα βουλγάρικα· το ΕΜΕΟ-Βουλγαρικό Εθνικό Κίνημα με 2,09%, που ανήκει στους ECR. Από την Κροατία στους ECR ανήκει η μία έδρα του Πατριωτικού Κινήματος, ενός νέου κόμματος που πήρε 8,82% και κατέλαβε την τρίτη θέση. Επιπλέον, εδώ έχουμε τον συνασπισμό Γέφυρα – Κροατική Κυριαρχία – Κροατικό Κόμμα των Δικαιωμάτων που με 4,02% δεν μπόρεσε να κρατήσει την έδρα που είχε το δεύτερο από τα κόμματα που τον αποτελούν ενταγμένο στους ΕCR, ενώ το τρίτο κόμμα έχει νεοφασιστικά χαρακτηριστικά επικαλούμενο γραπτά ιδεολογικών ταγών των Ουστάσι· το Νόμος και Δικαιοσύνη (με 2,98% έχασε και τις δύο έδρες που κατείχε), το οποίο μιμείται το πολωνικό συνονόματό του, ενώ στις βουλευτικές εκλογές συνεργάστηκε με το Πατριωτικό Κίνημα· το Αποφασιστικότητα και Δικαιοσύνη (1,37%) με επικεφαλής βουλευτίνα πρώην μέλος του Πατριωτικού Κινήματος· και την Ανεξάρτητη Λίστα του Ladislav Ilčić, ο οποίος ήταν μέλος του ΕΚ στην προηγούμενη σύνθεση αντικαθιστώντας ευρωβουλετίνα των ECR, και έλαβε 1,22%.

Όσον αφορά στον χώρο της Δεξιάς/Κεντροδεξιάς τα πράγματα είναι αρκετά καθαρά στην Κροατία. Ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, η Κροατική Δημοκρατική Ένωση (πρόκειται για το κόμμα που ίδρυσε ο πρώτος πρόεδρος της χώρας Φράνιο Τούτζμαν), ήρθε πρώτο με 34,6% και κέρδισε έξι έδρες, δύο περισσότερες από την προηγούμενη φορά. Το ΕΡΡ κερδίζει έξι έδρες και στη Βουλγαρία, αλλά μέσω δύο κομμάτων. Πρώτος με ποσοστό 23,55% έρχεται ο συνασπισμός Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας – Ένωση Δημοκρατικών Δυνάμεων μ’ επικεφαλής τον Μπόυκο Μπορίσοφ, τον μακροβιότερο πρωθυπουργό της μετακομμουνιστικής Βουλγαρίας, εναντίον του οποίου υπάρχουν πολλές κατηγορίες για σκάνδαλα διαφθοράς, σχέσεις με το οργανωμένο έγκλημα κι απειλές κατά δημοσιογράφων. Ο συνασπισμός αυτός κερδίζει πέντε έδρες, μία λιγότερα από το 2019. Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο συνασπισμός των κομμάτων Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία με 14,45%. Αυτός ο συνασπισμός αύξησε τις έδρες του κατά δύο, φθάνοντας τις τρεις, από τις οποίες η μία, που ανήκει στη Δημοκρατική Βουλγαρία, καταγράφεται στο ΕΡΡ με τις άλλες δύο να πηγαίνουν στη Renew. Στον ίδιο πολιτικό χώρο πρέπει να εντάξουμε τον καινούργιο εκλογικό συνασπισμό Γαλάζια Βουλγαρία που αποτελείται από εννέα μικρά κόμματα και έλαβε 1,24%. Απ’ αυτά σε ευρωπαϊκό επίπεδο ένα σχετίζεται με τους ECR, ένα με το ΕΡΡ κι ένα με τη Renew, ενώ κάποια από τ’ άλλα αποτελούν διασπάσεις των προαναφερομένων. Τέλος, έχουμε το μικρό κόμμα Βουλγαρική Έγερση με 0,47% που μάλλον πρέπει να εντάξουμε γενικά στον χώρο της κλασσικής Δεξιάς. Επικεφαλής του κόμματος είναι ένας πρώην ταξίαρχος, που έχει διατελέσει δυο φορές υπηρεσιακός πρωθυπουργός της χώρας, ενώ ήταν κι υπουργός Άμυνας μέχρι τον Μάρτιο του 2022, όταν απολύθηκε επειδή χαρακτήρισε την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως “στρατιωτική επιχείρηση”. Η Ρουμανία, τέλος, δίνει στο ΕΡΡ δέκα έδρες, μέσω δύο σχηματισμών, από τους οποίους τους ενός οι ευρωβουλευτές πάνε και σ’ άλλο κόμμα. Να ξεκαθαρίσουμε λιγάκι τα πράγματα: Πρώτος στη χώρα με 48,55% (το υψηλότερο ποσοστό νικητή των ευρωεκλογών γενικά, όπως προαναφέραμε) έρχεται ο συνασπισμός του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος με το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα που κερδίζει 19 έδρες, οι οκτώ εκ των οποίων ανήκουν στο δεύτερο μέλος του συνασπισμού που με τη σειρά του είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Όπως φαίνεται στον εκλογικό χάρτη της Ρουμανίας, αυτός ο “μεγάλος” συνασπισμός κερδίζει όλες σχεδόν τις περιφέρειες, εκτός από τέσσερις στην κεντρική και βορειοδυτική Ρουμανία. Εκεί έρχεται πρώτη η Δημοκρατική Συμμαχία των Ούγγρων στη Ρουμανία που γενικά καταλαμβάνει την τέταρτη θέση με 6,48% και διατηρεί τις δύο έδρες της οι οποίες κι αυτές καταγράφονται στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Η Renew κερδίζει οκτώ έδρες σε δύο από τις τρεις αυτές χώρες. Συγκεκριμένα, πέντε από τη Βουλγαρία από δύο πηγές. Το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες, που επιδιώκει να εκφράσει την τουρκική και τις άλλες μουσουλμανικές μειονότητες της χώρας, πήρε 14,66% και διατήρησε τις τρεις έδρες του. Παράλληλα, όπως αναφέραμε και παραπάνω στη Renew εντάσσονται κι οι δύο βουλευτές του κόμματος Συνεχίζουμε την Αλλαγή, που πήρε μέρος στις εκλογές μαζί με τη Δημοκρατική Βουλγαρία. Τα τρία μέλη του ΕΚ που εντάσσονται στην ομάδα αυτή από τη Ρουμανία προέρχονται από τον συνασπισμό Ενωμένη Δεξιά Συμμαχία, παρότι δύο από τα τρία κόμματα που τον αποτελούν σχετίζονταν με το ΕΡΡ! Στον χώρο της Renew ανήκει επίσης και η νεότευκτη Ανανέωση του Ευρωπαϊκού Εγχειρήματος της Ρουμανίας που με 3,74% δεν κατέλαβε έδρα. Στην Κροατία, τώρα, η Ιστριανή Δημοκρατική Συνέλευση (που το όνομά της γράφεται τόσο στα κροατικά, όσο και στα ιταλικά), κατέβηκε στις εκλογές σε συνασπισμό με άλλα τοπικά κόμματα ως Fair Play List 9 και παρότι κέρδισε σε τοπικό επίπεδο, όπως φαίνεται στον εκλογικό χάρτη της Κροατίας, το 5,54% που πήρε πανεθνικά δεν στάθηκε ικανό για να διατηρήσει την έδρα που κατείχε στην προηγούμενη σύνθεση του ΕΚ. Μάλλον στον ίδιο χώρο πρέπει να εντάξουμε το Κροατικό Κόμμα Συνταξιούχων (0,7%) που κατά καιρούς έχει συνεργαστεί τόσο με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα όσο και με την Κροατική Δημοκρατική Ένωση, όπως επίσης και με άλλα μικρά κεντρωοκάτι κόμματα. Στην ίδια χώρα ο σχηματισμός Συνταξιούχοι Μαζί (αγνώστων λοιπών στοιχείων) πήρε 0,57%.

Οι Πράσινοι βγάζουν δύο έδρες στις βαλκανικές αυτές χώρες. Τη μία κερδίζει στην Κροατία το κόμμα Μπορούμε! με 5,92%, ενώ πριν δεν είχε καμία. Η άλλη έρχεται από τη Ρουμανία, όπου ο ανεξάρτητος Nicolae Ştefănuţă με 3,08% των ψήφων, διατήρησε την έδρα του. Στην προηγούμενη σύνθεση του Ευρωκοινοβουλίου, βέβαια, είχε εκλεγεί με ένα από τα κόμματα της Ενωμένης Δεξιάς Συμμαχίας κι ανήκε στην ομάδα Renew, μέχρι τον Μάρτιο του 2023, οπότε ανεξαρτητοποιήθηκε κι αποσκίρτησε στους Πράσινους. Στη Βουλγαρία το Κόμμα των Πράσινων πήρε 0,85% και το Πράσινο Κίνημα 0,41%, αμφότερα χωρίς έδρα βέβαια.

Για την Κεντροαριστερά, τα πράγματα είναι μάλλον αρκετά καλά εδώ. Στη Ρουμανία το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (σε συνεργασία με το δεξιό Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα, όπως είδαμε παραπάνω) έρχεται πρώτο και παίρνει 11 από τις 19 έδρες που κερδίζει ο συνασπισμός τους, όντας έτσι ένα από τα πέντε κόμματα με διψήφιο αριθμό ευρωβουλευτών της ομάδας S&D. Στην ίδια ομάδα ανήκει, χωρίς έδρες όμως, και το Σοσιαλφιλελεύθερο Ανθρωπιστικό Κόμμα που έλαβε 1,48%. Στην Κροατία η Συμμαχία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος με 25,62% κατέλαβε τη δεύτερη θέση και διατήρησε τις τέσσερις έδρες που είχε πριν, επικρατώντας σε κάποιες περιοχές στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, όπως φαίνεται και στον σχετικό χάρτη. Η Συμμαχία κατέβηκε με το όνομα Ποταμοί Δικαιοσύνης, ενώ παλιότερα χρησιμοποιούσε το όνομα Συμμαχία Κουκουρίκου! Τέλος, το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα με 7,01% κέρδισε μεν δύο έδρες, αλλά έχασε άλλες τρεις σε σχέση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές. Στον ίδιο χώρο εντάσσουμε και τον σχηματισμό Η Αριστερά! που πήρε 0,51% κι αποτελείται από επτά οργανώσεις, ανάμεσά τους κι μια ομάδα που αποχώρησε από το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Για την Αριστερά δεν υπάρχουν έδρες σ’ αυτές τις χώρες, αλλά μπορούμε να δούμε κάποια μικρά ίχνη. Η Αλληλέγγυα Βουλγαρία (μέλος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς) πήρε 1,23%. Στο ίδιο ευρωπαϊκό κόμμα ανήκουν τόσο το Εργατικό Μέτωπο στην Κροατία με 0,63%, όσο και το Ρουμανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα που μαζί με το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα αποτέλεσαν τη Συμμαχία Σοσιαλιστική Ρουμανία κι έλαβαν 0,42%.

Εντέλει, δεν λείπουν κι οι “περίεργοι” σχηματισμοί ενώ σημαντικά ποσοστά λαμβάνουν αθροιστικά πολύ μικρά κόμματα. Αξιοσημείωτη είναι η Ανεξάρτητη Λίστα της Nina Skočak στην Κροατία που φθάνει το 4,03%. Η επικεφαλής της λίστας είναι μια νεαρή tiktoker με βασικό στοιχείο τις φωτογραφήσεις με vintage ρούχα (των δεκαετιών ’40 και ’50). Στην ίδια χώρα ένας ανεξάρτητος ονόματι Ričard λαμβάνει το 1,16% των ψήφων, ενώ τα κόμματα που πήραν κάτω από μισή μονάδα συγκεντρώνουν αθροιστικά το 2,27%. Στη Ρουμανία, το Κόμμα Ενωμένης Διασποράς (ή κάπως έτσι) έλαβε το 1,79% χωρίς να γνωρίζουμε κάτι παραπάνω περί αυτού, ενώ το άθροισμα των ψήφων των ανεξάρτητων υποψηφίων, εκτός του ενός που εκλέγεται, ανέρχεται σε 3,95%, αλλά δεν υπάρχουν κόμματα με ποσοστό μικρότερο του 0,4%. Στη Βουλγαρία το κόμμα με την επωνυμία Κέντρο πήρε το 1,04%. Επικεφαλής του κόμματος είναι ο επιχειρηματίας Βασίλ Μπόζκοβ, γνωστός με το παρατσούκλι “Η Νεκροκεφαλή”, ίσως ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Βουλγαρία και ταυτόχρονα κατηγορούμενος για συμμετοχή στο οργανωμένο έγκλημα. Την ανακοίνωση, μάλιστα, της ίδρυσης του κόμματος την έκανε στις 21.2.2024 από το σπίτι του, καθώς βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό. Επιπλέον, 0,55% παίρνει ο ανεξάρτητος υποψήφιος Κούζμαν Ίλιεφ, οικονομολόγος κι επιχειρηματίας. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Βουλγαρίας είναι μεγάλη πολυδιάσπαση των ψήφων σε πολλούς πολύ μικρούς συνδυασμούς. Για την ακρίβεια, το άθροισμα των ποσοστών των σχηματισμών που παίρνουν λιγότερο από 0,4% των ψήφων ανέρχεται σε 5,31%, ενώ αυτών με λιγότερο από 0,04% σε 3,17%!

