Συντάξεις: Περικοπές και «πάγωμα» αυξήσεων

Η κατάθεση του πολυνομοσχεδίου φέρνει την κυβέρνηση αντιμέτωπη με τις συμφωνίες που έκανε, με τον λογαριασμό στις συντάξεις να ξεπερνά κατά πολύ το 1,8 δισ. ευρώ.

Γράφει ο Τζώρτζης Ρούσσος για την Εφημερίδα των Συντακτών 

Ούτε λίγο ούτε πολύ, η κυβέρνηση κόβει το 2019 από τους συνταξιούχους και την πραγματική οικονομία το συνολικό ποσό των 2,26 δισ. ευρώ (από συντάξεις, κύριες και επικουρικές, αλλά και οικογενειακά επιδόματα).

Ωστόσο, τα πράγματα αλλάζουν (εννοείται προς το χειρότερο) για τους συνταξιούχους τις επόμενες χρονιές, δεδομένου ότι το 2020 οι περικοπές θα αγγίξουν τα 2,35 δισ. ευρώ ενώ τον επόμενο χρόνο θα ξεπεράσουν τα 2,5 δισ. ευρώ!

Κατρούγκαλος... τέλος

Ο «λαγός της συμφωνίας» που είχε αποκρύψει η κυβέρνηση και αναγκάστηκε να τον εμφανίσει με την κατάθεση του νομοσχεδίου δεν είναι άλλος από το «πάγωμα» των αυξήσεων από το 2019 που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου. Σύμφωνα με το πολυνομοσχέδιο, οι συντάξεις (κύριες και επικουρικές) θα παραμείνουν «παγωμένες» μέχρι το 2022. Αναλυτικότερα προβλέπεται ότι μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 2022 η έναρξη αύξησης των συντάξεων με βάση το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό.

Θυμίζουμε εδώ ότι το βασικό επικοινωνιακό επιχείρημα της κυβέρνησης πέρυσι, όταν καταφερόταν εναντίον όσων έγραφαν (συμπεριλαμβανομένης της «Εφ.Συν.») ήταν ότι από το 2019 περικόπτονται οι συντάξεις μέσω της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς, ότι όχι μόνο δεν θα περικοπεί αλλά μέσω του μηχανισμού των αυξήσεων (που τώρα, ένα χρόνο μετά, η ίδια κυβέρνηση «παγώνει») δεν θα υπάρξει μείωση των συντάξεων.

Σε κάθε περίπτωση η συμφωνία της κυβέρνησης, που αποτυπώνεται στο πολυνομοσχέδιο το οποίο κατατέθηκε χθες, φέρνει την πραγματική οικονομία (μέσω της περικοπής των συντάξεων για τις οποίες έχει βρεθεί ότι ολόκληρο το ποσό που λαμβάνει ένας συνταξιούχος κατευθύνεται στην άμεση κατανάλωση) από το 2019 σε έναν νέο φαύλο κύκλο συρρίκνωσης.

Κατάργηση προσωπικής διαφοράς

Οσον αφορά τις περικοπές αυτό που κατ’ αρχάς καταργείται είναι η προσωπική διαφορά στις συντάξεις (είναι η διαφορά που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι και προκύπτει από τον τρόπο που υπολογίστηκαν οι συντάξεις και τον νέο τρόπο υπολογισμού που καθιέρωσε ο νόμος Κατρούγκαλου.

Οι προσωπικές διαφορές δεν έχουν υπολογιστεί ακόμη στο σύνολο των 2,6 εκατ. συνταξιούχων, κάτι που αναμένεται να γίνει μέχρι το τέλος του 2018). Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι αυτές περικόπτονται από τις κύριες συντάξεις, κατά το μέρος που δεν υπερβαίνει το 18% της καταβαλλόμενης στις 13 Μαΐου 2016 σύνταξης. Μάλιστα, το υπόλοιπο –εάν υπάρχει– της προσωπικής διαφοράς εξακολουθεί να καταγράφεται ως τέτοια και θα βαίνει μειούμενη μέχρι την πλήρη εξάλειψή της με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των συντάξεων.

Με τον ίδιο τρόπο μειώνονται και οι προσωπικές διαφορές στις επικουρικές συντάξεις, πλην όμως λαμβάνονται υπόψη και οι περικοπές που έγιναν πέρυσι στο πλαφόν του 18%, αφού ορίζεται ότι η περικοπή εφαρμόζεται σε σχέση με το ποσό που καταβαλλόταν από την έναρξη του νόμου Κατρούγκαλου (και όχι από τη θέση σε ισχύ του πολυνομοσχεδίου).

Με την ίδιο τρόπο περικόπτονται και οι προσωπικές διαφορές για τις συντάξεις που εκδόθηκαν ή θα εκδοθούν και αφορούν αιτήσεις από το 2016 έως το 2018. Αυτοί που θα δουν «αυξήσεις», με βάση τις νέες ρυθμίσεις του πολυνομοσχεδίου, είναι όσοι συνταξιούχοι έχουν αρνητικές προσωπικές διαφορές (δηλαδή σε όσους ο νέος τρόπος υπολογισμού δίνει μικρότερη σύνταξη από τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού).

Οπως ορίζεται σχετικά, από την 1η Ιανουαρίου 2019 η σύνταξη προσαυξάνεται κατά 1/5 της διαφοράς, ώστε να καλυφθεί στο σύνολό της η διαφορά, εντός 5 ετών (έως το 2023).

Για τις εισφορές

Η αλλαγή της βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών που εισάγει το πολυνομοσχέδιο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2018 και μετά τα προβλεπόμενα ποσοστά ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και όσους υπάγονταν ως αυτοαπασχολούμενοι στον κλάδο κύριας ασφάλισης αγροτών του ΟΓΑ, υπολογίζονται επί του μηνιαίου εισοδήματος, όπως αυτό καθορίζεται με βάση το φορολογητέο αποτέλεσμα από την άσκηση της δραστηριότητάς τους κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι καταβλητέες ασφαλιστικές εισφορές (άρα δεν αφαιρούνται οι ασφαλιστικές εισφορές από το καθαρό φορολογητέο εισόδημα).

Εδώ λοιπόν έρχεται το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στην έκθεσή του και εκτιμά, διαψεύδοντας όσους λένε ότι δεν θα αλλάξει τίποτα το 2018 στις ασφαλιστικές εισφορές, ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι επιτηδευματίες και οι αγρότες θα καταβάλουν συνολικά επιπλέον 53 εκατ. ευρώ για το 2018 (προβλέπεται έκπτωση 15%). Αντίστοιχα, ο λογαριασμός ανεβαίνει στα 124 εκατ. ευρώ το 2019, σε 126 εκατ. ευρώ το 2020 και σε 128 εκατ. ευρώ για το 2021.

Οικογενειακά επιδόματα

Το πολυνομοσχέδιο τσεκουρώνει τα οικογενειακά επιδόματα του Δημοσίου καθώς και τα επιδόματα συζύγου των συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα. Οι περικοπές θα είναι εκτός του πλαφόν του 18%, με αποτέλεσμα η συνολική μείωση σε όσους λαμβάνουν τα συγκεκριμένα επιδόματα να ανέρχεται σε έως και 20%-23%.