Locarno: Οταν Η Ευρώπη απαντούσε με Πολιτισμό. Του Τέλλου Φίλη

Όλα ξεκίνησαν στις 23 Αυγούστου 1946, όταν πραγματοποιήθηκε το πρώτο φεστιβάλ στους  κήπους του Grand Hotel Locarno. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος μόλις  είχε τελειώσει και τα μεγάλα Ευρωπαϊκά κινηματογραφικά φεστιβάλ των Καννών και της Βενετίας είχαν ήδη προγραμματιστεί  για τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς.

Το Λοκάρνο, μια πόλη στην ιταλόφωνη  ζώνη της Ελβετίας, εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία να είναι το πρώτο στην μεταπολεμική Ευρώπη  που διοργάνωνε ένα τέτοιο πολιτιστικό γεγονός.

Με τα χρόνια, το Φεστιβάλ του Λοκάρνο αναδείχθηκε σε μια πρώτης τάξεως βιτρίνα,  για τον ανεξάρτητο κινηματογράφο. Πρώτο αυτό παρουσίασε ταινίες του ιταλικού νεορεαλισμού, τους πρωτοπόρους της γαλλικής Nouvelle Vague,  ανακάλυψε τους νέους σκηνοθέτες και πρόβαλε ταινίες   από τις χώρες του σοβιετικού μπλοκ την εποχή του ψυχρού πολέμου και φυσικά τον σχεδόν άγνωστο ως τότε  κινηματογράφο από την Ασία.

Ήταν το πρώτο Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ που σαν απάντηση στην εξάπλωση της τηλεόρασης εφάρμοσε τις ανοικτές δημόσιες προβολές στην Piazza Grande από  το 1971 επαναφέροντας την ουσία της κινηματογραφικής προβολής στην ρίζα της,  που οφείλει να είναι το κοινό.

Ας μην ξεχνάμε κάποια ονόματα σκηνοθετών  των οποίων η διεθνής σταδιοδρομία ξεκίνησε στο Λοκάρνο, όπως ο Milos Forman, ο  Marco Bellocchio, ο Alain Tanner, ο Jim Jarmusch, ο Spike Lee, ο  Abbas Kiarostami, ο  Jafar Panahi ή ο  Lav Diaz

Είναι ένα φεστιβάλ που δεν φοβήθηκε να προτείνει το καινούργιο,  σε καιρούς καχυποψίας, να έρθει σε κόντρα με κριτικούς κινηματογράφου και να συνδέσει το όνομά του με σκηνοθέτες πρώτης γραμμής όπως ο René Clair, ο Roberto Rossellini, ο  Mauro Bolognini,  ο Abbas Kiarostami, ο Jim Jarmusch και ο  Wim Wenders.

Πολλοί Έλληνες σκηνοθέτες έχουν παρουσιάσει ταινία τους στο Φεστιβάλ. Κρατώ την σημαντικότερη –κατά την ταπεινή μου γνώμη-  τους «Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας» του Νίκου Παναγιωτόπουλου που κέρδισε και το Golden Leopard to 1978.

Jim Jarmusch 1984

WIM WENDERS 2005

La fille de nulle part (Jean-Claude Brisseau )

Lav_Diaz

Abrir puertas y ventanas (Milagros Mumenthaler)

70 χρόνια Βραβεία:

Τα δυο πρώτα χρόνια του Φεστιβάλ τα βραβεία τα γνωρίζουμε ως Best film τα υπόλοιπα χρόνια ονομάστηκαν Grand Prize. Από το 1959 δίνεται και το βραβείο σκηνοθεσίας. Για κάποια χρόνια το βραβείο ονομαζόταν “Golden Sail».

 Από το 1968 καθιερώθηκε το “Golden Leopard” με σήμα την λεοπάρδαλη.