*Χάρτες από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος, κάποιες μέρες αργότερα, ανάλυση για συσχετίσεις και συσχετισμούς)

Το άρθρο 10ο Μέρος. Διευρύνσεις 2007 & 2013: Βουλγαρία, Ρουμανία & Κροατία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Όσον αφορά στη συμμετοχή, αυτή είναι εξαιρετικά υψηλή στη Μάλτα (73%, τρίτη στην ΕΕ), υψηλή στην Κύπρο (58,86%, έκτη) και χαμηλή στη Σλοβενία (41,8%, 16η). Στη Μάλτα έχουμε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό του πρώτου κόμματος (45,26%) και το υψηλότερο άθροισμα των δύο πρώτων κομμάτων που ανέρχεται στο 87,28%, μιλάμε για τον απόλυτο δικομματισμό (άλλωστε μόνο δύο κόμματα κερδίζουν έδρες σ’ αυτή τη χώρα). Το ποσοστό του πρώτου κόμματος στη Σλοβενία είναι 30,59% (16η θέση), ενώ το άθροισμα των δυο μεγαλύτερων κομμάτων ξεπερνά λίγο τις μισές ψήφους (52,7%, 10η θέση). Η Κύπρος βρίσκεται χαμηλά σε αυτά τα ποσοστά με το πρώτο κόμμα να έχει 24,78% (18η θέση) και τα δύο πρώτα 46,27% (15η θέση).

Είναι ενδιαφέρον ότι παρά τον μικρό συνολικό αριθμό εδρών των τριών αυτών χωρών μόνο δύο ομάδες δεν έχουν καθόλου εκπροσώπηση. Κι είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον ότι κι οι δύο είναι ακροδεξιές, αφού Μάλτα και Σλοβενία είναι δύο, από τις μόλις τρεις χώρες (η τρίτη είναι η Ιρλανδία), όπου δεν υπάρχει ακροδεξιός σχηματισμός που να κερδίζει έδρα. Στην Κύπρο, όμως, το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο με 11,19% κέρδισε για πρώτη φορά έδρα στην Ευρωβουλή κι εντάσσεται στους ECR. Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι το ΕΛΑΜ όχι μόνο ξεκίνησε ως το κυπριακό τμήμα της Χρυσής Αυγής αλλά διατήρησε μαζί της σχέσεις για πολλά χρόνια. Στη Σλοβενία στον ακροδεξιό πολιτικό χώρο έχουμε το Πολιτικό Κίνημα Αλήθεια (3,97%), με κυρίως αντιεμβολιαστικό λόγο του οποίου ο αρχηγός είναι πρώην μέλος του Σλοβενικού Εθνικού Κόμματος, ξεκάθαρα φασιστικού που υπερασπίζεται τους Σλοβένους “ταγματασφαλίτες” του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Μάλτα η Αυτοκρατορία Ευρώπη (Imperium Europa), που πέρα από τις έντονα αντιμεταναστευτικές της θέσεις έχει επικεφαλής έναν θαυμαστή του  Χίτλερ, πήρε 2,62%.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα κέρδισε σχεδόν τις μισές έδρες των τριών αυτών χωρών, συγκεκριμένα δέκα, και δύο κόμματα που συμμετέχουν σ’ αυτό κατέλαβαν την πρώτη θέση. Πρώτο, λοιπόν, στη Σλοβενία ήταν το Σλοβενικό Δημοκρατικό Κόμμα με 30,59% και τέσσερις έδρες, διπλάσιες από το 2019. Στην ίδια ομάδα ανήκει κι η Νέα Σλοβενία – Χριστιανοδημοκράτες που με 7,68% διατήρησε την έδρα του, όπως και το Σλοβενικό Λαϊκό Κόμμα που με 7,21% δεν έβγαλε έδρα. Πρώτος ήταν κι ο Δημοκρατικός Συναγερμός στην Κύπρο με 24,78% και δυο έδρες. Στη Μάλτα το Εθνικιστικό Κόμμα ήταν δεύτερο, μεν, αλλά με ποσοστό 42,02% πήρε τρεις έδρες, μία περισσότερη από τις προηγούμενες εκλογές.

Στη ομάδα Renew εντάσσονται δύο μέλη μέλη του ΕΚ από μια μόνο χώρα. Συγκεκριμένα, το νεότευκτο σλοβενικό Κίνημα Ελευθερία κερδίζει αυτές τις έδρες κατακτώντας τη δεύτερη θέση στη χώρα του με ποσοστό 22,11%. Επίσης, ο συνασπισμός Δημοκρατικό Κόμμα Συνταξιούχων Σλοβενίας – Καλή Χώρα (του οποίου το πρώτο σκέλος ανήκει στο Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα που συμμετέχει στη Renew) πήρε 2,22% χωρίς, βέβαια, έδρα, ενώ στη Renew ανήκουν (παρά το όνομά τους) κι οι Πράσινοι Σλοβενίας με ποσοστό 1,61%. Στην Κύπρο το μόνο κόμμα που σχετίζεται μ’ αυτή την ομάδα είναι η Δημοκρατική Παράταξη που πήρε 2,17%, ενώ στη Μάλτα δεν υπάρχει κάτι απ’ αυτό τον χώρο.

Το καινούργιο σλοβενικό Πράσινο Κόμμα Vesna είναι το μοναδικό που κερδίζει μια έδρα για τους Πράσινους σε τούτη την ομάδα χωρών, παίρνοντας 10,53% και καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Ο Μαλτέζος ανεξάρτητος υποψήφιος Arnold Cassola, πρώην ηγέτης της Δημοκρατικής Εναλλακτικής (του Πράσινου κόμματος της χώρας) με 4,88%, τρίτος σε ψήφους πίσω από το δύο μεγάλα κόμματα, πρέπει να ενταχθεί σε αυτόν τον χώρο. Το ίδιο το κόμμα, η Δημοκρατική Εναλλακτική δηλαδή, κατέβηκε σε συνεργασία με το Δημοκρατικό Κόμμα και μαζί πήραν μόλις το 1,19% των ψήφων. Στην Κύπρο η Βολτ πήρε 2,62%, ενώ παρακάτω βρέθηκε το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών με 1,29%.

Σχετικά καλά είναι τα πράγματα για την κεντροαριστερά καθώς κερδίζει πέντε έδρες και στις τρεις χώρες. Η Μάλτα είναι μία από τις τρεις χώρες όπου ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα καταλαμβάνει μόνο του την πρώτη θέση. Το Εργατικό Κόμμα, όπως και σε όλες τις προηγούμενες ευρωεκλογές, ήρθε πρώτο με 45,26% χάνοντας όμως μία έδρα και μένοντας στις τρεις. Πιθανότατα στον ίδιο χώρο πρέπει να θεωρήσουμε ότι ανήκει κι ένας άλλος ανεξάρτητος υποψήφιος στη Μάλτα, ο Conrad Borg Manché με 2,28%, επειδή μέχρι πέρσι ήταν μέλος του Εργατικού Κόμματος. Το Δημοκρατικό Κόμμα της Κύπρου με 9,72% διατήρησε την έδρα του, όχι όμως κι η Ενιαία Δημοκρατική Ένωση Κέντρου-Σοσιαλιστικό Κόμμα (ΕΔΕΚ-ΣΚ) που με 5,07% έχασε την έδρα που είχε. Τέλος, οι Σοσιαλδημοκράτες στη Σλοβενία έχασαν κι αυτοί τη μία από τις δύο έδρες που είχαν το 2019, κερδίζοντας 7,76%.

Μια, όλο κι όλο, έδρα κερδίζει η ομάδα της Αριστεράς στις τρεις αυτές χώρες. Πρόκειται για την έδρα του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζομένου Λαού (ΑΚΕΛ) που με 21,49% ήρθε δεύτερο στην Κύπρο, αλλά έχασε τη δεύτερη έδρα που είχε πάρει στις προηγούμενες ευρωεκλογές. Στη Μάλτα δεν έχουμε κάποιο σχετικό κόμμα, ενώ στη Σλοβενία το Κόμμα Αριστερά με 4,81% δεν κατάφερε να εκλέξει ευρωβουλευτή. Στην ίδια χώρα έχουμε κι ένα σατυρικό κόμμα (έχουμε ήδη συναντήσει κανά δυο ακόμα) το Κανένα Από τα Παραπάνω (στα σλοβενικά τα αρχικά του είναι ΝΟΤ) που προεκλογικά υποσχέθηκε νομιμοποίηση της διαφθοράς, νίκη στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, δωρεάν ιαματικά λουτρά και τεράστια ευτυχία. Το κόμμα πήρε 1,52%  και βέβαια δεν κέρδισε έδρα. Ο λόγος που το αναφέρουμε εδώ είναι επειδή η επικεφαλής της λίστας του ήταν πρώην μέλος του Κόμματος Αριστερά, ενώ το κόμμα έχει υποστηριχθεί κι από τον Γιάνη Βαρουφάκη, οπότε μπορούμε να το πούμε μέχρι κι ακροαριστερό.

Στα περίεργα των ευρωεκλογών ξεχωριστή θέση κατέχει, σίγουρα, το “φαινόμενο Φειδίας”. Μιλάμε για τον ανεξάρτητο υποψήφιο Φειδία Παναγιώτου που με το εξαιρετικό 19,36% κατέλαβε μία έδρα στην Κύπρο. Ο νεαρός Youtuber με εκατομμύρια ακόλουθους κέρδισε ιδιαίτερα στη νεολαία, δηλώντας ανοιχτά ότι είναι άσχετος με την πολιτική, μιλάει γενικώς για εκπαίδευση στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ μετά την εκλογή του ανακοίνωσε τα σχέδια του να δημιουργήσει ένα δικό του ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα μαζί με άλλα μέλη του ΕΚ που έχουν παρόμοιες ιδέες. Μπορούμε, βάσιμα, να υποθέσουμε ότι δεν γνωρίζει τις σχετικές προϋποθέσεις όπως, επίσης, ότι ούτε τον ενδιαφέρει. Στην ίδια χώρα έχουμε και το Κίνημα Ενωμένων Κυπρίων Κυνηγών που πήρε 1,25%. Πέρα από μονοθεματικό το κόμμα είναι και αρκετά συντηρητικό καθώς αντιτίθεται στους γάμους ομοφύλων ατόμων.

*Χάρτες από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις διευρύνσεις του 2007 & 2013: Βουλγαρία, Ρουμανία & Κροατία)

Το άρθρο 9ο Μέρος. Διεύρυνση 2004 – Μεσογειακές χώρες: Κύπρος, Μάλτα, Σλοβενία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Η Πολωνία, όμως, διαφέρει ως προς το μέγεθος καθώς ανήκει στις μεγάλες χώρες της ΕΕ, πέμπτη σε αριθμό ευρωβουλευτών (53). Οι άλλες ανήκουν στις μεσαίες με την Τσεχία και την Ουγγαρία να στέλνουν 21 μέλη στο ΕΚ, ενώ η Σλοβακία 15. Στη συμμετοχή στις εκλογές ξεχωρίζει η Ουγγαρία με ποσοστό που πλησιάζει το 60% (5η), ενώ οι άλλες χώρες βρίσκονται κάτω από το συνολικό ευρωπαϊκό ποσοστό. Η Πολωνία κατά περίπου δέκα μονάδες (40,65%) κι οι άλλες δύο ακόμη παρακάτω (Τσεχία 36,45% και Σλοβακία 34,38%, στην έκτη και την πέμπτη θέση από το τέλος, αντίστοιχα). Ουγγαρία και Πολωνία έχουν ισχυρά πρώτα κόμματα κι έντονο δικομματισμό, αν και στην πρώτη χώρα η διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος είναι πολύ μεγάλη. Έτσι η Ουγγαρία είναι τρίτη στο ποσοστό του πρώτου κόμματος, σχεδόν 45%, και δεύτερη σε δικομματισμό (74,42%). Η Πολωνία είναι κολλητά με την Ουγγαρία, τέταρτη σε ποσοστό πρώτου κόμματος (37,06%) και τρίτη σε δικομματισμό (73,22%). Κολλητά μεταξύ τους βρίσκονται κι οι πρώην τσεχοσλοβακικές χώρες, αλλά με μεγάλη διαφορά από τις άλλες δύο. Συγκεκριμένα στη Σλοβακία το πρώτο κόμμα συγκεντρώνει 27,81% (13η) κι ο δικομματισμός 52,57% (10η), ενώ στην Τσεχία έχουμε 26,14% (14η) για το πρώτο κόμμα και 48,41% (12η) για τον δικομματισμό. Ωστόσο, επειδή τα υπόλοιπα κόμματα και στις δύο αυτές χώρες βρίσκονται μακριά από τα δύο πρώτα μπορούμε να μιλήσουμε για ήπιο δικομματισμό.

Παρατηρώντας τα εκλογικά αποτελέσματα στις χώρες του Βίσεγκραντ αισθανόμαστε ότι βρισκόμαστε κάπου μεταξύ της ζώνης του λυκόφωτος και παράστασης θιάσου ποικιλιών. Παράξενα ονόματα κομμάτων, συμπεριφορές διασημοτήτων του διαδικτύου και ένα πανηγύρι για την Ακροδεξιά. Σε σύνολο 110 εδρών, που αντιστοιχούν στις χώρες αυτές, η ομάδα της Αριστεράς δεν παίρνει ούτε μία κι επιπλέον οι τρεις άλλες ομάδες που βρίσκονται αριστερότερα της κλασσικής Δεξιάς (Renew, Greens και S&D) αθροίζουν μόλις 13 έδρες. Μπορεί το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα να είναι η ομάδα με τις περισσότερες έδρες, 36 συγκεκριμένα, αλλά οι ακροδεξιές ομάδες συγκεντρώνουν σχεδόν τις μισές, δηλαδή 49 έδρες (44,55% του συνόλου). Ειδικότερα, 23 ευρωβουλευτές ανήκουν στους ECR, 20 στους Patriots και 6 στην ESN. Αξιοσημείωτο, επίσης, είναι ότι στους μη ενταγμένους σε ομάδες ανήκουν 12 ευρωβουλευτές αυτών των χωρών, αποτελώντας πάνω από το ένα τρίτο των εδρών και σ’ αυτό το ετερόκλητο σύνολο. Οι περισσότεροι, μάλιστα, αυτής της κατηγορίας (επτά) προέρχονται από τη Σλοβακία, όντας σχεδόν οι μισοί ευρωβουλευτές αυτής της χώρας.

2024_European_Parliament_election_in_Hungary

Ξεκινώντας, όπως πάντα, από τα ακροδεξιά κόμματα εδώ έχουμε δύο από τις πέντε περιπτώσεις που το πρώτο κόμμα ανήκει στους Πατριώτες για την Ευρώπη (Patriots). Πρόκειται για την Ουγγαρία και την Τσεχία. Στην πρώτη χώρα, λοιπόν, το Ουγγρικό Κίνημα Πολιτών (Fidesz), που κατεβαίνει εδώ και δυο δεκαετίες μαζί με το μικρότερο Χριστιανοδημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα, φτάνει στο 44,82% που είναι το τρίτο υψηλότερο ποσοστό που πετυχαίνει συνδυασμός σ’ αυτές τις ευρωεκλογές, αν και πριν πέντε χρόνια είχε κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία, και με 11 έδρες (δύο λιγότερες) αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο σχηματισμό των Πατριωτών μετά το κόμμα της Λεπέν. Άλλωστε, ήταν κυρίως η συνεργασία Λεπέν-Όρμπαν που οδήγησε στη μετεξέλιξη της ομάδας Ταυτότητα και Δημοκρατία (ID) στη νέα ομάδα. Να θυμίσουμε ότι τόσο το Fidesz, μέχρι το 2021, όσο και το Χριστιανοδημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα, μέχρι φέτος, ανήκαν στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Παρακάτω το Κίνημα Η Πατρίδα Μας κερδίζει μία έδρα (πριν δεν είχε καμιά) με 6,71% κι εντάσσεται στην ESN. Σ’ αυτήν την κατηγορία πρέπει να προσθέσουμε και το Jobbik που έφτασε σχεδόν το 1% αλλά έχασε τη μία έδρα που είχε προηγουμένως στο ΕΚ. Αν και τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να εμφανιστεί κάπως μετριοπαθές είναι γνωστό για την υποστήριξή του στο μεσοπολεμικό καθεστώς του αντιβασιλιά Μίκλος Χόρτυ (το οποίο συνεργάστηκε με τη ναζιστική Γερμανία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) έχει συνεργαστεί με πολλά σοβινιστικά κόμματα και στελέχη του εκφράζουν συχνά αντισημιτικές και ομοφοβικές απόψεις. Το καινούργιο Κόμμα Δεύτερης Μεταρρυθμιστικής Εποχής πήρε 0,68%, χωρίς να πάρει έδρα, και καθώς ο επικεφαλής τους είναι πρώην επικεφαλής του Jobbik το τοποθετούμε κι αυτό εδώ.

Η Τσεχία είναι η τρίτη χώρα σε αριθμό ευρωβουλευτών των Patriots, βγάζοντας εννέα που προέρχονται όμως από δύο συνδυασμούς. Πρώτη στη χώρα έρχεται η Δράση Δυσαρεστημένων Πολιτών (ANO 2011), του πρώην πρωθυπουργού κι επιχειρηματία Μπάμπις με 26,14% κι επτά έδρες (μία παραπάνω). Πρέπει να σημειώσουμε ότι ως αυτές τις εκλογές το κόμμα ανήκε στην ομάδα Renew. Τρίτος με 10,26% είναι ο καινούργιος συνασπισμός Όρκος και Αυτοκινητιστές που δίνει άλλες δύο έδρες στους Patriots, κάτι διόλου απρόσμενο μια κι ο πρώτος ευρωβουλευτής του κι αρχηγός των Αυτοκινητιστών Φίλιπ Τούρεκ έχει φωτογραφηθεί να οδηγεί χαιρετώντας ναζιστικά κι επιπλέον σε κράνος του είναι ζωγραφισμένο το σύμβολο της Χρυσής Αυγής. Παράλληλα ο αρχηγός του Όρκου είναι πρώην αξιωματικός της αστυνομίας. Επιπλέον, τρεις ευρωβουλευτές στέλνει στους ECR το Δημοκρατικό Κόμμα των Πολιτών, που συμμετείχε στον συνασπισμό ΜΑΖΙ ο οποίος με 22,27% ήρθε στη δεύτερη θέση κερδίζοντας έξι έδρες (δυο λιγότερες) με τους άλλους τρεις ευρωβουλευτές να εντάσσονται στην ομάδα του ΕΡΡ. Κι εδώ, πάλι, έχουμε ένα μικρότερο κόμμα που δίνει μια έδρα στην ESN. Πρόκειται για τον συνασπισμό Ελευθερία & Άμεση Δημοκρατία, Τρίχρωμο Κίνημα Πολιτών που παίρνει 5,73%, με την έδρα να πηγαίνει στο πρώτο από τα δύο κόμματα που χάνει όμως τη δεύτερη έδρα που είχε πριν. Στον ίδιο χώρο πρέπει να κατατάξουμε και κόμματα που δεν πέτυχαν να κερδίσουν έδρα όπως το καινούργιο Νόμος, Σεβασμός, Εξειδίκευση (2,15%) επειδή έχει επικεφαλής πρώην στέλεχος του Τρίχρωμου Κινήματος Πολιτών· μάλλον το Κόμμα Ελεύθερων Πολιτών (1,76%) επειδή τη μόνη φορά που που κέρδισαν έδρα στο ΕΚ συμμετείχαν στην ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και Άμεσης Δημοκρατίας (του Φάρατζ), ενώ το σημαντικότερο κόμμα με το οποίο έχουν σχέσεις εκτός χώρας είναι η πολωνική Νέα Ελπίδα που θα αναφέρουμε αμέσως παρακάτω· και σίγουρα τη Συμμαχία για την Ανεξαρτησία της Δημοκρατίας της Τσεχίας (0,5%), ένα συνασπισμό εθνικιστικών κι εξτρεμιστικών οργανώσεων που είχαν δηλώσει ότι αν εξέλεγαν ευρωβουλευτή θα εντάσσονταν στην ομάδα Ταυτότητα και Δημοκρατία, την προκάτοχο των Patriots.

European_Parliament_election_in_Poland,_2024

Στην Πολωνία το πρώην κυβερνητικό Νόμος και Δικαιοσύνη (σε συνεργασία με το μικρότερο Κυρίαρχη Πολωνία) έρχεται δεύτερο με 36,16% (η διαφορά από το πρώτο κόμμα είναι μικρότερη της μονάδας) και κερδίζοντας 20 έδρες (18 το μεγαλύτερο και 2 το μικρότερο, χάνοντας όμως συνολικά επτά) αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο σχηματισμό στους ECR μετά το κόμμα της Μελόνι (έχοντας κάτι παραπάνω από το ένα τέταρτο των εδρών της ομάδας). Τρίτος στην ίδια χώρα είναι ένας συνασπισμός κομμάτων υπό τον γενικό τίτλο Συνομοσπονδία Ελευθερία & Ανεξαρτησία, όπου συμμετέχουν διάφορα ακροδεξιά μορφώματα. Με 12,08% εκλέγει έξι ευρωβουλευτές, τρεις εκ των οποίων (που ανήκουν στη Νέα Ελπίδα) εντάσσονται στην ESN, με τους άλλους τρεις (που είναι μέλη του Εθνικού Κινήματος και της Συνομοσπονδίας του Πολωνικού Στέμματος) να μένουν προς το παρόν στους ΝΙ. Στη Σλοβακία, τέλος, τρίτο κόμμα έρχεται η Δημοκρατία με 12,53% που βγάζει δύο ευρωβουλευτές με τον ένα να πηγαίνει στην ESN και τον άλλον να μην εντάσσεται σε κάποια πολιτική ομάδα. Είναι προφανές, βέβαια, ότι και στις δύο περιπτώσεις και τα μέλη του ΕΚ που μένουν εκτός της ESN πρέπει να τα εντάξουμε στην Ακροδεξιά. Παρατηρούμε, ακόμη, ότι η Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών στην οποία μετέχουν ευρωβουλευτές από μόλις οκτώ χώρες, έχει εκπροσώπους κι από τις τέσσερις χώρες του Βίσεγκαντ. Συνεχίζοντας με ακροδεξιά σλοβακικά κόμματα να αναφέρουμε το Ελευθερία και Αλληλεγγύη που ανήκει στους ECR και με 4,92% χάνει τις δυο έδρες που είχε πριν· το Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα που πήρε 1,9% και το οποίο ανήκε στην ID· και το Λαϊκό Κόμμα Η Σλοβακία Μας του Μαριάν Κοτλέμπα που με 0,48% χάνει τις δυο έδρες που είχε στο προηγούμενο ΕΚ και το οποίο υποστηρίζει το καθεστώς του επισκόπου Γιόζεφ Τίσσο (που διοικούσε τη Σλοβακία ως κράτος-μαριονέτα των ναζί μετά την κατάληψη της Τσεχοσλοβακίας), ενώ διακρίνεται για τη ρητορική του ενάντια στους Ρομά και τους μετανάστες.

2024_Slovak_European_Parliament_election_-_Vote_Strength

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα σημειώνει τη μεγαλύτερη επιτυχία του σ’ αυτά τα κράτη στην Πολωνία όπου ο Συνασπισμός Πολιτών έρχεται πρώτος με 37,06% και κατακτά 21 έδρες, επτά περισσότερες από την προηγούμενη σύνθεση, με τις 18 να πηγαίνουν στο μεγαλύτερο κόμμα του Συνασπισμού, την Πλατφόρμα Πολιτών, άλλες τρεις να καταλαμβάνουν ανεξάρτητοι και μία η νεότευκτη Πολωνική Πρωτοβουλία. Επίσης άλλες δύο έδρες έρχονται στο ΕΡΡ από το Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο συμμετείχε στον συνασπισμό Τρίτος Δρόμος που συγκέντρωσε το 6,91% κι έβγαλε κι άλλον ένα ευρωβουλευτή ο οποίος όμως εντάχθηκε στη Renew. Στην Ουγγαρία το Κόμμα Σεβασμού και Ελευθερίας, που ιδρύθηκε το 2021, έρχεται δεύτερο με 29,6% κι επτά έδρες, ενώ στην ίδια χοντρικά ιδεολογική κατεύθυνση μπορούμε να θεωρήσουμε το Ουγγρικό Λαϊκό Κίνημα του Καθενός που με 0,64% δεν πήρε έδρα. Από την Τσεχία σ’ αυτή την ομάδα συμμετέχουν πέντε μέλη του ΕΚ από δύο διαφορετικούς σχηματισμούς. Από τη μια, έχουμε τις τρεις από τις έξι (όπως προαναφέραμε) έδρες του ΜΑΖΙ που ανήκουν στη Χριστιανική & Δημοκρατική Ένωση – Τσεχοσλοβακικό Λαϊκό Κόμμα και την Παράδοση Υπευθυνότητα Ευημερία 09 κι από την άλλη, τις δύο (μία παραπάνω) του συνδυασμού Δήμαρχοι και Προσωπικότητες Υπέρ Ευρώπης που πήρε το 8,7% των ψήφων. Τέλος, στη Σλοβακία το ΕΡΡ κερδίζει μόνο μία έδρα, αυτή του Χριστιανοδημοκρατικού Κινήματος που με 7,14% χάνει τη δεύτερη που κατείχε, ενώ εδώ υπάρχει κι η Χριστιανική Ένωση με 0,63% και καμία έδρα. Στον ίδιο πολιτικό χώρο, από τούτη τη χώρα, κινούνται χωρίς να εκλέξουν ευρωβουλευτή οι Δημοκράτες (4,69%, χάνουν τις δύο έδρες που είχαν), η Ουγγρική Συμμαχία (3,88%, καμία έδρα και πριν) και ο Συνασπισμός Σλοβακία – Για τους Ανθρώπους (1,98%, χάνει τη μία έδρα που είχε).