1946 And Then There Were None (René Clair) USA

1947 Le silence est d’or (René Clair, Robert Pirosh) France / USA

1948 Germania, anno zero (Roberto Rossellini) Italy / France / Germany

1949 La ferme des sept péchés (Jean-Devaivre) France

1950 When Willie Comes Marching Home  ( John Ford)USA

1951 Δεν έγινε το Φεστιβάλ

1952 Hunted (Charles Crichton) United Kingdom

1953 Julius Caesar (David Bradley) USA

Kompozitor Glinka (Grigori Aleksandrov) USSR

The Glass Wall (Maxwell Shane) USA

1954 Bajaja (Jiří Trnka) Czechoslovakia

igokumon (Teinosuke Kinugasa) Japan

Le mouton à cinq pattes (Henri Verneuil ) France / USA

Les fruits sauvages (Hervé Bromberger) France

Rotation (Wolfgang  Staudte) West Germany

1955 Carmen Jones( Otto Preminger) USA

Cisaruv slavík  (Jiří Trnka & Miloš Makovec) Czechoslovakia

1956 Δεν έγινε το Φεστιβάλ

1957 Il grido ( Michelangelo Antonioni ) Italy / USA

1958 Ten North Frederick Philip Dunne USA

1959 Killer’s Kiss (Stanley Kubrick) USA

1960 Il bell’Antonio (Mauro Bolognini) Italy

1961 Nobi (Kon Ichikawa) Japan

1962 Un cœur gros comme ça (François Reichenbach) France

1963 Transport z ráje (Zbyněk Brynych) Czechoslovakia

1964 Černý Petr (Miloš Forman) Czechoslovakia

1965 Four in the Morning (Anthony Simmons) United Kingdom

1966 Každý den odvahu ( Evald Schorm) Czechoslovakia

1967 Terra em Transe (Glauber Rocha) Brazil

1968 I visionari (Maurizio Ponzi) Italy

1969 Charles mort ou vif (Alain Tanner) Switzerland

Szemüvegesek (Sándor Simó) Hungary

Tres tristes tigres (Raoul Ruiz) Chile

V ogne broda net (Gleb Panfilov) USSR

1970 End of the Road (Aram Avakian) USA

Lilika (Branko Pleša) Yugoslavia

Life Mujo (Akio Jissoji) Japan

Soleil O (Med Hondo ) France / Mauritania

1971 Hanno cambiato faccia (Corrado Farina) Italy

In punto di morte (Mario Garriba) Italy

Les amis (Gérard Blain) France

Private Road (Barney Platts-Mills) United Kingdom

Znaki na drodze ( Andrzej Piotrovsky) Poland

1972 Bleak Moments (Mike Leigh) United Kingdom

1973 The Illumination Iluminacja (Krzysztof Zanussi) Poland

1974 Tüzoltó utca 25 (István Szabó ) Hungary

1975 Le fils d’Amr est mort (Jean-Jacques Andrien ) Belgium / France / Tunisia

1976 Le grand soir ( Francis Reusser) Switzerland

1977 Antonio Gramsci: i giorni del carcere ( Lino Del Fra) Italy

1978 Οι τεμπέληδες της Ευφορης Κοιλάδας (Νίκος Παναγιωτόπουλος )Ελλάδα

1979 Sürü (Zeki Ökten) Turkey

1980 Maledetti vi amerò (Marco Tullio Giordana) Italy

1981 Chakra (Rabindra Dharmaraj) India

1982 δεν δόθηκαν βραβεία

1983 Adj király katonát (Pal Erdöss) Hungary

1984 Stranger Than Paradise ( Jim Jarmusch) USA / West Germany

1985 Höhenfeuer (Fredi M. Murer) Switzerland

1986 Jezioro Bodenskie  (Janusz Zaorski) Poland

1987 O Bobo (José Alvaro Morais) Portugal

1988 Distant Voices, Still Lives (Terence Davies) United Kingdom

Schmetterlinge (Wolfgang Becker ) West Germany

1989 Dharmaga tongjoguro kan kkadalgun (Yong-kyun Bae) South Korea

1990 Sluchaynyy Vals (Svetlana Proskurina) Soviet Union

1991 Johnny Suede (Tom DiCillo) France / United States / Switzerland

1992 Qiu yue ( Clara Law) Hong Kong / Japan

1993 Azghyin ushtykzyn’azaby  (Yermek Shinarbayev) Kazakhstan

1994 The Jar Khomreh (Ebrahim Forouzesh) Iran

1995 Rai (Thomas Gilou) France

1996 Nénette et Boni ( Claire Denis) France

1997 The Mirror Ayneh (Jafar Panahi )Iran

1998 Zhao xiansheng (Yue Lü ) China/ Hong Kong

1999 Peau d’homme coeur de bête (Hélène Angel)France

2000 Baba (Shuo Wang) China

2001 Alla rivoluzione sulla due cavalli (Maurizio Sciarra) Italy

2002 Das Verlangen (Iain Dilthey) Germany

2003 Khamosh Pani: Silent Waters (Sabiha Sumar ) Pakistan / France / Germany

2004 Private (Saverio Costanzo) Italy

2005 Nine Lives (Rodrigo García) USA

2006 Das Fräulein ( Andrea Staka)  Switzerland / Germany

2007 Ai no yokan ( Masahiro Kobayashi ) Japan

2008 Parque vía (Enrique Rivero) Mexico

2009 She, a Chinese ( Xiaolu Gu )United Kingdom / France / Germany / China

2010 Han jia (Hongqui Li ) China

2011 Abrir puertas y ventanas ( Milagros Mumenthaler) Argentina / Switzerland /

2012 La fille de nulle part (Jean-Claude Brisseau ) France

2013 Història de la meva mort (Albert Serra) Spain / France

2014 Mula sa Kung Ano ang Noon (Lav Diaz)  Philippines

2015 Jigeumeun matgo geuttaeneun teullida  (Hong Sang-soo) South Korea

2016 Godless (Ralitza Petrova ) Bulgaria / Denmark / France

Τέλλος Φίλης