Για την ομάδα Renew το καλύτερο αποτέλεσμα, όχι μόνο στις χώρες του Βίσεγκραντ αλλά πανευρωπαϊκά, έρχεται στη Σλοβακία καθώς το κόμμα Προοδευτική Σλοβακία είναι το μοναδικό της ομάδας που καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη χώρα του. Με 27,81% κερδίζει έξι έδρες, τριπλάσιες απ’ αυτές που κατείχε πριν. Στις υπόλοιπες, όμως, χώρες αυτής της τετράδας η Renew κερδίζει μόνο μία έδρα ακόμη, αυτή του κόμματος Πολωνία 2050, που συμμετείχε στον συνασπισμό Τρίτος Δρόμος που προαναφέραμε. Στην Ουγγαρία το Κίνημα Ορμή με 3,7% έχασε και τις δύο έδρες που είχε στην προηγούμενη σύνθεση του ΕΚ, ενώ στην Τσεχία δεν έχουμε κάποιο κόμμα με πάνω από μισή μονάδα που να μπορούμε να εντάξουμε σ’ αυτόν τον πολιτικό χώρο.

Οι Πράσινοι βγάζουν μία έδρα όλο κι όλο. Αυτή ανήκει στο Τσέχικο Κόμμα Πειρατών που παίρνει 6,2% αλλά χάνει τις άλλες δυο έδρες που κατείχε πριν. Στην ίδια χώρα το Πράσινο Κόμμα παίρνει 1,55%. Το Πράσινο Κόμμα Ουγγαρίας πήρε 0,87% αν και γι’ αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα, στο οποίο ανήκε, έχει επίσημως θέσει τη συμμετοχή του σε αναστολή από τον περασμένο Μάρτιο επειδή το ουγγρικό κόμμα υποστήριξε τον υποψήφιο δήμαρχο του Fidesz στις δημοτικές εκλογές της Βουδαπέστης. Επιπλέον, ένα πολωνικό Κόμμα Πράσινων συμμετέχει στην Πλατφόρμα Πολιτών, οι έδρες της οποίας πάνε στο ΕΡΡ (όπως είδαμε παραπάνω), ενώ το ουγγρικό κόμμα Διάλογος-Πράσινοι είναι μέρος ενός συνασπισμού που στέλνει τους ευρωβουλευτές τους στους S&D (όπως θα δούμε παρακάτω). Ειδική περίπτωση είναι το Ουγγρικό Κόμμα του Σκυλιού με τις Δύο Ουρές (3,59%, καμία έδρα) που είναι ένα σατυρικό κόμμα που οι παρεμβάσεις τους θυμίζουν το γερμανικό Die PARTEI και το οποίο είναι παρατηρητής στο Ευρωπαϊκό Πειρατικό Κόμμα που, όπως αναφέραμε στην αρχή και δείχνει και το παράδειγμα της Τσεχίας, συνεργάζεται με τους Πράσινους.

Για τους σοσιαλδημοκράτες, πάλι, τα πράγματα είναι κάπως μπερδεμένα σ’ αυτό το γενικώς μεταμοντέρνο, ας πούμε, σκηνικό. Δηλαδή, στην ομάδα τους εντάσσονται μόνο πέντε μέλη από αυτές τις τέσσερις χώρες. Τα δύο προέρχονται από την παράταξη Δημοκρατικός Συνασπισμός – Ουγγρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα – Διάλογος-Πράσινοι, που με 8,03% καταλαμβάνει την τρίτη θέση και χάνει τρεις έδρες. Τα άλλα τρία είναι από τον πολωνικό Συνασπισμό Αριστερά (Νέα Αριστερά, Αριστερά Μαζί, Εργατική Ένωση) που με 6,3% έρχεται πέμπτος και χάνει πέντε έδρες. Επίσης, στην Τσεχία η Σοσιαλδημοκρατία με 1,86% χάνει την έδρα που είχε πριν. Το μπέρδεμα γίνεται στη Σλοβακία όπου το κόμμα Κατεύθυνση-Σοσιαλδημοκρατία (Smer) του πρωθυπουργού Φίκο (που πρόσφατα έπεσε θύμα απόπειρας δολοφονίας) έρχεται δεύτερο με 24,76% και κατακτά πέντε έδρες (δύο περισσότερες). Όμως οι ευρωβουλευτές του κόμματος που παλιότερα ανήκαν στους S&D, τώρα καταγράφονται ως ΝΙ, καθώς το Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών έχει αναστείλει την ιδιότητα του μέλους για το Smer, επειδή από τον Οκτώβριο του 2023 έχει σχηματίσει κυβέρνηση ξανά με το ακροδεξιό Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα (που αναφέραμε παραπάνω). Παρόμοια είναι η κατάσταση και με τη διάσπαση του Smer, δηλαδή τη Φωνή-Σοσιαλδημοκρατία (Hlas), που με 7,18% βγάζει μία έδρα (στους ΝΙ κι αυτή) και του οποίου η συμμετοχή στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών έχει επίσης τεθεί σε αναστολή, καθώς είναι κι αυτό μέλος της κυβέρνησης συνασπισμού της χώρας.

Στην ομάδα της Αριστεράς, όπως είπαμε, δεν εντάσσεται κανένα μέλος του ΕΚ απ’ αυτές χώρες. Κι εδώ όμως υπάρχει κάποια θολούρα που προέρχεται από την Τσεχία. Συγκεκριμένα ο συνασπισμός Αρκετά! με 9,56% κερδίζει δύο έδρες, μία παραπάνω απ’ όσες είχαν τα κόμματα που τον αποτελούν, δηλαδή το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχίας και Μοραβίας, το Τσεχικό Εθνικό Κοινωνικό Κόμμα και οι Ενωμένοι Δημοκράτες – Ένωση Ανεξάρτητων. Το πρώτο, που είναι και το μεγαλύτερο από τα τρία, είχε 18 από τους 28 υποψήφιους και παίρνει τη μία από τις δύο έδρες. Κατείχε ήδη μία και πριν και ανήκε στην ομάδα της Αριστεράς, ενώ ήταν παρατηρητής και στο Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Όμως έχει αποχωρήσει από την ομάδα, ενώ έχει διαφωνήσει και με το ΚΚΕ με το οποίο είχε επαφές στα πλαίσια της Διεθνούς Συνάντησης Κομμουνιστικών κι Εργατικών Κομμάτων, η οποία διασπάστηκε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς το τσεχικό κόμμα υιοθετεί φιλορωσικές θέσεις. Το τρίτο μέλος του συνασπισμού, που είχε επτά υποψήφιους και πήρε τη δεύτερη έδρα, προέρχεται μάλλον από την κεντροδεξιά, αφού αποτελεί διάσπαση σχηματισμού που στο παρελθόν συνεργαζόταν με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ενώ το δεύτερο μέλος, με τρεις μόνο υποψήφιους, είναι ένα μικρό κόμμα που έχει περισσότερο ιστορική σημασία καθώς υπάρχει από την εποχή της αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Τελικά κι τα δύο μέλη του ΕΚ αυτού του συνασπισμού καταγράφονται στους ΝΙ.

Στους “περίεργους”, δηλαδή στους δύσκολα να καταταχθούν σχηματισμούς, έχουμε βασικά του Ακομμάτιστους Ακτιβιστές Τοπικής Διακυβέρνησης από την Πολωνία (0,93%, καμία έδρα) που περιλαμβάνουν κυρίως υποψήφιους και σχήματα που δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένες περιφέρειες της χώρας που όμως προέρχονται από διάφορους πολιτικούς χώρους, από την κεντροαριστερά μέχρι την ακροδεξιά. Υπάρχει, επίσης, η σλοβακική Κοινή Λογική (0,93%, χωρίς έδρα) για την οποία δεν μπορέσαμε να βρούμε κάτι ουσιαστικό, ενώ τέλος να αναφέρουμε και το ουγγρικό Κίνημα Λύση (0,37%), όχι γιατί έχει κάποια απήχηση αλλά ως δείγμα της γενικότερης πολιτικής κατάστασης, καθώς ηγέτης του είναι ένα πάμπλουτος επιχειρηματίας της βιομηχανίας πορνό τον οποίο οι αντίπαλοι του Όρμπαν κατηγορούν ότι δημιούργησε το κόμμα για να θολώσει τα νερά και να τσιμπήσει ψήφους από τα κόμματα που αντιπολιτεύονται τον Ούγγρο πρωθυπουργό.

Χάρτες και φωτογραφίες, όπως πάντα, από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις Μεσογειακές χώρες της διεύρυνσης του 2004: Κύπρος, Μάλτα, Σλοβενία)

Το άρθρο 8ο Μέρος. Διεύρυνση 2004 – Χώρες του Βίσεγκραντ: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Οι χώρες που εντάχθηκαν στην ΕΕ στον 21ο αιώνα ανήκαν, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, στο πρώην Ανατολικό Μπλοκ. Ειδικά οι τρεις βαλτικές είναι και οι μόνες περιοχές που ανήκαν πριν στην ΕΣΣΔ. Πέρα από την ιστορία οι τρεις αυτές χώρες μοιράζονται κι άλλα κοινά χαρακτηριστικά.  Είναι κι οι τρεις μικρές έχοντας επτά, εννιά κι έντεκα έδρες στο ΕΚ. Πολύ μικρή είναι όμως κι η συμμετοχή των ψηφοφόρων στις εκλογές, δεν φθάνει πουθενά ούτε το 40% που έχει περίπου η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η Εσθονία είναι στην 20η θέση με ποσοστό συμμετοχής 37,60%, η Λεττονία στην 24η θέση με 33,82% κι η Λιθουανία είναι προτελευταία με μόλις 28,35%, ούτε ο ένας στους τρεις δεν πήγε να ψηφίσει. Χαμηλό είναι και το ποσοστό του πρώτου κόμματος, με τη Λεττονία να βρίσκεται στη 16η θέση με 25,09% και τις άλλες δύο σχεδόν να ταυτίζονται (Εσθονία 22η με 21,50% και Λιθουανία 23η με 21,33%). Ανάλογα διαμορφώνεται κι η κατάσταση ως προς το άθροισμα των δύο πρώτων κομμάτων με τη Λεττονία 13η (47,16%), την Εσθονία 23η (40,80%) κι η Λιθουανία 25η (39,31%). Επομένως, παρατηρείται πλουραλισμός στην εκπροσώπηση ενώ δεν υπάρχει κανένα μέλος του ΕΚ από τις βαλτικές χώρες που να μην ανήκει σε συγκεκριμένη ομάδα κι όλες οι ομάδες έχουν έστω κι ένα μέλος από εδώ εκτός, βεβαίως, από την Αριστερά.

Πίνακας 16. Εσθονία

Πίνακας 17. Λετονία

Πίνακας 18. Λιθουανία

Τα περισσότερα από τα ακροδεξιά βαλτικά κόμματα που κερδίζουν έδρες εντάσσονται στους ECR. Στη Λεττονία η Εθνική Συμμαχία (με σύμβολο μια παραλλαγή της σβάστικας) έρχεται δεύτερη με 22,07% και διατηρεί τις δυο έδρες της, ενώ στην ίδια ομάδα εντάσσεται κι ο ένας ευρωβουλευτής του καινούργιου συνασπισμού Ενωμένη Λίστα (8,18%) με μέλη ένα τοπικό κόμμα, την Ένωση Περιφερειών κι ένα κόμμα που αυτοχαρακτηρίζεται πράσινο!

Επίσης, το καινούργιο κόμμα Πρώτα η Λεττονία που με 6,16% εκλέγει έναν ευρωβουλευτή εντάχθηκε στους Patriots. Στο Ευρωπαϊκό Χριστιανικό Πολιτικό Κίνημα ανήκει το επίσης νεότευκτο Κυρίαρχη Εξουσία, που δεν κέρδισε έδρα παίρνοντας 2,62%. Προηγουμένως το κόμμα αυτό λεγόταν Νόμος, Υπευθυνότητα, Τάξη θυμίζοντας τον τίτλο του Νόμος & Δικαιοσύνη στη γειτονική Πολωνία (το οποίο συμμετέχει στους ECR και σ’ αυτές τις εκλογές συνεργάστηκε μ’ ένα κόμμα με τον τίτλο Κυρίαρχη Πολωνία), οπότε εντάσσουμε κι αυτό το κόμμα στον ακροδεξιό χώρο. Στη Λιθουανία, τώρα, έχουμε δύο κόμματα που συνεισφέρουν στους ECR τη μία έδρα που κερδίζει το καθένα. Πρόκειται για την Ένωση Λιθουανών Αγροτών και Πράσινων που ήρθε τρίτη με 9,13%, αλλά έχασε τη δεύτερη έδρα που κατείχε και την Εκλογική Δράση Πολωνών στη Λιθουανία–Συμμαχία Χριστιανικών Οικογενειών που πήρε 5,78%. Εδώ υπάρχει κι η Ένωση Λαού και Δικαιοσύνης (Κεντρώοι, Εθνικιστές) που με 5,45% βγάζουν μια έδρα και εντάσσονται στην ESN, τους ταιριάζει μάλλον γάντι ο χαρακτηρισμός “ακροκεντρώοι”. Στην ίδια ιδεολογική κατεύθυνση θα εντάξουμε και την Εθνική Συμμαχία, που με 3,79% δεν εξέλεξε μέλος στο ΕΚ, γιατί πέρα από το όνομα, διακρίνεται για την αντί-ΛΟΑΤ ατζέντα της (για την οποία την έχει συγχαρεί ο Βίκτορ Όρμπαν) και τις αντιμεταναστευτικές της θέσεις. Τέλος, το Συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα της Εσθονίας με 14,90% βγάζει τη μία έδρα των ECR σ’ αυτή τη χώρα.

Δεξιά κόμματα, μέλη του ΕΡΡ, κέρδισαν τις εκλογές και στις τρεις αυτές χώρες, έστω και με μέτρια ποσοστά. Η Ένωση Πατρίδας – Λιθουανοί Χριστιανοδημοκράτες (γνωστοί για λόγους συντομίας ως Συντηρητικοί) με 21,33% παίρνουν τρεις έδρες στην πιο νότια από τις από τις βαλτικές χώρες. Στην ίδια πολιτική οικογένεια θεωρούμε ότι πρέπει να εντάξουμε και τη Χριστιανική Ένωση, που αποτελεί διάσπαση αυτού του κόμματος και πήρε 1,37% χωρίς έδρα. Στη Λεττονία η Νέα Ενότητα παίρνει 25,09% και δύο έδρες, ενώ στον ίδιο χώρο μάλλον πρέπει να εντάξουμε και το Νέο Συντηρητικό Κόμμα (1,50%, χωρίς έδρα) αν κι είναι διάσπαση της Εθνικής Συμμαχίας, αλλά υποστηρίζει τον γάμο των ομοφυλόφιλων, καθώς και το καινούργιο Λαός Γη Κράτος με 0,59%. Στην πιο βόρεια από τις τρεις χώρες το Κόμμα Πατρίδας με 21,50% αυξάνει τις έδρες του από μία σε δύο, ενώ μέλος του ΕΡΡ είναι και το Δεξιό Κόμμα που δεν έβγαλε ευρωβουλευτή με ποσοστό ψήφων 6,80%.

Στην ομάδα Renew έχουμε το Εσθονικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα που έρχεται τρίτο με 17,90%, βγάζει μία έδρα χάνοντας όμως τη δεύτερη που κατείχε, ενώ μία έδρα κερδίζει το Εσθονικό Κόμμα Κέντρου με 12,40% που πριν δεν είχε καμία. Στο ίδιο χώρο μπορούμε να κατατάξουμε και το Κόμμα Εσθονία 200 που δεν εξέλεξε ευρωβουλευτή παίρνοντας 2,60%. Κι από τη Λιθουανία δύο κόμματα δίνουν από μία έδρα στο Renew. Πρόκειται για το Κόμμα Ελευθερίας (8,09%) και το Κίνημα Φιλελευθέρων (5,41%). Σ’ αυτήν την πολιτική ομάδα ανήκε μέχρι και το 2021 το Εργατικό Κόμμα (1,66%, χωρίς έδρα), αλλά ο ευρωβουλευτής του (κι αρχηγός του Βίκτορ Ούσπακιτς) αποπέμφθηκε λόγω ομοφοβικών σχολίων. Επιπλέον και το κόμμα Ελευθερία και Δικαιοσύνη (1,25%, κι αυτό χωρίς έδρα) ανήκε μέχρι το 2020 στη Συμμαχία Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE), δηλαδή το ευρωπαϊκό κόμμα που στηρίζει τη Renew. Η Ανάπτυξη Λεττονίας με 9,36% (τρίτη θέση) δίνει τη μοναδική έδρα της ομάδας απ’ αυτή τη χώρα, ενώ πριν δεν κατείχε έδρα. Η Ένωση Αγροτών και Πράσινων, στην οποία μετέχουν τρία κόμματα (ανάμεσά τους κι το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα) με 2,28% δεν έβγαλε έδρα, όμως είχε βγάλει μία έδρα στις ευρωεκλογές πριν δέκα χρόνια (με λίγο διαφορετική σύνθεση κομμάτων), η κάτοχος της οποίας ξεκίνησε από την ομάδα του Φάρατζ, πριν περάσει στους Μη Ενταγμένους και καταλήξει στην ALDE, οπότε βάζουμε και την Ένωση εδώ.

Στους Πράσινους πάνε δυο έδρες απ’ αυτή την περιοχή. Συγκεκριμένα από ένα ευρωβουλευτή εκλέγουν στη Λεττονία οι Προοδευτικοί (7,45%, ενώ πριν δεν είχαν κανένα) και στη Λιθουανία η Ένωση Δημοκρατών “Για τη Λιθουανία” (5,95%, κι αυτή δεν είχε εκπρόσωπο στο προηγούμενο ΕΚ). Στην ίδια χώρα το Λιθουανικό Πράσινο Κόμμα με 4,05% δεν κατάφερε να βγάλει έδρα, όπως και το Κόμμα Εσθονών Πράσινων που πήρε μόνο 0,60%.

Η  ομάδα των S&D έχει ευρωβουλευτές από ένα κόμμα σε κάθε χώρα. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Εσθονίας καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 19,30% και παίρνει δυο έδρες, όσες είχε και πριν. Δεύτερο έρχεται και το Λιθουανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα με 17,98%, που επίσης διατηρεί τις δυο έδρες του. Στην ίδια χώρα έχουμε το Λιθουανικό Κόμμα των Περιφερειών που με 5,25% δεν κατέλαβε έδρα και το οποίο προέρχεται από διάσπαση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Τέλος, στη Λεττονία το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα “Αρμονία” με 7,13% χάνει τη μία από τις δύο έδρες που είχε στην προηγούμενη σύνθεση του ΕΚ.

Αναφέραμε παραπάνω ότι δεν υπάρχει ευρωβουλευτής από τις βαλτικές χώρες στην ομάδα της Αριστεράς. Βασικά, δεν υπάρχει ούτε για δείγμα κόμμα με κάποια στοιχειώδη απήχηση στις ευρωεκλογές που μπορεί να χαρακτηριστεί αριστερό.

Στις τρεις αυτές χώρες υπάρχουν, όμως, κόμματα που δεν είναι εύκολο να καταταχθούν στο φάσμα Αριστερά-Δεξιά, αν και μάλλον κλίνουν προς τα δεξιά, με σημαντικότερο όμως χαρακτηριστικό τους το ότι επιδιώκουν να εκφράσουν τις ρωσικές μειονότητες που ζουν εκεί. Κανένα απ’ αυτά τα κόμματα δεν κέρδισε έδρα στο ΕΚ. Στη Λεττονία έχουμε τρία κόμματα σ’ αυτή την κατηγορία: τη Συμμαχία Νέων Λεττονών (2,13%) η υποψήφια ευρωβουλευτής της οποίας Όλγα Τσερνάβσκα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας βρέθηκε στο στόχαστρο της λεττονικής Υπηρεσίας Κρατικής Ασφαλείας καθώς δηλώσεις της θεωρήθηκαν αντιλεττονικές και φιλορωσικές, ενώ μετά τις εκλογές αυτομόλησε στη Λευκορωσία ισχυριζόμενη ότι έγινε εκλογική απάτη κι ότι υπήρχαν απειλές κατά της ζωής της· το κόμμα Για Σταθερότητα! (1,98%) που ιδρύθηκε από δύο δημοτικούς συμβούλους της Ρίγα, προερχόμενους από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα “Αρμονία” και το οποίο ζητά τη χρήση της ρωσικής στην εκπαίδευση ενώ οργάνωσε διαμαρτυρίες κατά του υποχρεωτικού εμβολιασμού και μια βουλευτίνα της προσχώρησε στη Συμμαχία Νέων Λεττονών· ο Συνασπισμός Κόμματος Κέντρου, όπου μετέχει και η Ρωσική Λεττονική Ένωση, (1,72%), ένα κόμμα που αυτοχαρακτηρίζεται ως πατριωτικό, χριστιανικό και συντηρητικό και που στις εκλογές του 2019 ένας υποψήφιος του προέρχονταν από την Εναλλακτική για τη Γερμανία. Στην Εσθονία βρίσκουμε την Οργάνωση ΜΑΖΙ που Διακηρύσσει την Εθνική Κυριαρχία (3,10%), ένας από τους ηγέτης της οποίας έχει συλληφθεί από τις εσθονικές αρχές, μετά την επιστροφή του από τη Ρωσία και την επίσκεψή του σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη, και του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για προδοσία, ενώ ένας άλλος έχει φύγει στη Ρωσία φοβούμενος ότι θα είχε παρόμοια τύχη. Τέλος, στη Λιθουανία υπάρχει η Συμμαχία για την Ειρήνη (3,51%), μέλη της οποίας είναι το Λιθουανικό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (μέλος του Ευρωπαϊκού Χριστιανικού Πολιτικού Κινήματος), που υποστηρίζει ότι η χώρα κυριαρχείται από “αριστερές πολιτικές δυνάμεις” που προωθούν την “ιδεολογία φύλου” και το Σαμογετικό Κόμμα (που επιδιώκει να εκφράσει τα συμφέροντα της μειονότητας των Σαμογετών, ενώ στο παρελθόν έχει συνεργαστεί σε δημοτικό επίπεδο με το κόμμα Τάξη και Δικαιοσύνη, σαφώς ακροδεξιό που μετείχε στην παλιότερη ακροδεξιά ομάδα του ΕΚ Ένωση για την Ευρώπη των Εθνών). Η Συμμαχία για την Ειρήνη αντιτίθεται στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την αποστολή λιθουανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και επιδιώκει να υπερασπιστεί τις παραδοσιακές αξίες.

Χάρτες και σύμβολα, όπως πάντα, από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις χώρες του Βίσεγκραντ της διεύρυνσης του 2004: Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία)

Το άρθρο Μέρος 7ο. Διεύρυνση 2004 – Βαλτικές χώρες: Εσθονία, Λεττονία, Λιθουανία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Πίνακας 13. Αυστρία

Πίνακας 14. Φινλανδία

Πίνακας 15. Σουηδία

Το ακροδεξιό Κόμμα Ελευθερίας, που ανήκει στους Patriots, έρχεται πρώτο στην Αυστρία (μία από τις πέντε χώρες που συμβαίνει αυτό) με 25,40% και διπλασιάζει τις έδρες του κερδίζοντας έξι. Στον ίδιο χώρο κινείται χοντρικά και το Δημοκρατικά-Ουδέτερα-Αυθεντικά (DNA στα γερμανικά), ένα κόμμα βασικά αντιεμβολιαστικό, που θεωρεί υπερβολή την κλιματική αλλαγή κι είχε δηλώσει ότι θα εντασσόταν στους ECR, αλλά με 2,70% δεν κατάφερε να ξεπεράσει το εκλογικό όριο του 4%. Στους ECR ανήκουν, επίσης, οι Σουηδοί Δημοκράτες που με 13,17% ήρθαν τέταρτοι και διατήρησαν τις τρεις έδρες που είχαν, όπως και το Κόμμα των Φινλανδών (πρώην Κόμμα Αληθινών Φινλανδών) που πήρε 7,60% και μια έδρα (χάνοντας τη δεύτερη που κατείχε). Στον ακροδεξιό χώρο, τέλος, ανήκει κι η φινλανδική Συμμαχία Ελευθερίας (με στελέχη από το Κόμμα των Φινλανδών) που δεν έβγαλε έδρα καθώς έλαβε το 0,91% των ψήφων.

Το φινλανδικό Κόμμα Εθνικού Συνασπισμού έρχεται πρώτο με 24,80% και προσθέτει τις τέσσερις έδρες του (μία παραπάνω) στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Σ’ αυτή την ομάδα ανήκει κι ο συνασπισμός Φινλανδοί Χριστιανοδημοκράτες – Κίνημα, που με 4,6% δεν βγάζει έδρα. Τώρα Από τις άλλες δύο χώρες που εξετάζουμε εδώ, αυτή η πολιτική ομάδα κερδίζει πέντε έδρες από την καθεμιά. Στην Αυστρία όλες οι έδρες προέρχονται από το Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα που με 24,52% ήρθε δεύτερο, χάνοντας όμως δύο έδρες. Δεύτεροι ήρθαν κι οι Μετριοπαθείς στη Σουηδία με 17,53% διατηρώντας τις τέσσερις έδρες τους, ενώ οι Χριστιανοδημοκράτες  με 5,71% δίνουν ακόμα μια έδρα στο ΕΡΡ, χάνοντας όμως άλλη μία. Στην ίδια χώρα έχουμε και τη Λίστα του Λαού με 0,62% και χωρίς έδρα προφανώς.

Οι κεντρώοι/κεντροδεξιοί κερδίζουν έδρες και στις τρεις χώρες μέσω πέντε κομμάτων. Το Φινλανδικό Κόμμα Κέντρου διατηρεί τις δύο έδρες του με 11,80%, ενώ στη Renew καταγράφεται κι η μοναδική έδρα που διατηρεί, επίσης, το Σουηδικό Λαϊκό Κόμμα Φινλανδίας (6,10%, εκφράζει προφανώς τη σουηδική μειονότητα της χώρας). Το κόμμα Νέα Αυστρία και Φιλελεύθερο Φόρουμ (NEOS) με 10,14% βγάζει δυο έδρες (μία παραπάνω). Στη Σουηδία έχουμε δυο, κι εδώ, κόμματα σ’ αυτήν την ομάδα, με αμφότερα να έχουν τον ίδιο αριθμό ευρωβουλευτών με την προηγούμενη περίοδο. Πρόκειται για το Κόμμα του Κέντρου (7,29%, 2 έδρες) και τους Φιλελεύθερους (4,38%, 1 έδρα).

Παρόμοια η κατάσταση και για τους Πράσινους, μόνο που εδώ υπάρχει ένα κόμμα ανά χώρα. Το σουηδικό Πράσινο Κόμμα είναι το μεγαλύτερο από τα τρία που με 13,85% παίρνει και πάλι τρεις έδρες. Σε μικρή απόσταση και με σχεδόν ίδια ποσοστά ακολουθούν η φινλανδική Πράσινη Ένωση (11,30%, δύο έδρες, μία λιγότερη) κι οι Αυστριακοί Πράσινοι (11,08%, δύο έδρες, όσες και την προηγούμενη φορά).

Στον χώρο των σοσιαλδημοκρατών είναι αξιοσημείωτη η επιβεβαίωση μιας αιωνόβιας παράδοσης. Αναφερόμαστε στο Σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα που με 24,77% διατηρεί τις πέντε έδρες του, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση. Μια πρώτη θέση που έχει πάρει σε όλες τις ευρωεκλογές αλλά και σ’ όλες τις εθνικές εκλογές (είτε σχηματίζει κυβέρνηση, είτε είναι στην αντιπολίτευση, όπως συμβαίνει τώρα) από τότε που για πρώτη φορά βγήκε πρώτο στις εκλογές, δηλαδή το 1917! Πέντε έδρες, όσες και την προηγούμενη φορά, βγάζει με 23,22% το τρίτο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Αυστρίας. Τρίτο είναι και το Φινλανδικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα που επίσης διατηρεί τις δύο έδρες του με 14,90%.

Στην ομάδα της Αριστεράς στέλνουν μέλη μόνο οι δύο βόρειες χώρες. Στη Φινλανδία η Αριστερή Συμμαχία είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη, καθώς με 17,30% έρχεται δεύτερη κι αυξάνει τις έδρες της από μία σε τρεις. Και στη Σουηδία το Αριστερό Κόμμα με 11,06% κερδίζει μια έδρα παραπάνω φθάνοντας τις δύο. Όμως, το Κομμουνιστικό Κόμμα Αυστρίας με 2,96% δεν κατορθώνει να εκλέξει ευρωβουλευτή. Τέλος, μπορούμε να αναφέρουμε ακόμη ένα παράδειγμα της ελάχιστης απήχησης που έχουν τα άλλα κόμματα που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Δράση, της οποίας ηγείται το ΚΚΕ, και συγκεκριμένα το Κομμουνιστικό Κόμμα Σουηδίας που συγκέντρωσε μόλις 0,04%.

Όπως και τις άλλες φορές, τόσο οι χάρτες των αποτελεσμάτων για Αυστρία και Φινλανδία, όσο κι ο κατάλογος με τα σουηδικά ψηφοδέλτια προέρχονται από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις Βάλτικές χώρες της διεύρυνσης του 2004: Εσθονία, Λεττονία, Λιθουανία)

Το άρθρο Μέρος 6ο. Διεύρυνση 1995: Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Πίνακας 11. Πορτογαλία

Πίνακας 12. Ισπανία

Η Ισπανία είναι από τις μεγάλες χώρες της ΕΕ οπότε εκλέγει και τον τέταρτο μεγαλύτερο αριθμό ευρωβουλευτών. Επίσης, η συμμετοχή στις εκλογές σε αυτήν τη χώρα ήταν δυο μονάδες κάτω από τη συνολική στην ΕΕ (49,21%). Στην Ελλάδα, από την άλλη, ήταν κάτω δέκα μονάδες (41,39%) και στην Πορτογαλία σχεδόν δεκαπέντε (36,52%). Μια άλλη διαφορά είναι στην Ελλάδα οι συνασπισμοί κομμάτων είναι ουσιαστικά ανύπαρκτοι, στην Πορτογαλία έχουμε μόνο δύο περιπτώσεις, αλλά στην Ισπανία βλέπουμε τουλάχιστον τέσσερις, με πολλά (τοπικά) κόμματα να συμμετέχουν σ’ αυτούς. Σε Ισπανία και Πορτογαλία έχουμε παρόμοια ποσοστά του πρώτου κόμματος (34,21% και 32,08%, αντίστοιχα) αλλά και του αθροίσματος των δύο πρώτων (64,40% και 64,49%, δηλαδή τέταρτο κι έκτο υψηλότερο, αντίστοιχα) παρουσιάζοντας δικομματική εικόνα, ενώ στην Ελλάδα έχουμε σαφώς μικρότερο ποσοστό πρώτου κόμματος (28,31%) κι ακόμα μικρότερο αθροίσματος δύο πρώτων (43,23%). Είναι χαρακτηριστικό ότι στη χώρα μας τα άθροισμα των κομμάτων με ποσοστό μικρότερο της μονάδας ανέρχεται σε 5,69%, ενώ στην Ισπανία είναι 4,42% και στην Πορτογαλία μόλις 1,28%.

Στην Ακροδεξιά και στις τρεις χώρες έχουμε ένα βασικό κόμμα μαζί με κάποια μικρότερα. Στην Ισπανία η Φωνή (Vox), που μεταπηδά από τους ECR στους Patriots, με 9,63% κερδίζει έξι έδρες (δύο παραπάνω). Ιδιαίτερη περίπτωση, που μάλλον όμως πρέπει να εντάξουμε σε τούτη την κατηγορία, αποτελεί το καινούργιο κόμμα Η Γιορτή Τελείωσε (με 4,58% εκλέγει τρεις ευρωβουλευτές, που προς το παρόν μένουν ανένταχτοι) επειδή ο αρχηγός του Alvise Pérez (πρώην μέλος των Ciudadanos) θεωρείται ηγετική φυσιογνωμία του alt-right κινήματος, ιδιαίτερα μετά την πανδημία του κορωνοϊού. Στην Πορτογαλία το Αρκετά, μέλος κι αυτό των Patriots, με 9,99% έβγαλε δυο ευρωβουλευτές (πριν δεν είχε κανένα), ενώ εδώ πρέπει να προσθέσουμε και την Εθνική Δημοκρατική Εναλλακτική που με 1,37% δεν έβγαλε έδρα. Και στην Ελλάδα η Ελληνική Λύση (ECR) πήρε ένα παρόμοιο ποσοστό (9,30%) και δύο έδρες (αύξηση κατά μία), όμως επιπλέον από μία έδρα εξασφάλισαν η Νίκη με 4,37%, που δεν είχε ακόμη ενταχθεί κάπου, κι η Φωνή Λογικής με 3,04% (που εντάχθηκε στους Patriots), τα οποία δεν υπήρχαν πριν πέντε χρόνια, ενώ οι Πατριώτες του Εμφιετζόγλου (που είχαν την υποστήριξη του Κασιδιάρη) με 1,41% έμειναν κάτω του εκλογικού ορίου, όπως και το νεότευκτο κόμμα Συμμετέχω για την Εθνική Κυριαρχία και την Κύπρο (0,77%) που μάλλον πρέπει να εντάξουμε σ’ αυτόν τον πολιτικό χώρο (λόγω αντίθεσης στη Συμφωνία των Πρεσπών, στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ, του τονισμού του ρόλου του στρατού, μιας ισχυρής δόσης αντιεμβολιασμού κ.ά.).

Ισπανία και Ελλάδα είναι δύο από τις συνολικά δεκατρείς χώρες όπου μέλη του ΕΡΡ βγαίνουν πρώτα σε ψήφους. Το Λαϊκό Κόμμα στην Ισπανία με 34,21% κερδίζει 22 έδρες (σημειώνοντας εντυπωσιακή άνοδο κατά εννέα έδρες), γεγονός που το κάνει το τρίτο ισχυρότερο κόμμα της συγκεκριμένης ομάδας. Η Νέα Δημοκρατία με 28,31% βγάζει επτά έδρες (χάνοντας μία). Τέλος, κι η πορτογαλική Δημοκρατική Συμμαχία (στην οποία συμμετέχουν τρία κόμματα που το ένα έχει στον τίτλο του τη λέξη “Κέντρο”, ένα λέγεται “Μοναρχικό” και ένα “Σοσιαλδημοκρατικό”!) με 31,74% καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση και διατηρεί τις επτά έδρες της.

Δύσκολα τα πράγματα για τους φιλελεύθερους της Renew Europe στις τρεις μεσογειακές χώρες, αφού συγκεντρώνουν συνολικά μόλις τρεις έδρες. Στην Πορτογαλία, βέβαια, οι δύο έδρες της Φιλελεύθερης Πρωτοβουλίας (9,26%) μπορούν να θεωρηθούν επιτυχία καθώς πριν δεν κατείχε καμία. Από τις πολλές της Ισπανίας μόνο μία καταλήγει σ’ αυτή την ομάδα, και συγκεκριμένα η έδρα που διατηρεί ο Συνασπισμός για Αλληλέγγυα Ευρώπη με 1,63%. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε την ουσιαστική εξαφάνιση των Πολιτών (Ciudadanos) που συγκέντρωσαν μόλις το 0,70% των ψήφων κι απώλεσαν έτσι τις οκτώ έδρες που κατείχαν προηγουμένως. Προφανώς οι πρώην ψηφοφόροι τους αποτέλεσαν μεγάλο κομμάτι της αύξησης του Λαϊκού Κόμματος. Τέλος, στη χώρα μας, όπου ποτέ δεν είχε ιδιαίτερη πέραση αυτός ο χώρος, οι Δημοκράτες του Α. Λοβέρδου, που αν εξέλεγαν ευρωβουλευτή σ’ αυτή την ομάδα θα ανήκε, πήραν 1,45%.

Κι οι Πράσινοι, πάλι, δεν τα πάνε πολύ καλύτερα καθώς κερδίζουν μόλις τέσσερις έδρες όλες σε μία μόνο χώρα. Συγκεκριμένα στην Ισπανία έχουμε δύο παρόμοιες περιπτώσεις με συνασπισμούς τοπικών κομμάτων που κερδίζουν από τρεις έδρες ο καθένας, δύο από τις οποίες καταλήγουν στην ομάδα Πράσινοι/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (προφανώς έχοντας περισσότερη σχέση με το δεύτερο σκέλος) και μία στην Αριστερά. Πρόκειται για τους συνασπισμούς Τώρα Δημοκρατίες (4,91%) και Ενωμένοι (Sumar) (4,67%). Στην Πορτογαλία δεν εξελέγη κανείς που να ανήκει στην ομάδα αυτή, καθώς ο Ενιαίος Δημοκρατικός Συνασπισμός (του οποίου ο μικρός εταίρος είναι το Οικολογικό Κόμμα “Οι Πράσινοι”) κέρδισε μόνο μια έδρα (χάνοντας τη δεύτερη που κατείχε πριν), ενώ δύο ακόμα κόμματα που ανήκουν στους Πράσινους δεν έβγαλαν έδρα, παίρνοντας 3,83% οι Ελεύθεροι (οι οποίοι παλιότερα συνδέονταν με το πανευρωπαϊκό DiEM25) και 1,24% το κόμμα Άνθρωποι-Ζώα-Φύση (που σημείωσε πτώση σχεδόν τεσσάρων μονάδων, η οποία του κόστισε και τη μοναδική έδρα που κατείχε στο Ευρωκοινοβούλιο). Τέλος, στη χώρα μας ο Κόσμος του Π. Κόκκαλη “έπιασε” 1,08%, το Πράσινο Κίνημα 0,67%, ενώ εδώ πρέπει να αναφέρουμε και το Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (0,72%), που επιδιώκει να εκπροσωπήσει την τουρκική μειονότητα κι είναι παρατηρητής στην Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία.

Οι σοσιαλδημοκράτες έχουν περισσότερη πέραση στην Ιβηρική παρά στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα έρχεται δεύτερο με 30,19% και καταλαμβάνοντας είκοσι έδρες (μία λιγότερη) είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της ομάδας S&D. Το πορτογαλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι ένα από τα τρία σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που κερδίζουν, μόνα τους, την πρώτη θέση (υπάρχουν και δυο περιπτώσεις που νικούν μετέχοντας σε συνασπισμούς με κόμματα από άλλες ομάδες) και με 32,75% βγάζει οκτώ ευρωβουλευτές (κι αυτό χάνει έναν). Στην Ελλάδα το ΠΑΣΟΚ κερδίζει μεν μια έδρα φθάνοντας τις τρεις, αλλά με 12,79% είναι τρίτο κόμμα.

Με δεδομένη τη γενικά χαμηλή της επίδοση, η ομάδα της Αριστεράς έχει σχετικά καλά αποτελέσματα στις τρεις αυτές μεσογειακές χώρες αφού οι δέκα έδρες που αθροιστικά κερδίζει αντιστοιχούν σε κάτι παραπάνω από το ένα πέμπτο του συνόλου της. Οι τέσσερις έδρες της Ισπανίας έρχονται από τρεις διαφορετικές πηγές: από μία από τους συνασπισμούς τοπικών κομμάτων Τώρα Δημοκρατίες και Ενωμένοι που προαναφέραμε, ενώ δύο ακόμα συνεισφέρουν οι, πάλαι ποτέ, Μπορούμε (Podemos) παίρνοντας το 3,3% των ψήφων και χάνοντας μία έδρα. Καμία έδρα δεν πήρε το Φιλοζωικό Κόμμα Με το Περιβάλλον (0,77%), μέλος του κόμματος Φιλοζωικής Πολιτικής στην ΕΕ. Στην Πορτογαλία από μία έδρα κερδίζουν το Μπλοκ της Αριστεράς (4,34%) και ο Ενιαίος Δημοκρατικός Συνασπισμός, όπου μεγάλος εταίρος είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα Πορτογαλίας, με 4,2%. Και οι δυο σχηματισμοί χάνουν τη δεύτερη έδρα που είχαν προηγουμένως αν και στην περίπτωση του Ενιαίου Δημοκρατικού Συνασπισμού, αν υπήρχε δεύτερος ευρωβουλευτής θα εντασσόταν την ομάδα των Πράσινων. Τέσσερις έδρες (δύο λιγότερες) παίρνει κι ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα με 14,92%, ενώ η διάσπασή του Νέα Αριστερά με 2,45% δεν πιάνει το εκλογικό όριο. Αν και δεν έχει ενταχθεί σε καμία ομάδα η ευρωβουλευτίνα προφανώς θεωρούμε ότι ανήκει στον χώρο της Αριστεράς.

Στη χώρα μας, όμως, έχουμε και τη μοναδική περίπτωση του ΚΚΕ που με 9,25% βγάζει δυο έδρες. Κι εννοούμε ότι αυτό το κόμμα αποτελεί το μοναδικό ακροαριστερό (για τα ευρωπαϊκά δεδομένα) κόμμα που κερδίζει έδρες στο ΕΚ, αποτελώντας μακράν το πιο επιτυχημένο από τα κόμματα της Ευρωπαϊκής Κομμουνιστικής Δράσης, που έχει ιδρυθεί με πρωτοβουλία του και τη συμμετοχή άλλων έντεκα κομμάτων, οκτώ από τα οποία σε χώρες μέλη της ΕΕ. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Εργατών Ισπανίας, για παράδειγμα, που είναι ένα από αυτά τα κόμματα πήρε στις ευρωεκλογές ποσοστό ψήφων 0,09%! Παράλληλα το ΜΕΡΑ25, μάλλον ακροαριστερό (σύμφωνα πάντα με τα ευρωπαϊκά κριτήρια) κόμμα, με 2,54% δεν βγάζει έδρα, όπως και τα συνεργαζόμενα μαζί του κόμματα σε άλλες χώρες. Τέλος, σίγουρα ακροαριστερή (με οποιαδήποτε κριτήρια) είναι η ΑΝΤΑΡΣΥΑ που παίρνει 0,52%.

Καταλήγοντας, να αναφέρουμε και τον σχηματισμό ΜΑΖΙ για μια Ελεύθερη Ελλάδα, στον οποίο συμμετέχουν το Κόμμα Ελλήνων Κυνηγών-Αλιέων και το Αγροτικό Κτηνοτροφικό Κόμμα Ελλάδας με 0,52%. Το δεύτερο απ’ αυτά έχει συνεργαστεί με τους Ανεξάρτητους Έλληνες του Καμμένου και με το ΕΠΑΜ του Καζάκη. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι τα δύο αυτά κόμματα κινούνται κάπου μεταξύ Δεξιάς και Ακροδεξιάς, προσπαθώντας όμως να έχουν μια ιδιαίτερη ατζέντα.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις χώρες της διεύρυνσης του 1995: Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία)

Το άρθρο Μέρος 5ο. Διευρύνσεις 1981 & 1986: Ελλάδα & Πορτογαλία, Ισπανία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Πίνακας 9. Ιρλανδία

Μαζί μ’ αυτές τις δύο χώρες είχε εισέλθει στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες κι η Μεγάλη Βρετανία, αλλά τώρα πια έχει εξέλθει. Όσον αφορά στη συμμετοχή, στην Ιρλανδία έχουμε ένα ποσοστό πολύ κοντά στο σύνολο της ΕΕ (μισή μονάδα κάτω, 50,65%), ενώ στη Δανία σαφώς υψηλότερο (58,25%, έβδομη). Οι χώρες αυτές μοιάζουν μεταξύ τους στο ποσοστό του πρώτου κόμματος που είναι χαμηλό. Για την ακρίβεια, στη Δανία έχουμε το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό πρώτου κόμματος μετά το Βέλγιο (17,42%) και στην Ιρλανδία το αντίστοιχο τρίτο (20,79%). Αν αθροίσουμε τα ποσοστά των δύο μεγαλύτερων κομμάτων η Δανία παραμένει στην ίδια θέση (32,99%) ενώ η Ιρλανδία ανεβαίνει τρεις θέσεις (41,23%), δείχνοντας στοιχεία ήπιου δικομματισμού. Και στις δύο χώρες δεν υπάρχει κανένας ευρωβουλευτής που να μην ανήκει σε κάποια πολιτική ομάδα, ακολουθώντας το παράδειγμα των χωρών της Μπενελούξ.

Περνώντας στις πολιτικές τάσεις, τώρα, έχουμε στα ακροδεξιά δυο μέλη από από τη Δανία. Συγκεκριμένα μία έδρα κερδίζουν οι Δανοί Δημοκράτες με 7,39% (ECR) κι άλλη μία το Δανικό Λαϊκό Κόμμα με 6,37% (Patriots). Στην Ιρλανδία σ’ αυτή την κατηγορία δεν υπάρχει κανένα κόμμα που να κερδίζει έδρα κάτι που συμβαίνει μόνο σε δύο άλλες χώρες (Σλοβενία και Μάλτα, όπου όμως η εκπροσώπηση είναι τελείως δικομματική). Βέβαια υπάρχουν κάποια μικρότερα, μάλλον προσωπικά, ακροδεξιά κόμματα μέσα στο ποσοστό των λοιπών (Πρώτα η Ιρλανδία, 1,87%· Ιρλανδική Ελευθερία, 1,7%· Εθνικό Κόμμα, 0,74%).

Στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) ανήκουν δύο δανικά κόμματα που κερδίζουν από μία έδρα το καθένα. Πρόκειται για το Συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (8,84%) και τη Φιλελεύθερη Συμμαχία (6,95%, χωρίς έδρα πριν). Στην Ιρλανδία, από την άλλη, σ’ αυτή την ομάδα ανήκει το, έστω και για λίγο, πρώτο κόμμα Γένος των Ιρλανδών (Fine Gael, 20,79%) που κερδίζει τέσσερις έδρες (μία λιγότερη).

Η ομάδα Renew κερδίζει τους περισσότερους ευρωβουλευτές αθροιστικά στις δύο χώρες, δέκα συνολικά. Στη Δανία οι τέσσερις που εκλέγονται ανήκουν σε τρία διαφορετικά κόμματα, ενώ στην Ιρλανδία σε δύο κι ένας είναι ανεξάρτητος. Συγκεκριμένα, το κόμμα με τον τίτλο Αριστερά, Δανικό Φιλελεύθερο Κόμμα με 14,72% βγάζει δύο έδρες (χάνοντας όμως άλλες δύο που είχε πριν), ενώ από μία κερδίζουν η Ριζοσπαστική Αριστερά (Δανικό Σοσιαλφιλελεύθερο Κόμμα) με 7,08% (μία λιγότερη) κι οι Μετριοπαθείς με 5,95%, που είναι καινούργιο κόμμα. Δεν μπορούμε να μην παρατηρήσουμε ότι τα ονόματα των κομμάτων στη Δανία είναι κάπως αλλά αντ’ άλλων, κάτι που ίσως οφείλεται ότι κάποια είναι ιδιαίτερα παλιά, ιδρυμένα ακόμη και τον 19ο αιώνα. Στην Ιρλανδία τέσσερις έδρες (δύο περισσότερες) κερδίζουν οι Στρατιώτες του Πεπρωμένου – Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (Fianna Fáil) που έρχονται δεύτεροι με μισή μόλις μονάδα διαφορά (20,44%). Σ’ αυτή την ομάδα εντάχθηκε η μόνη ευρωβουλευτίνα του καινούργιου κόμματος Ανεξάρτητη Ιρλανδία (6,23%) αν και το κόμμα είχε συμμετάσχει τον Δεκέμβρη του 2023 σε συνδιάσκεψη των ECR και το γεγονός της ένταξης σ’ αυτήν ομάδα προκάλεσε αντιδράσεις και τριγμούς στο κόμμα που θεωρείται πιο συντηρητικό (οι βουλευτές του π.χ. είναι εναντίον των αμβλώσεων). Επίσης κι ο εκλεγμένος ως ανεξάρτητος Michael McNamara, ο οποίος παλιότερα ήταν βουλευτής του Εργατικού Κόμματος, συμμετέχει σ’ αυτήν την ομάδα (το ποσοστό που εμφανίζεται στους Ανεξάρτητους αφορά το σύνολο των 21 ανεξάρτητων υποψηφίων που διεκδίκησαν έδρα στην Ιρλανδία).

Η Δανία είναι η μόνη χώρα που ένα κόμμα της ευρωομάδας των Πράσινων βρίσκεται στην πρώτη θέση (στην Ολλανδία πρώτος είναι ένας συνασπισμός πράσινου και σοσιαλδημοκρατικού κόμματος). Πρόκειται για το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα (Πράσινη Αριστερά), είπαμε τα ονόματα των δανικών κομμάτων είναι κάπως περίεργα, που με 17,42% εκλέγει τρία μέλη της Ευρωβουλής (ένα παραπάνω). Στην Ιρλανδία, όμως, το Πράσινο Κόμμα με 5,36% δεν κατορθώνει να πάρει έδρα παρότι στις προηγούμενες ευρωεκλογές είχε κερδίσει δύο.

Στην Κεντροαριστερά οι Σοσιαλδημοκράτες της Δανίας έρχονται δεύτεροι με 15,57% και βγάζουν τρεις ευρωβουλευτές, ενώ στην Ιρλανδία το Εργατικό Κόμμα βγάζει έναν (ενώ πριν δεν είχε κανέναν) με 3,38%, ποσοστό που υπολείπεται τριών άλλων κομμάτων, αλλά κι εδώ η κατανομή γίνεται σε τρεις περιφέρειες κι όχι σε εθνικό επίπεδο. Οι “νησιώτες” Σοσιαλδημοκράτες παίρνουν 2,95% και μένουν εκτός εδρών.

Η Πρασινο-κόκκινη Συμμαχία της Δανίας με 7,04% διατηρεί την έδρα που είχε στην ομάδα της Αριστεράς. Το Εμείς οι Ίδιοι (έτσι μεταφράζεται το Sinn Féin) με 11,14% κερδίζει δυο έδρες (μία παραπάνω). Επίσης, ο ανεξάρτητος Luke ‘Ming’ Flanagan διατηρεί την έδρα του ενταγμένος στην ίδια ευρωομάδα, όμως οι Ανεξάρτητοι για Αλλαγή με 4,58% χάνουν τις δύο έδρες που είχαν. Εδώ πιθανόν μπορούμε να εντάξουμε την ιρλανδέζικη Πράσινη Αριστερά (Rabharta) που με 0,65% δεν βγάζει έδρα. Στην Άκρα Αριστερά μπορούμε να εντάξουμε το κόμμα Η Εναλλακτική, που συνδέεται με το πανευρωπαϊκό ΜΕΡΑ25, το οποίο παίρνει 2,66% κι είναι το μοναδικό δανέζικο κόμμα που δεν βγάζει έδρα, ενώ και το τροτσικιστικό Οι Άνθρωποι Πάνω από τα Κέρδη – Αλληλεγγύη με 1,82% επίσης δεν παίρνει έδρα στην Ιρλανδία.

Τα μόνα κόμματα των δύο αυτών χωρών που είναι δύσκολο να κατατάξεις είναι αμφότερα ιρλανδικά. Το ένα είναι η Ενότητα (Aon, 3,76%, δεν κέρδισε έδρα), ο αρχηγός του οποίου προέρχεται μεν από το Sinn Féin, αλλά υποψήφιοί του ήταν πρώην μέλη των Σοσιαλδημοκρατών και του Fianna Fáil. Αν εφαρμόσουμε μια λογική μέσου όρου μπορούμε να πούμε ότι είναι μάλλον κεντροαριστερό. Το άλλο λέγεται Ο Ιρλανδικός Λαός, πήρε 0,63% των ψήφων, καμία έδρα και δεν ξέρουμε τίποτε περισσότερο γι’ αυτό.

Όπως κι άλλα στοιχεία οι χάρτες με τις κατανομές των ψήφων κατά περιφέρειες σε κάθε χώρα προέρχονται από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις χώρες της διεύρυνσης του 1981 & 1986: Ελλάδα & Πορτογαλία, Ισπανία)

Το άρθρο Μέρος 4ο. Διεύρυνση 1973: Δανία, Ιρλανδία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.

Πίνακας 6. Λουξεμβούργο

Πίνακας 7. Ολλανδία

Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των τριών χωρών που φαίνεται με μια ματιά στους πίνακες 5, 6 και 7 είναι ότι οι τελευταίες στήλες μένουν κενές, δηλ. όλα τα κόμματα που κερδίζουν έδρες ανήκουν σε κάποια πολιτική ομάδα της Ευρωβουλής. Στη συμμετοχή, όμως, έχουμε μια σημαντική διαφορά. Ενώ το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο έχουν τα υψηλότερα ποσοστά (89,82% και 82,29%, αντίστοιχα) στην Ολλανδία αυτό το ποσοστό πέφτει στο μισό (42,60%). Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι στις χώρες που εδρεύουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ υπάρχει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι στο Βέλγιο την ίδια μέρα με τις ευρωεκλογές είχε και εθνικές εκλογές, οπότε λογικά το ενδιαφέρον ήταν πιο έντονο. Βέβαια και για εθνικές εκλογές το ποσοστό συμμετοχής είναι πολύ υψηλό. Στην Ολλανδία και το Λουξεμβούργο η κατανομή των εδρών γίνεται σε εθνικό επίπεδο κι αρκετά αναλογικά. Το αναλογικά ισχύει και για το Βέλγιο μόνο που εδώ η κατανομή γίνεται σε τρεις διαφορετικές ζώνες. Οι 22 έδρες της χώρας χωρίζονται ως εξής: 13 στην ολλανδόφωνη περιοχή (Φλάνδρα), 8 στη γαλλόφωνη (Βαλλονία) και 1 στη γερμανόφωνη. Γι’ αυτό δίπλα στα ονόματα των βελγικών ονομάτων υπάρχει ο προσδιορισμός της περιοχής στην οποία συμμετέχουν στις εκλογές. Αυτό το γεγονός έχει ως συνέπεια τον πολλαπλασιασμό των κομμάτων καθώς για τις περισσότερες πολιτικές ιδεολογίες υπάρχουν δύο κόμματα, ένα φλαμανδικό κι ένα βαλλονικό. Έτσι παρότι το Βέλγιο έχει μόλις μια έδρα παραπάνω από την Ελλάδα στο Ευρωκοινοβούλιο αντιπροσωπεύεται από 13 κόμματα, ο δεύτερος μεγαλύτερος αριθμός μετά τη Γερμανία. Επιπλέον στο Βέλγιο έχουμε το χαμηλότερο ποσοστό του πρώτου κόμματος, μόλις 14,50%, ενώ το ίδιο ισχύει και για το άθροισμα των δύο μεγαλύτερων κομμάτων που φθάνει το 28,47%, ποσοστό που για πολλές χώρες είναι ίσο ή μικρότερο αυτού του πρώτου κόμματος. Και για την Ολλανδία, όμως, ο αριθμός των δέκα κομμάτων που εξασφαλίζουν έδρες είναι ο τρίτος μεγαλύτερος μαζί με τη Δανία, ενώ κι εδώ το πρώτο κόμμα (για την ακρίβεια συνασπισμός κομμάτων) παίρνει 21,09%.

Πηγαίνοντας τώρα στις πολιτικές κατευθύνσεις έχουμε στα ακροδεξιά τα δυο πρώτα βελγικά κόμματα, που είναι και τα δύο φλαμανδικά να ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία αλλά να στέλνουν τους ευρωβουλευτές τους σε διαφορετικές ομάδες. Δηλαδή το Φλαμανδικό Συμφέρον (14,5%) δίνει τρεις έδρες στους Patriots και η Νέα Φλαμανδική Συμμαχία (13,97%) άλλες τρεις στους ECR. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχει άξιο λόγου βαλλονικό ακροδεξιό κόμμα. Στην Ολλανδία το Κόμμα της Ελευθερίας του Βίλντερς έρχεται δεύτερο με σχεδόν 17% και συνεισφέρει έξι έδρες στους Patriots. Να σημειώσουμε ότι αυτό το κόμμα το 2019 δεν είχε κερδίσει ούτε μία έδρα! Επιπλέον, το Μεταρρυθμισμένο Πολιτικό Κόμμα, ένα καλβινιστικό κόμμα (στη θρησκευτική Μεταρρύθμιση αναφέρεται ο τίτλος του) κερδίζει μια έδρα με 3,66% κι εντάσσεται στους ECR. Στην ίδια πολιτική αντίληψη κινείται και το Φόρουμ για τη Δημοκρατία που με 2,49% δεν εξέλεξε ευρωβουλευτή, αλλά στο παρελθόν έχει περάσει κι τους ECR κι από την ID, όπως επίσης κι η διάσπασή του, Σωστή Απάντηση 2021, η οποία συνδέεται με τους ECR και με 0,65% επίσης έμεινε “εκτός νυμφώνος”. Τέλος στο Λουξεμβούργο για πρώτη φορά κέρδισε έδρα στις ευρωεκλογές το Εναλλακτικό Δημοκρατικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα με 11,77% και συμμετέχει στους ECR. Εδώ θα πρέπει να προσθέσουμε και το μικρό κόμμα Οι Συντηρητικοί, του οποίου ο αρχηγός είναι πρώην μέλος του προηγούμενου κόμματος, που συγκέντρωσε μόλις πάνω από μισή εκατοστιαία μονάδα. Κανένα κόμμα απ’ αυτές τις χώρες δεν ανήκει στην ESN.

Το EPP έχει τρεις έδρες από το Βέλγιο δύο από τις οποίες συνεισφέρουν οι Χριστιανοδημοκράτες και Φλαμανδοί (8,34%) και μία (τη μοναδική της γερμανόφωνης κοινότητας της χώρας) το Χριστιανικό Κοινωνικό Κόμμα (0,21%). Βλέπουμε ότι δεν υπάρχουν καθόλου Βαλλόνοι ευρωβουλευτές ούτε για το ΕΡΡ. Στο Λουξεμβούργο το Χριστιανικό Κοινωνικό Λαϊκό Κόμμα έρχεται πρώτο με σχεδόν 23% και δύο έδρες, το μοναδικό κόμμα που παίρνει πάνω από μία στο μεγάλο δουκάτο. Στην Ολλανδία το EPP κερδίζει έξι έδρες μέσω τριών διαφορετικών κομμάτων. Η Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση με περίπου 9,45% παίρνει τρεις έδρες (μία λιγότερη), το Κίνημα Αγροτών-Αστών με 5,41% άλλες δύο και το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, με επικεφαλής πρώην μέλος της Χριστιανοδημοκρατικής Έκκλησης, 3,75% και μία έδρα. Στην ίδια ομάδα ανήκε στην προηγούμενη σύνθεση της Ευρωβουλής η Χριστιανική Ένωση που με 2,89% δεν κατόρθωσε να εκλέξει μέλος στη νέα σύνθεση, αυτό το κόμμα όμως μέχρι το 2019 ήταν μέλος των ECR.

Οι φιλελεύθεροι της Renew Europe τα πάνε καλά στις χώρες της Μπενελούξ αφού κερδίζουν τις περισσότερες έδρες από οποιαδήποτε άλλη ομάδα σε αυτή την περιοχή, συνολικά 13. Στην Ολλανδία κερδίζουν επτά έδρες μέσω δύο κομμάτων: το τρίτο στην κατάταξη Λαϊκό Κόμμα για Ελευθερία και Δημοκρατία με 11,35% παίρνει τέσσερις έδρες και οι Δημοκράτες 66 με 8,4% άλλες τρεις (μία παραπάνω). Στην ίδια χώρα έχουμε και το κόμμα 50+ που επιδιώκει να εκφράσει τα συμφέροντα των συνταξιούχων και το οποίο ανήκει στο Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά με 0,94% έχασε τη μία έδρα που κατείχε. Στο Βέλγιο το Μεταρρυθμιστικό Κίνημα με 12,62% έρχεται τρίτο στη χώρα, αλλά πρώτο στη γαλλόφωνη περιοχή, και συνεισφέρει τρεις έδρες κερδίζοντας μία παραπάνω. Από μία έδρα κερδίζουν οι Ανοιχτοί Φλαμανδοί Φιλελεύθεροι και Δημοκράτες (5,76%, χάνοντας όμως μία έδρα) και Οι Αφοσιωμένοι (από τη Βαλλονία, 5,17%). Στο ίδιο ιδεολογικό μήκος κύματος λογικά κινούνται κι οι Ανεξάρτητοι Δημοκράτες Φεντεραλιστές, επίσης Βαλλόνοι, που με 1,05% δεν βγάζουν έδρα. Είναι σαφές ότι οι φιλελεύθεροι έχουν πολύ περισσότερη πέραση στη Βαλλονία απ’ ότι στη Φλάνδρα. Τέλος, στο Λουξεμβούργο το Δημοκρατικό Κόμμα έρχεται τρίτο με 18,29% και παίρνει μια έδρα. Στην ίδια μικρή χώρα έχουμε και κόμμα Επίκεντρο (1,58%) που μπορούμε να κατατάξουμε σ’ αυτή την κατηγορία καθώς δηλώνει πως είναι ένα “πραγματιστικό κόμμα χωρίς καθορισμένη ιδεολογία, τοποθετημένο στο κέντρο του πολιτικού φάσματος”, ενώ τα τρία ιδρυτικά ηγετικά στελέχη του προέρχονται από το Χριστιανικό Λαϊκό Κοινωνικό Κόμμα (ΕΡΡ), το Δημοκρατικό Κόμμα και τους Πράσινους.

Οι Πράσινοι, λοιπόν, κερδίζουν την πρώτη θέση στην Ολλανδία, από κοινού με τους Σοσιαλδημοκράτες. Δηλαδή ο συνασπισμός της Πράσινης Αριστεράς με το Κόμμα Εργασίας παίρνει το μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων 21,09% και το κάθε κόμμα στέλνει από τέσσερις βουλευτές στην ομάδα των Πράσινων οι μεν, των S&D οι δε. Οι οκτώ έδρες, όμως, που κερδίζουν αθροιστικά είναι κατά μία λιγότερη από τις προηγούμενες ευρωεκλογές. Επιπλέον η Βολτ Ολλανδίας με 5,13% στέλνει ακόμα δύο μέλη σε αυτή την ομάδα, ενώ πριν δεν είχε κανένα. Στο Βέλγιο οι Πράσινοι της Φλάνδρας (6,32%) κι οι Οικολόγοι της Βαλλονίας (3,64%) κερδίζουν από μία έδρα με τους τελευταίους να χάνουν τη δεύτερη που είχαν πριν, ενώ η φλαμανδική Βολτ Βελγίου μένει στο 0,54% και δεν κερδίζει έδρα. Στο Λουξεμβούργο, τέλος, οι Πράσινοι με 11,76% (ελάχιστα κάτω το ακροδεξιό κόμμα) κερδίζουν κι αυτοί μια έδρα, ενώ και το Κόμμα Πειρατών Λουξεμβούργου με 4,92% κι η Βολτ Λουξεμβούργου με 1,04%, δεν εκλέγουν ευρωβουλευτή.

Όσον αφορά στην Κεντροαριστερά κερδίζει, όπως προαναφέραμε, τέσσερις έδρες στην Ολλανδία με το Κόμμα Εργασίας. Οι S&D κερδίζουν άλλες τέσσερις έδρες στο Βέλγιο καθώς από δύο έδρες παίρνουν το φλαμανδικό Εμπρός (7,99%), που είχε πριν μόνο μία, και το βαλλονικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (7,43%). Ακόμα μια έδρα έρχεται από το Λουξεμβουργιανό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα που με 21,72% έρχεται δεύτερο, μια μονάδα κάτω από το πρώτο Χριστιανικό Κοινωνικό Λαϊκό Κόμμα.

Η Αριστερά έχει κάθε λόγο να είναι μελαγχολική στη Μπενελούξ καθώς κερδίζει μόνο τρεις έδρες, τις λιγότερες από όλες τις ομάδες, με εξαίρεση τη νεότευκτη ESN. Οι δύο προέρχονται από το Βέλγιο, όπου τόσο ο βαλλονικός κλάδος (5,57%) όσο κι ο αντίστοιχος φλαμανδικός (5,13%) του Βελγικού Εργατικού Κόμματος κερδίζουν από μια έδρα, με τον δεύτερο να μην είχε ευρωβουλευτή στο προηγούμενο Ευρωκοινοβούλιο. Στην Ολλανδία είναι το Κόμμα Υπέρ των Ζώων (4,52%, APEU) που κερδίζει τη μοναδική έδρα της Αριστεράς στη χώρα, ενώ το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που βρίσκεται πιο αριστερά από το ομώνυμο βαλλονικό, με 2,20% δεν παίρνει έδρα. Καμία έδρα δεν κερδίζουν στο μεγάλο δουκάτο τόσο το κόμμα Η Αριστερά (3,15%) όσο και το Κομμουνιστικό Κόμμα Λουξεμβούργου (0,97%), με το τελευταίο να ανήκει στην Άκρα Αριστερά. Εδώ εντάσσεται κι η τροτσκιστική Αντικαπιταλιστική Αριστερά του Βελγίου (γαλλόφωνο τμήμα) που με 0,54% δεν βγάζει κι αυτή έδρα (είναι το κόμμα που είχε ηγέτη τον Ερνέστ Μαντέλ).

Τέλος, στα “περίεργα” κόμματα, στο Βέλγιο έχουμε ένα φλαμανδικό με τον τίτλο Για Σένα, αγνώστων λοιπών στοιχείων, που με 0,66% δεν μπαίνει στην Ευρωβουλή, όπως επίσης και στο Λουξεμβούργο το, μάλλον αντιεμβολιαστικό, Εμείς ο Λαός, που παίρνει 0,85%.

Όπως κι άλλα στοιχεία οι χάρτες με τις κατανομές των ψήφων κατά περιφέρειες σε κάθε χώρα προέρχονται από τη Wikipedia.

(στο επόμενο μέρος ανάλυση για τις χώρες της διεύρυνσης του 1972: Δανία, Ιρλανδία)

Το άρθρο Μέρος 3ο. Μπενελούξ: Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ολλανδία εμφανίστηκε πρώτα στο AlterThess.gr - Όλες οι Ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη.